Кузнецов Павел Ефимович

Павел Ефимович Кузнецов (1920 ҫулхи ҫӑвӑн 10-мӗшӗ, Анат Туҫа, Чӗмпӗр кӗпӗрни — 1992 ҫулхи раштавӑн 1-мӗшӗ, Анат Туҫа, Чӑваш Республики — Чӑваш Ен) — Совет Союзӗн Паттӑрӗ (1944), Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫине хутшӑннӑскер.

Пурнӑҫӗ

1920 ҫулхи ҫу уйӑхӗн 10-мӗшӗнче Анат Туҫа ялӗнче (хальхи вӑхӑтра Чӑваш Республикинчи Патӑрьел районӗ) ҫуралнӑ. 1934 ҫулта шкулта улттӑмӗш класс пӗтернӗ хыҫҫӑн колхозра ӗҫленӗ, кайран Чӑваш АССРти Улатӑр районне кӗрекен Чкалов ячӗллӗ машинӑпа трактор станцийӗнче (МТС) тракторист пулнӑ.

1940 ҫултанпа СССРӑн хӗвеланӑҫ чиккинче Хӗрлӗ Ҫарта хӗсметре тӑнӑ. 1941 ҫулхи ҫӗртме уйӑхӗнчен пуҫласа Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫине хутшӑннӑ. 1-мӗш Украина фронтӗнчи 38-мӗш ҫарӑн 167-мӗш стрелоксен дивизине кӗрекен 465-мӗш стрелоксен полкӗнче уйрӑм командирӗ пулнӑ, аслӑ сержант. Вӑрҫӑ вӑхӑтӗнче виҫӗ хут аманнӑ[1].

1943 ҫулта Киевшӑн пынӑ ҫапӑҫусенче палӑрнӑ. 1943 ҫулхи чӳкӗн 4-мӗшӗнче Святошино ялӗнчен (халь Киев шайӗнче) хӗвеланӑҫалла Киев — Житомир шоссе ҫинче тӑшманӑн перекен вырӑна пусарнӑ. СССР Аслӑ Канаш Президиумӗн 1944 ҫулхи кӑрлачӑн 10-мӗшӗнчи «Хӗрлӗ Ҫарӑн хӑшпӗр генералӗсене, офицерӗсене, сержанчӗсене тата салтакӗсене Совет Союзӗн Паттӑрӗ ятне парасси ҫинчен» указӗпе «нимӗҫ фашисчӗсемпе ҫапӑҫнӑ фронтра командованин ҫар хушӑвӗсене тӗслӗхлӗ пурнӑҫланӑшӑн тата ҫав вӑхӑтра кӑтартнӑ хӑюлӑхпа паттӑрлӑхшӑн» ӑна Ленин орденӗпе тата «Ылтӑн Ҫӑлтӑр» медальпе пӗрле Совет Союзӗн Паттӑрӗ ятне панӑ[2]. Ҫак пысӑк ята илни ҫинчен Кузнецов 1959 ҫулхи ака уйӑхӗнче ҫеҫ пӗлнӗ, ҫав ҫулхи ҫӗртме уйӑхӗнче Атӑлҫи ҫар округӗн ҫарпуҫӗ ӑна наградӑсене пырса панӑ[1].

Ҫавӑн пекех 1944 ҫулхи кӑрлач уйӑхӗнче ӑна «Хӑюлӑхшӑн» медальпе чысланӑ[1].

1945 ҫулхи раштав уйӑхӗнче аманнине пула демобилизациленнӗ. 1951 ҫулта ВКП(б)/КПСС ретне тӑнӑ.

Тӑван ялӗнче пурӑннӑ, 1980 ҫулта пенсие тухичченех Чӑваш Енри Патӑрьел районне кӗрекен Ленин орденлӗ «Гвардеец» колхозра тимӗрҫӗ пулса ӗҫленӗ. СССР Халӑх хуҫалӑхӗн ҫитӗнӗвӗсен куравне (ВДНХ) темиҫе хут та хутшӑннӑ. Ӗҫри ҫитӗнӳсемшӗн «Ӗҫри паттӑрлӑхшӑн» тата «Ӗҫре палӑрнӑшӑн» медальсемпе чысланӑ[1].

1978 ҫулхи нарӑсӑн 21-мӗшӗнче ӑна Чӑваш АССР Ӗҫ Мухтавӗпе Паттӑрлӑхӑн Хисеп кӗнекине кӗртнӗ[1].

1992 ҫулхи раштавӑн 1-мӗшӗнче тӑван Анат Туҫа ялӗнче пурнӑҫран уйрӑлнӑ. Анат Туҫа ялӗн масарӗнче пытарнӑ.

Тӑван ялти паттӑр пурӑннӑ ҫурт ҫинче асӑну хӑми вырнаҫтарнӑ[3].

Наградӑсем

Ӑнлантарусем

  1. ^ 1, 2, 3, 4, 5 В военное время — пример героизма, мирное — трудолюбия. Архивы Чувашии (8 ҫӑвӑн 2015). Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи акан 13-мӗшӗ.
  2. ^ Указ Президиума Верховного Совета СССР «О присвоении звания Героя Советского Союза генералам, офицерскому, сержантскому и рядовому составу Красной Армии» от 10 января 1944 года // Ведомости Верховного Совета Союза Советских Социалистических Республик : газета. — 1944. — 19 кӑрлачӑн (№ 3 (263)). — . 2021 ҫулхи раштавӑн 7-мӗшӗнче архивланӑ.
  3. ^ Кузнецов Павел Ефимович. Чувашская энциклопедия. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи акан 13-мӗшӗ.

Вуламалли

  • Ашик М. В. Этергомский десант. — СПб., 2000.
  • Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — Воениздат, 1987. — Т. 1 /Абаев — Любичев/. — 100 000 экз. — ISBN отс., Рег. № в РКП 87-95382.

Каҫӑсем