Вырӑсла версиЯтарлӑ проектсем
Сӑна ӗнерлеЧӗлхе суйлаИнформаци
РУВИКИ ҪИНЧЕН

Леонов Алексей Архипович

Алексе́й Архи́пович Лео́нов (1934 ҫулхи ҫӑвӑн 30-мӗшӗ[1][2][…], Листвянка[d], Западно-Сибирский край[d], Раççей Федерациллĕ Социализмлă Совет Республики, СССР — 2019 ҫулхи юпан 11-мӗшӗ[3][4][…], Басманный район[d], Мускав[5]) — СССР 11-мӗш лётчик-космонавчӗ, уҫӑ космоса тухнӑ тӗнчери пӗрремӗш ҫын. Икӗ хут Совет Союзӗн Паттӑрӗ[6] (1965, 1975), авиаци генерал-майорӗ (1975), СССР патшалӑх премийӗн лауреачӗ (1981).

Пурнӑҫӗ

1934 ҫулхи ҫӑвӑн 30-мӗшӗнче Кемӗр облаҫӗнчи Листвянка ялӗнче ҫуралнӑ. 1955 ҫулта Кременчугри ҫар авиаци шкулне, 1957 ҫулта Чугуеври ҫар авиаци лётчикӗсен училищине вӗренсе пӗтернӗ. Кайран ҫар авиацинче хӗсметре тӑнӑ, КПСС пайташӗ пулса тӑнӑ.

Космонавтсен отрядӗнче

1960 ҫулта совет космонавчӗсен пӗрремӗш отрядне кӗртнӗ. 1965 ҫулхи пушӑн 18–19-мӗшӗсенче Павел Беляевпа пӗрле «Восход-2» космос карапӗ ҫинче иккӗмӗш пилот вырӑнӗнче вӗҫнӗ. Вӗҫев вӑхӑтӗнче историре пӗрремӗш хут уҫӑ космоса тухнӑ. Космосра паттӑрлӑх кӑтартнӑшӑн 1965 ҫулхи пушӑн 23-мӗшӗнче Леонов подполковника Совет Союзӗн Паттӑрӗ хисеплӗ ят панӑ.

1968 ҫулта Н. Е. Жуковский ячӗллӗ Сывлӑш-ҫар инженер академийӗнчен вӗренсе тухнӑ.

Иккӗмӗш хут космоса 1975 ҫулхи утӑн 15–21-мӗшӗсенче «Союз-19» карап командирӗ пулса В. Н. Кубасовпа пӗрле вӗҫнӗ. Ку «ЭПАС» («Союз — Аполлон») программипе иртнӗ пӗрремӗш тӗнчери вӗҫев пулнӑ, ун чухне СССР тата АПШ карапӗсене пӗрлештернӗ. Ҫак ӗҫшӗн 1975 ҫулхи утӑн 22-мӗшӗнче Леонов генерал-майора иккӗмӗш хут «Ылтӑн Ҫӑлтӑр» медальпе чысланӑ.

1970–1991 ҫулсенче — Космонавтсене хатӗрлекен центр пуҫлӑхӗн ҫумӗ пулнӑ. Техника ӑслӑлӑхӗсен кандидачӗ. Унсӑр пуҫне Леонов хӑйӗн ӳкерчӗкӗсемпе те паллӑ, вӑл космос темипе ӳкернӗ почта маркисен авторӗ.

Юлашки ҫулӗсем

1991 ҫулта пенсие тухнӑ, Мускавра пурӑннӑ. 2000-мӗш ҫулсен пуҫламӑшӗнче «Альфа-банкӑн» вице-президенчӗ пулнӑ. 2019 ҫулхи юпан 11-мӗшӗнче Мускавра вилнӗ[7]. Мытищири Федерацин ҫар мемориал масарӗнче пытарнӑ.

Хисепӗсем

  • Икӗ хут Совет Союзӗн Паттӑрӗ (1965 ҫулхи пушӑн 23-мӗшӗнче, 1975 ҫулхи утӑн 22-мӗшӗнче);
  • 1-мӗш (2019), 3-мӗш (2014) тата 4-мӗш (2000) степеньлӗ «Тӑван Ҫӗршыв умӗнчи тава тивӗҫлӗ ӗҫсемшӗн» орден;
  • Туслӑх орденӗ (2011);
  • Икӗ Ленин орденӗ (1965, 1975);
  • Хӗрлӗ Ҫӑлтӑр орденӗ (1961);
  • 3-мӗш степеньлӗ «СССР Хӗҫ-пӑшаллӑ вӑйӗсенче Тӑван ҫӗршывшӑн вӑй хунӑшӑн» орден (1975);
  • СССР лётчик-космонавчӗ (1965);
  • Ют ҫӗршывсен орденӗсем: Болгари, ГДР, Вьетнам, Венгри, Сири, Монголи, Чехословаки, Куба, Украина патшалӑхӗсен наградисем.

Астӑвӑм

  • Уйӑх ҫинчи кратера тата (9533) Алексейлеонов астероида унӑн ятне панӑ.
  • Кемерово хулинчи тӗнче шайӗнчи аэропорт унӑн ячӗпе хисепленет.
  • Пермь, Калининград, Кемӗр тата ытти хуласенче унӑн ячӗпе хисепленекен урамсем пур.
  • Кемӗр облаҫӗнче Алексей Леонов медалӗ пур.

Ӑнлантарусем

  1. ^ 1, 2 Леонов Алексей Архипович // Большая советская энциклопедия (выр.): [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  2. ^ 1, 2 Alexej Archipowitsch Leonow // Filmportal.de — 2005.
  3. ^ 1, 2 http://en.roscosmos.ru/21012/
  4. ^ 1, 2 Alexej Archipowitsch Leonow // Brockhaus Enzyklopädie (нем.) / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag
  5. ^ 1, 2 https://www.france24.com/en/20191011-first-man-to-conduct-spacewalk-alexei-leonov-dies
  6. ^ Авиационная энциклопедия в лицах / Отв. А. Н. Ефимов. — Барс, 2007. — С. 369. — 712 с. — ISBN 978-5-85914-075-6.
  7. ^ Умер советский космонавт Алексей Леонов (выр.). РИА Новости (11 юпан 2019). Пӑхнӑ кун: 2019 ҫулхи юпан 11-мӗшӗ.

Вуламалли

  • И. А. Маринин, С. Х. Шамсутдинов, А. В. Глушко (составители). Советские и российские космонавты. 1960—2000 / Под редакцией Ю. М. Батурина. — ООО Информационно-издательский дом «Новости космонавтики», 2001. — ISBN 5-93345-003-0.
  • Тищенко Г. Космическая живопись. Рассказ о том, как космонавт А. Леонов и художник А. Соколов рисуют марки // Филателия СССР. — 1972. — № 9. — .
  • Лучшие почтовые марки 1972 года // Филателия СССР. — 1973. — № 8. — .
  • Черток Б. Е. Ракеты и люди , Wayback Machine çинчи 2017 ҫулхи утӑн 10-мӗшӗнчи копийӗ. М: «Машиностроение», 1999 г. — ISBN 5-217-02942-0;
  • Испытание ракетно-космической техники — дело моей жизни , Wayback Machine çинчи 2015 ҫулхи кӑрлачӑн 21-мӗшӗнчи копийӗ События и факты — А. И. Осташев, Королёв, 2001.
  • Берег Вселенной. Под редакцией Болтенко А. С. Киев, 2014, издательство «Феникс», ISBN 978-966-13-6169-9.
  • А. И. Осташев. Сергей Павлович Королёв — гений XX века: прижизненные личные воспоминания об академике С. П. Королёве. М. ГОУ ВПО МГУЛ. 2010. ISBN 978-5-8135-0510-2.
  • С. П. Королёв. Энциклопедия жизни и творчества. Под редакцией В. А. Лопота, РКК «Энергия» им. С. П. Королёва, 2014. ISBN 978-5-906674-04-3.
  • Позамантир Р. Д. «Ракетно-космический наукоград Королёв». — ИП Струченевская О.В., 2018. — 260 с. — ISBN 978-5-905234-12-5.
  • Антон Первушин. Неизвестный Леонов // «Троицкий вариант — Наука» : газета. — 2019. — 22 октябрь.

Каҫӑсем

Темӑпа ҫыхӑннисем

Категорисем