Олдос Хаксли
О́лдос Ле́онард Ха́ксли (акăл. Aldous Huxley; 26.7.1894, Годалминг, Суррей, Англи, Аслӑ Британи — 22.11.1963, Лос-Анджелес, АПШ) — акăлчан çыравçи, новеллăçĕ тата философĕ. «Асамлă çĕнĕ тĕнче» паллă антиутопи-романăн авторĕ.
Биографи
Ашшĕпе амăшĕ кăкĕпе британсен культура элитинчен тухнă. Вĕсен йăхĕнче палăрнă ăсчахсем, çыравçăсем ӳкерçĕсем пулнă. Ашшĕ — Леонард Хаксли çыравçă, маçаккăшĕ — Томас Генри Хаксли биолог; амăшĕ енчен Арнолд Томас куккăшĕн ашшĕ историк тата педагог, çаплах амăш енчен тăванĕ — Мэтью Арнолд çыравçă. Хаксли пиччĕшĕ — Джулиан тата пĕр варта выртнă шăллĕ Эндрю паллă биологсем пулнă.
Олдос вунвиççĕре чухне амăшĕ онкологи чирĕпе асапланса вилет. Виçĕ çул иртсен, Итонра вĕреннĕ чухне, Олдосăн куçĕ чирлесе кайнă, вара унăн пĕр куçĕ суккăрланнă та темиçе çул хушши тепер куçĕ те кун çутине курман. Куç чирне пула Олдос Брайль азбукине алла илнĕ. Çак амака пула ăна Пĕрремĕш Тĕнче вăрçи тапхăрĕнче вăрçă хĕсметĕнчен хăтарнă. Куç курăмне тӳрлетӳ хăтланăвне Олдос каярах «Кураслăх ӳнерĕ» (The Art of Seeing, 1943) брошюринче çырса кăтартнă.
Хăйĕн пичетлемен пĕрремĕш романне Хаксли вунçиччĕре хайланă. Вăл литературăна Оксфордри Баллиоль колледжĕнче вĕреннĕ. Çирĕм çула кайсан вара Хаксли çыравçă пулса пурăнма шут тытать.
Пайăр пурнăç
Библиографи
- 1921 — «Жёлтый Кром», Crome Yellow
- 1923 — «Шутовской хоровод», Antic Hay
- 1925 — «Эти бесплодные листья» Those Barren Leaves
- 1928 — «Контрапункт», Point Counter Point
- 1932 — «О дивный новый мир», Brave New World
- 1936 — «Слепец в Газе», Eyeless in Gaza
- 1939 — «Через много лет», After Many a Summer Dies the Swan
- 1943 — «Как исправить зрение», The Art of Seeing
- 1945 — «Время должно остановиться», Time Must Have a Stop
- 1945 — «Вечная философия», The Perennial Philosophy
- 1948 — «Обезьяна и сущность», Ape and Essence
- 1952 — «Лудёнские бесы», The Devils of Loudun
- 1954 — «Двери восприятия», The Doors of Perception
- 1955 — «Гений и богиня», The Genius and the Goddess
- 1956 — «Рай и ад», Heaven and Hell
- 1958 — «Возвращение в дивный новый мир», Brave New World Revisited"
- 1962 — «Остров», Island
Калавсемпе новеллăсем
- «Губерт и Минни»
- «Юный Архимед»
- «Чоудрон»
- «Целительный отдых»
- «Клакстоны»
- «После фейерверка»
- «И не было с тех пор конца их счастью»
- «Евпомп числами придал величие искусству живописи»
- «Кинфия»
- «Книжная лавка»
- «Смерть Лалли»
- «Сэр Геркулес»
- «Улыбка Джоконды»
- «Банкет в честь Тиллотсона»
- «Зелёные туннели»
- «Монашка к завтраку»
- «Небольшая мексиканочка»
- «Баночка румян»
- «Портрет»
- «Субботний вечер»
- «Монокль»
- «Волшебница крёстная»
- «Фарсовая история Ричарда Гринау»
- «Счастливые семейства»
Асăрхавсем
- ^ Patricia Sullivan. Author, NIMH Epidemiologist Matthew Huxley Dies at 84 (англ.). Washington Post (17 нарӑсӑн 2005). Пӑхнӑ кун: 2013 ҫулхи раштавӑн 6-мӗшӗ.
Литература
- Вандерхилл Э. . — М.: МИФ: Локид. — 522 с. — ISBN 5-87214-023-3.
- Рабинович В. С. Олдос Хаксли: эволюция творчества. Екатеринбург, 1999.
- Редина О. Н. «Роман идей» Олдоса Хаксли. Москва, 1999.
- Шадурский Максим. Литературная утопия от Мора до Хаксли: проблемы жанровой поэтики и семиосферы. Обретение островa. Москва, 2007.
Каçăсем
- Англоязычный сайт, посвящённый деятельности писателя
- Биография и библиография на fantlab.ru
- Олдос Хаксли Максим Мошков вулавăшĕнче
- Головачёва И. В. Психоделическая революция в отдельно взятом сознании: хроника событий
- Головачёва И. В. Наука и литература: Археология научного знания Олдоса Хаксли
- 2020 ҫулхи раштавӑн 1-мӗшӗнче [https://web.archive.org/web/20201201044005/https://repozytorium.uph.edu.pl/bitstream/handle/11331/1995/Utopia_as_a_World_Model_%20_%20the%20Boundaries%20and%20Borderlands%20of%20a%20Literary%20Phenomenon.pdf?sequence=3 архивланӑ. Shadurski, Maxim. Утопия как модель мира: границы и пограничья литературного явления. Siedlce: IKR[i]BL, 2016].