Слюсаренко Захар Карпович
Захар Карпович Слюсаренко (1907 ҫулхи авӑнӑн 16-мӗшӗ е 1907[1], Змиёв[d], Харьков кӗпӗрни[d] — 1987 ҫулхи акан 6-мӗшӗ, Киев) — совет саманин танкисчӗ, Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫине хутшӑннӑскер, икӗ хут Совет Союзӗн Паттӑрӗ (23.09.1944, 31.05.1945). Танк ҫарӗсен генерал-лейтенанчӗ (1963).
Пурнӑҫӗ
1907 ҫулхи авӑнӑн 16-мӗшӗнче нумай ачаллӑ хресчен ҫемйинче ҫуралнӑ. Украин. 1909 ҫултанпа Харьков кӗпӗрнинчи Мерефа хулинче пурӑннӑ. 1923 ҫултанпа кантӑк кӑларакан савутра тӗрлӗ ӗҫре вӑй хунӑ. 1929 ҫулта ВКП(б) ретне тӑнӑ. 1932 ҫултанпа Рабочисемпе хресченсен Хӗрлӗ Ҫарӗнче хӗсметре тӑнӑ. 1934 ҫулта Орёлти бронетанк шкулне вӗренсе пӗтернӗ. Хӗвеланӑҫ Украинӑна ирӗке кӑларакан похода хутшӑннӑ.
Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫи фронтӗнчи ҫапӑҫусене 1941 ҫулхи ҫӗртме уйӑхӗнчен пуҫласа хутшӑннӑ. Кӑнтӑр-Хӗвеланӑҫ фронтӗнче танк батальонӗн командирӗ пулнӑ. Икӗ хутчен тӑшман хупӑрланине (Бердичев тата Умань патӗнче) лекнӗ, анчах ҫапӑҫса тухма пултарнӑ. 1942 ҫулхи ҫурла уйӑхӗнчен пуҫласа 168-мӗш танк бригадине ертсе пынӑ, каярах Ленинград фронтӗнче 49-мӗш уйрӑм гварди танк полкӗн командирӗ пулнӑ. 1944 ҫулхи нарӑс уйӑхӗнчен пуҫласа Ҫӗнтерӳ кунӗччен 56-мӗш гварди танк бригадине (1-мӗш Украин фрончӗ) ертсе пынӑ. Унӑн бригади Львов-Сандомир, Висла-Одер, Берлин тата Прага операцийӗсене хутшӑнса палӑрнӑ.
Вӑрҫӑ хыҫҫӑн танк полкӗсемпе дивизийӗсене, арми корпусӗсене ертсе пынӑ. 1957 ҫулта Тӗп штабӑн Аслӑ ҫар академине вӗренсе пӗтернӗ. 1960 ҫултанпа Польшӑри Ҫарсен ҫурҫӗр ушкӑнӗн ҫар хатӗрленӗвӗн управлени пуҫлӑхӗ пулнӑ. 1965 ҫулхи ҫурла уйӑхӗнче запаса тухнӑ. Киев хулинче пурӑннӑ. 1987 ҫулхи акан 6-мӗшӗнче вилнӗ. Байково ҫӑвине пытарнӑ.
Хисепӗсем
- 1944 ҫулхи авӑнӑн 23-мӗшӗнче Висла урлӑ каҫса Сандомир плацдармне тытса тӑнӑшӑн Захар Слюсаренкона Совет Союзӗн Паттӑрӗ ятне панӑ;
- 1945 ҫулхи ҫӑвӑн 31-мӗшӗнче Берлиншӑн пынӑ ҫапӑҫусенче палӑрнӑшӑн тата нимӗҫсен тапӑнса килекен ҫарӗсене хирӗҫле ҫапӑҫу фронтӗнче командованин ҫар заданийӗсене тӗслӗхлӗ пурнӑҫланӑшӑн ӑна иккӗмӗш хут Совет Союзӗн Паттӑрӗ ячӗпе тивӗҫтернӗ;
- Икӗ Ленин орденӗ (1941, 1944);
- Хӗрлӗ Ялав орденӗ;
- 2-мӗш степеньлӗ Суворов орденӗ (1945);
- 1-мӗш (1985) тата 2-мӗш (1942) степеньлӗ Тӑван Ҫӗршыв вӑрҫин орденӗ;
- Хӗрлӗ Ҫӑлтӑр орденӗ;
- «Ҫапӑҫура палӑрнӑшӑн» медаль (1944).
Ҫавӑн пекех Польша тата Чехословаки орденӗсемпе медалӗсене илме тивӗҫнӗ.
Астӑвӑм
Змиёв хулинче паттӑрӑн бронза бюстне лартнӑ. Чылай хулара урамсем, шкулсем Слюсаренко ячӗпе хисепленеҫҫӗ (тӗслӗхрен, Киев, Мерефа, Змиёв, Варшава хулисенче). Анчах 2010–2020 ҫулсенче Украинӑпа Польшӑра ирттернӗ декоммунизаци процесӗсене пула вӗсенчен чылайӑшне улӑштарнӑ е паттӑрӑн ятне официаллӑ хутсенчен кӑларса пӑрахнӑ[2][3].
Ӑнлантарусем
- ^ 1, 2 Zahar Karpovič Slûsarenko // MAK (польск.)
- ^ В Харьковской области переименовывают учебные заведения (2023-11-16). Тӗрӗсленӗ: 2026 ҫулхи ҫӑвӑн 6-мӗшӗ.
- ^ Декоммунизация в Киеве. Тӗрӗсленӗ: 2026 ҫулхи ҫӑвӑн 6-мӗшӗ.
Каҫӑсем
Слюсаренко Захар Карпович «Ҫӗршыв Паттӑрӗсем» сайтра
