Вырӑсла версиЯтарлӑ проектсем
Сӑна ӗнерлеЧӗлхе суйлаИнформаци
РУВИКИ ҪИНЧЕН

Фёдоров Алексей Фёдорович

РУВИКИ-ре ҫак хушаматлӑ ытти ҫынсем пирки те статьясем пур: Фёдоров.

Алексей Фёдорович Фёдоров (1901 ҫулхи пушӑн 17-мӗшӗ [30-мӗшӗ], Лоцманская Каменка[d] — 1989 ҫулхи авӑнӑн 9-мӗшӗ, Киев) — совет саманин патшалӑх тата парти ӗҫченӗ, Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫинчи партизансен юхӑмӗн ертӳҫисенчен пӗри, икӗ хутчен Совет Союзӗн Паттӑрӗ (1942, 1944), генерал-майор (1943).

undefined

Пурнӑҫӗ

Вӑл 1901 ҫулхи пушӑн 30-мӗшӗнче Раҫҫей империйӗнчи Екатеринослав кӗпӗрнинчи Лоцманская Каменка ялӗнче (хальхи Днепр хули шутне кӗнӗ) ҫуралнӑ. Нацилӗхӗпе — украин[1].

1920 ҫулта хӑй ирӗкӗпе Рабочисемпе хресченсен Хӗрлӗ Ҫарне хӗсмете кӗнӗ. Кавалери дивизийӗсенче ҫар тивӗҫне пурнӑҫланӑ. Ҫартан таврӑнсан чукун ҫулта, ГЭС тунӑ ҫӗрте платник пулса ӗҫленӗ. 1927 ҫултанпа — ВКП(б) пайташӗ. Тӗрлӗ ҫӗрте парти ӗҫӗнче тӑрӑшнӑ. 1938 ҫултанпа — Украина КП(б) Черниговри обкомӗн пӗрремӗш секретарӗ.

Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫинче 1941 ҫулхи авӑн уйӑхӗнчен пуҫласа подпольнӑй Чернигов обкомӗн, 1943 ҫулхи пуш уйӑхӗнчен пуҫласа ҫавӑн пекех Волынь обкомӗн пӗрремӗш секретарӗ пулнӑ. Ҫав вӑхӑтрах Украина, Беларуҫ тата Раҫҫейри Брянск вӑрманӗсенче ҫапӑҫнӑ Черниговпа Волынь партизанӗсен пӗрлешӗвӗн командирӗ пулса тӑрӑшнӑ. Партизан вӑрҫин тактикине йӗркелекенсенчен пӗри пулса палӑрнӑ. Вӑл ертсе пынипе партизансен отрячӗсем тӑшманӑн ҫарӗпе техникине пӗтерме нумай ҫар операцине ӑнӑҫлӑ ирттернӗ.

СССР Аслӑ Канаш Президиумӗн 1942 ҫулхи ҫӑвӑн 18-мӗшӗнчи Хушӑвӗпе тӑшман тылӗнчи партизансен кӗрешӗвӗнче паттӑрлӑх кӑтартнӑшӑн Фёдоров Алексей Фёдоровича Совет Союзӗн Паттӑрӗ ятне панӑ[2].

1944 ҫулхи кӑрлачӑн 4-мӗшӗнче тӑшман тылӗнчи партизансен юхӑмне аталантарнӑшӑн тата хастарлӑх кӑтартнӑшӑн ӑна иккӗмӗш хут «Ылтӑн Ҫӑлтӑр» медальпе чысланӑ[3].

Вӑрҫӑ хыҫҫӑн Херсон, Измаил, Житомир обкомӗсен пӗрремӗш секретарӗ пулса ӗҫленӗ. 1957—1979 ҫулсенче — Украина ССР социаллӑ тивӗҫтерев министрӗ. СССР Аслӑ Канашӗн депутачӗ пулнӑ. Вӑл хӑйӗн пурнӑҫӗ ҫинчен аса илӳ кӗнекисем ҫырса хӑварнӑ (вӗсен тӑрӑх кинофильмсем ӳкернӗ).

Киев хулинчи Байково масарӗнче пытарнӑ.

Хисепӗсем

undefined

Астӑвӑм

  • Паттӑрӑн бронза бюстне Днепр хулинче вырнаҫтарнӑ.
  • Унӑн ятне Донецк Халӑх Республикинчи Торез хулинчи пӗр урама панӑ.
  • Днепропетровскри 107-мӗш вӑтам шкулта унӑн музей-пӳлӗмӗ ӗҫлет, шкул ҫуртӗнче асӑну хӑми вырнаҫтарнӑ.

Ӑнлантарусем

  1. ^ Карточка члена ВКП(б) А. Ф. Фёдорова , Wayback Machine çинчи 2014 ҫулхи пушӑн 24-мӗшӗнчи копийӗ.
  2. ^ Указ Президиума Верховного Совета СССР «О присвоении звания Героя Советского Союза т. т. Ковпаку С. А., Копенкину И. И., Сабурову А. Н., Фёдорову А. Ф., особо отличившимся в партизанской борьбе в тылу против немецких захватчиков» от 18 мая 1942 года // Ведомости Верховного Совета Союза Советских Социалистических Республик : газета. — 1942. — 5 ҫӗртмен (№ 20 (179)). — . 2021 ҫулхи чӳкӗн 10-мӗшӗнче архивланӑ.
  3. ^ Указ Президиума Верховного Совета СССР «О награждении Героев Советского Союза Ковпака Сидора Артемьевича и Фёдорова Алексея Фёдоровича второй медалью «Золотая звезда»» от 4 января 1944 года // Ведомости Верховного Совета Союза Советских Социалистических Республик : газета. — 1944. — 13 кӑрлачӑн (№ 2 (262)). — . 2021 ҫулхи раштавӑн 7-мӗшӗнче архивланӑ.

Вуламалли

  • Князьков А. С. Партизаны — генералы Великой Отечественной войны // Военно-исторический архив. — 2008. — № 5. — С. 113.
  • Фёдоров Алексей Фёдорович // Золотые Звёзды : Книга о дважды Героях и Героях Советского Союза, уроженцах Днепропетровщины / сост. Н. С. Головин, В. Н. Петрищева ; при участии Ф. А. Матюшко, А. И. Посаднев ; ред. М. А. Штейн. — Днепропетровск : Промiнь, 1967. — С. 40—43. — 432 с. — (Герои Советского Союза).
  • Фёдоров Алексей Фёдорович // И генерал, и рядовой… : Очерки о Героях Советского Союза, уроженцах Днепропетровской области / Н. И. Воробьёв, С. А. Герасименко, В. Л. Головко и др. ; сост. А. Ф. Снитко ; ред. Г. В. Николенко, К. К. Чернышев. — Днепропетровск : Промiнь, 1983. — С. 30—37. — 567 с. — (Герои Советского Союза). — ББК 63.3(2Ук)722.78.
  • Партизаны Черниговщины // Огонёк. — 1946. — № 24. — С. 14—15.

Каҫӑсем

Темӑпа ҫыхӑннисем

Категорисем