Вырӑсла версиЯтарлӑ проектсем
Чӗлхе суйла
РУВИКИ ҪИНЧЕН

Шелонцев Борис Михайлович

Шелонцев Борис Михайлович (чӑн хушамачӗ — Штатланд; 1897 ҫулхи чӳкӗн 15-мӗшӗ, Улатӑр, Улатăр уесĕ, Чӗмпӗр кӗпӗрни, Раҫҫей империйӗ — 1962 ҫулхи ҫурлан 24-мӗшӗ, Мускав, Раççей Федерациллĕ Социализмлă Совет Республики, СССР) — совет тапхӑрӗнчи актёр, режиссёр тата сценарист.

Пурнӑҫӗпе ӗҫӗ-хӗлӗ

1897 ҫулхи чӳкӗн 15-мӗшӗнче Улатӑрта чукун ҫул ӗҫченӗн-машинисчӗн ҫемйинче ҫуралнӑ. Мускавра чӑн училищӗре тата Мускаври коммерци институтӗнче аслӑ пӗлӳ илнӗ. 1916 ҫулта театра куҫнӑ та Эрмитаж театрӗ ҫумӗнчи драма ӳнерӗн студинче вӗреннӗ, 1919 ҫулчченех ӑс пухнӑ.

1919 ҫулта Улатӑра таврӑнсан малтан — драма ӳнерӗн студине, кайран Улатӑр уесӗнчи пӗр район центрӗнче Халӑх театрне йӗркеленӗ, унта актёр, режиссёр тата сценарист пулнӑ. Депо станцийӗнче тата мастерскойсенче ӗҫлекен рабочисемпе служащисене театра чӗннӗ. 1920 ҫулта ГПУ 1-мӗш уйрӑм полкӗ ҫумӗнчи Красноармейски ушкӑнӗнче режиссёр должноҫне йышӑннӑ, 1921 ҫулта Драма тата камит коллективне ӗҫе кӗнӗ.

Совет кинематографӗнче 1924 ҫулта дебют пулнӑ, малтан — Госкино, Севзапкино тата Союзкино киностудисенче редактор-монтажёр пулса, кӑшт каярахпа Чӑвашкино киностудийӗнче режиссёр-постановщик пулса ӗҫленӗ, ҫавӑн пекех кинематограф валли сценарисем ҫырма пуҫланӑ. Ытларах ӑслӑлӑх-популярлӑ кино енӗпе ӗҫленӗ, ҫавӑн пекех илемлӗ кино валли темиҫе сценари ҫырнӑ[1].

Шелонцев Борис Михайлович 1928 ҫулта ҫармӑс темипе пӗрремӗш илемлӗ фильм — «Марий Кужер» — режиссёрӗ пулнӑ. В. Мухин-Сави сюжетне тӗпе хурса хатӗрленӗ картина сценарине вӑл хӑйӗн ассистенчӗпе Д. Коноваловпа пӗрле ҫырнӑ. Фильмра ҫармӑс хресченӗсен кулленхи ӗҫ кунӗсене, Агавайрем халӑх уявне тата ҫармӑс туйӗн сценисене кӑтартнӑ. 1929 ҫулта картинӑна кӑтартнӑ чухне куракансем ӑна: «Сывӑ пултӑр ҫармӑс фильмӗ!» — тесе кӑшкӑрса кӗтсе илнӗ[2].

1962 ҫулхи ҫурлан 24-мӗшӗнче вилнӗ[3].

Фильмографи

Режиссёр

  • 1927 — Чёрный столб;
  • 1930 — Наперекор всему.

Сценарист

  • 1928 — Мари-Кужер + режиссёр;
  • 1932 — Герои Мархоты + режиссёр;
  • 1933 — Гарри занимается политикой (оригиналлӑ текст — А. Иркутов) + режиссёр;
  • 1935 — Кондуит (оригиналлӑ текст — Лев Кассиль);
  • 1941 — Таинственный остров.

Ӑнлантарусем

  1. ^ Шелонцев, Борис Михайлович (15.11.1897-24.08.1962). «Наследие Чувашии». Национальная библиотека Чувашской Республики. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи акан 7-мӗшӗ.
  2. ^ Марийская биографическая энциклопедия-2, 2017, с. 499.
  3. ^ Шелонцев Борис Михайлович (выр.). mosfilm.ru. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи акан 7-мӗшӗ.

Вуламалли

  • Зайниев Г. З. Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — 2-е изд. — Марийский биографический центр, 2017. — С. 499. — 606 с. — 1500 экз. — ISBN 978-5-905314-35-3.

Каҫӑсем

Категорисем