Вырӑсла версиЯтарлӑ проектсем
Чӗлхе суйла
РУВИКИ ҪИНЧЕН

Бородин Алексей Иванович

Бородин Алексей Иванович (1917 ҫулхи пушӑн 30-мӗшӗ, Октябрьский[d], Пенза кĕперни — 1999 ҫулхи авӑнӑн 8-мӗшӗ, Пенза) — Совет ҫарӗн полковникӗ. Вӑл Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫине хутшӑннӑ. 1943 ҫулта ӑна Совет Союзӗн Паттӑрӗ ятне панӑ.

Пурнӑҫӗ

Алексей Бородин 1917 ҫулхи пуш уйӑхӗн 30-мӗшӗнче Загибалиха ялӗнче ҫуралнӑ. Халь ку ял Пенза облаҫӗн Белински районӗнчи Октябрьски ялӗ шутне кӗрет[1]. 1938 ҫулта вӑтам шкул хыҫҫӑн Пермьри ял хуҫалӑх институтне вӗренме кӗнӗ. 1939 ҫулта ӑна Рабочисемпе хресченсен Хӗрлӗ Ҫарне илнӗ. 1940 ҫулта вӑл Пермь хулинчи ҫар авиаци шкулне вӗренсе пӗтернӗ. 1941 ҫулта ВКП(б) ретне кӗнӗ.

1941 ҫулхи юпа уйӑхӗн 4-мӗшӗнчен пуҫласа вӑл фронтра пулнӑ. Малтан Ломжа хулишӑн ҫапӑҫнӑ. Унтан «Ил-2» штурмовикпа вӗҫме вӗреннӗ. Бородин Ленинград тата Кӑнтӑр фрончӗсенче ҫапӑҫнӑ. Вӑл Сталинград ҫапӑҫӑвне хутшӑннӑ[2].

1942 ҫулхи ҫурлан 4-мӗшӗнче разведкӑна вӗҫнӗ чухне тӑшман унӑн самолётне персе антарнӑ. Анчах та Бородин самолёта ӑнӑҫлӑ лартса хӑйӗн чаҫне таврӑннӑ. 1942 ҫулхи авӑн уйӑхӗн 13-мӗшӗнче 9 самолётран тӑракан ушкӑн тӑшманӑн 15 танкне тата 30 машинине пӗтернӗ. Алексей Бородин ҫак ушкӑнра пулнӑ. Ҫапӑҫу вӑхӑтӗнче Бородин пуҫне амантнӑ. Анчах та вӑл самолёта ҫӗр ҫине лартма пултарнӑ.

undefined

1943 ҫулхи нарӑс уйӑхӗ тӗлне аслӑ лейтенант Бородин Кӑнтӑр фрончӗн 8-мӗш сывлӑш ҫарӗн 504-мӗш штурмлакан авиаполкӗнче хӗсметре тӑнӑ. Ку вӑхӑт тӗлне вӑл 60 хут ҫапӑҫу вӗҫевне тухнӑ. Вӗсенчен 27-шӗ — Сталинграда хӳтӗленӗ чухне пулнӑ. Вӑл хӑй тӗллӗн тӑшманӑн 2 самолётне, 15 танкне, 100 ытла машинине, 7 туппине тата 200 яхӑн салтакне пӗтернӗ[2].

СССР Аслӑ Канаш Президиумӗн 1943 ҫулхи ҫу уйӑхӗн 1-мӗшӗнчи Указӗпе Алексей Иванович Бородина Совет Союзӗн Паттӑрӗ ятне панӑ. Ӑна Ленин орденӗпе тата «Ылтӑн Ҫӑлтӑр» медальпе (953-мӗш №) чысланӑ[2].

1943 ҫулхи ҫулла капитан Бородин Донбасса ирӗке кӑларма хутшӑннӑ. Операцин пӗрремӗш кунӗнчех вӑл ертсе пыракан ушкӑн тӑшманӑн 2 танкне тата 8 машинине тӗп тунӑ.

Вӑрҫӑ хыҫҫӑн вӑл Совет ҫарӗнче хӗсмете малалла тӑснӑ. 1945 ҫулта авиаполк командирӗсен пулӑшуҫисен курсне пӗтернӗ. 1953 ҫулта Жуковский ячӗллӗ ҫар академийӗнчен вӗренсе тухнӑ. 1963 ҫулта полковник ячӗпе запаса тухнӑ.

Вӑл Пенза хулинче пурӑннӑ. 1999 ҫулхи авӑн уйӑхӗн 8-мӗшӗнче вилнӗ. Ӑна Пензӑри Новозападнӑй масарта пытарнӑ[2].

Бородин ҫавӑн пекех виҫӗ Хӗрлӗ Ялав орденӗпе, Александр Невский орденӗпе, икӗ Тӑван Ҫӗршыв вӑрҫин I степеньлӗ орденӗпе, Хӗрлӗ Ҫӑлтӑр орденӗпе тата медальсемпе наградӑланӑ.

undefined

Астӑвӑм

  • Волгоград хулинчи Паттӑрсен аллейинче Алексей Бородин ятне ҫырса хунӑ.
  • Пенза облаҫӗн Белинский хулинче Алексей Бородин бюстне вырнаҫтарнӑ[2].
  • Пенза хулинчи Московская урамӗнчи 40-мӗш ҫурт ҫинче асӑну хӑми пур. Ҫак ҫуртра поэт юлашки ҫулсенче пурӑннӑ.

Ӑнлантарусем

  1. ^ Октябрьский (Загибалиха) (выр.). Населённые пункты Белинского района Пензенской области. Суслоны. Пӑхнӑ кун: 2018 ҫулхи юпан 8-мӗшӗ. Архивланӑ 2019 ҫулхи юпан 19-мӗшӗ.
  2. ^ 1, 2, 3, 4, 5 Золотая Звезда Героя Советского Союза.svg Бородин Алексей Иванович «Ҫӗршыв Паттӑрӗсем» сайтра

Вуламалли

  • Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — Воениздат, 1987. — Т. 1 /Абаев — Любичев/. — 100 000 экз. — ISBN отс., Рег. № в РКП 87-95382.
  • Губин Б. А., Киселёв В. А. Восьмая воздушная. — М.: Воениздат, 1986.
  • Сталинградская битва. Хроника, факты, люди.: 2 кн. — Москва: ОЛМА-ПРЕСС, 2002.
  • . — Волг.: Издатель. — С. 82. — 800 с.

Каçăсем

Темӑпа ҫыхӑннисем

Категорисем