Боченков Иван Андреевич
Боченков Иван Андреевич (1908 ҫулхи ҫурлан 5-мӗшӗ [18-мӗшӗ], Витебск кĕпӗрни[d] — 1984 ҫулхи нарӑсӑн 11-мӗшӗ, Поречье[d], Псков облаçĕ) — Совет ҫарӗн кӗҫӗн лейтенанчӗ, Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫине хутшӑннӑскер, Совет Союзӗн Паттӑрӗ (1943).
Пурнӑҫӗ
Боченков Иван Андреевич 1908 ҫулхи ҫурлан 5-мӗшӗнче (ҫурлан 18-мӗшӗнче) Псков кӗпӗрнинчи Чёрный Луг ялӗнче (халӗ — Псков облаҫӗн Аслӑ Луки районӗ) хресчен кил-йышӗнче ҫуралнӑ. 1928 ҫулта Ленинграда куҫса кайнӑ, заводра слесарь пулса ӗҫленӗ, рабочисен факультечӗн (рабфак) виҫӗ курсне вӗренсе пӗтернӗ. 1939 ҫулта тӑван тӑрӑхне таврӑннӑ, Поречьери лён савутӗнче плановик-экономист пулса ӗҫленӗ. 1941 ҫулхи ҫӗртме уйӑхӗнче Аслӑ Луки районӗнчи ҫар комиссариачӗ урлӑ Рабочисемпе хресченсен Хӗрлӗ Ҫарне хӗсмете чӗнсе илнӗ[1].
Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫи пуҫлансан — фронтра. Вӑрҫӑ ҫулӗсене 61-мӗш уйрӑм моторизациленӗ понтонпа кӗпер батальонӗнче ирттернӗ. Мускав, Орел, Брянск патӗнчи ҫапӑҫусене хутшӑннӑ, Украинӑпа Беларуҫа ирӗке кӑларнӑ. Вазуза, Мускав, Ока, Десна, Сож юханшывӗсем урлӑ ҫулсем, кӗперсемпе каҫӑсем тунӑ, час-часах унӑн тӑшман вучӗ айӗнче ӗҫлеме тивнӗ[2]. 1942 ҫулта ВКП(б) ретне кӗнӗ[1]. 1943 ҫулхи нарӑс уйӑхӗнче хӑйӗн пӗрремӗш медале — «Хастарлӑхшӑн» медале — тивӗҫнӗ[1][3]. 1943 ҫулла тата кӗркунне Десна, Сож тата Днепр юханшывӗсенчен каҫнӑ чухне уйрӑмах палӑрнӑ[3].
1943 ҫулхи юпа уйӑхӗ тӗлне Боченков Иван аслӑ сержант Тӗп фронтӑн 65-мӗш ҫарӑн 14-мӗш инженер-сапер бригадин 61-мӗш уйрӑм моторизациленӗ понтонпа кӗпер батальонӗн отделенийӗпе командӑланӑ[1].
1943 ҫулхи юпан 15-мӗшӗнчен 16-мӗшне каҫа Боченков хӑйӗн отделенийӗпе Украина ССР-ӗнчи Чернигов облаҫӗнчи Репки районӗн Радуль посёлокӗнчен ҫурҫӗререх Днепр урлӑ 7 рейс тунӑ, понтонпа 150 совет салтакӗпе офицерне каҫарнӑ[1]. Понтонӑн 22 шӑтӑк пулнӑ, анчах понтонҫӑсем вӑл шӑтӑксене каҫнӑ вӑхӑтрах питӗрсе пынӑ[2]. Тепӗр каҫхине Боченков отделенийӗ тепӗр подразделенипе пӗрле вӑтӑр тоннӑллӑ понтон пуҫтарнӑ, юханшывӑн анӑҫ енне миномёт батарейине тата полк артиллерийӗн батарейине боеприпассемпе пӗрле каҫарнӑ. Виҫӗ кун хушши салтаксем тӑшман вучӗ айӗнче плацдарма тытса юлма майсем туса парас енӗпе ӗҫленӗ[2][1].
СССР Аслӑ Канаш Президиумӗн 1943 ҫулхи юпан 30-мӗшӗнчи Указӗпе Днепр урлӑ каҫнӑ чухне хастарлӑхпа паттӑрлӑх кӑтартнӑшӑн Боченков Иван аслӑ сержанта Совет Союзӗн Паттӑрӗ ятне панӑ, Ленин орденӗпе «Ылтӑн Ҫӑлтӑр» медале (1629-мӗш номерлӗ) парса чысланӑ[1].
1945 ҫулта Боченков Ленинградри ҫар инженери училищине вӗренсе пӗтернӗ. 1946 ҫулта кӗҫӗн лейтенант ҫар хисепӗпе отставкӑна тухнӑ[1]. 1948 ҫулта Калининри облаҫсем хушшинчи парти шкулне вӗренсе пӗтернӗ, унтан совет тата хуҫалӑх ӗҫӗсенче вӑй хунӑ, Поречьери сельпо правленийӗн председателӗ пулнӑ. Псков облаҫӗнчи Аслӑ Луки районне кӗрекен Поречье ялӗнче пурӑннӑ, 1984 ҫулхи нарӑсӑн 11-мӗшӗнче вилнӗ[1]. Поречьерех пытарнӑ[4].
Хисепӗсем
Ҫавӑн пекех Хӗрлӗ Ялав орденӗ, икӗ Хӗрлӗ Ҫӑлтӑр орденӗ, нумай медаль илме тивӗҫнӗ. Аслӑ Луки районӗн хисеплӗ гражданинӗ[1].
Ӑнлантарусем
- ^ 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10 Боченков Иван Андреевич. warheroes.ru. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫӗртмен 10-мӗшӗ.
- ^ 1, 2, 3 Боченков Иван Андреевич (18 августа 1908 — 11 февраля 1984). Псковская областная универсальная научная библиотека. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫӗртмен 10-мӗшӗ.
- ^ 1, 2 Иван Андреевич Боченков (1908–1984 гг.). Краеведческий музей города Великие Луки. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫӗртмен 10-мӗшӗ.
- ^ Боченков Иван Андреевич (Фотография могилы). warheroes.ru. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫӗртмен 10-мӗшӗ.
