Вырӑсла версиЯтарлӑ проектсем
Чӗлхе суйла
РУВИКИ ҪИНЧЕН

Буйко Пётр Михайлович

Пётр Михайлович Буйко (бел. Пётр Міхайлавіч Буйко; 1895 ҫулхи юпан 19-мӗшӗ [31-мӗшӗ], Бельск-Подляски[d], Литовское генерал-губернаторство[d] — 1943 ҫулхи юпан 15-мӗшӗ, Ярошовка (Киевская область)[d]) — совет саманин медицина ӑсчахӗ, Киеври медицина институчӗн профессорӗ, Украинӑри партизан юхӑмне хутшӑннӑ ҫын. 1944 ҫулта вилнӗ хыҫҫӑн Совет Союзӗн Паттӑрӗ ятне тивӗҫнӗ.

Пурнӑҫӗ

Малтанхи ҫулӗсем, пӗлӗвӗ тата карьера пуҫламӑшӗ

Пётр Михайлович Буйко 1895 ҫулхи юпан 31-мӗшӗнче Гродно кӗпӗрнинчи Бельск хулинче (халӗ Польшӑри Подляшье воеводстви) беларус рабочийӗн ҫемйинче ҫуралнӑ[1]. Бельскри хула училищине вӗренсе пӗтернӗ, ун хыҫҫӑн Киеври ҫарпа фельдшер шкулне вӗренме кӗнӗ, ӑна вӑл 1915 ҫулта вӗренсе пӗтернӗ[2]. 1921 ҫултанпа ВКП(б) членӗ.

Пӗрремӗш тӗнче вӑрҫи вӑхӑтӗнче Буйко фронтра ҫар фельдшерӗ пулса ӗҫленӗ. Вӑл 1918 ҫулхи кӑрлачра Киевра Тӗп рада хирӗҫ ҫӗкленнӗ пӑлхава хутшӑннӑ. Граждан вӑрҫине хутшӑннӑ ҫын. 1922 ҫулта Буйко Киеври медицина институтне вӗренсе пӗтернӗ[1]. 1933 ҫултанпа вӑл Киеври педиатри, акушерство тата гинекологи ӑслӑлӑхпа тӗпчев институчӗн директорӗ пулса ӗҫленӗ, 1938 ҫултанпа вара — Киеври медицина институчӗн профессорӗ, медицина ӑслӑлӑхӗсен докторӗ. Ҫавӑн пекех вӑл Киеври стоматологи институчӗн акушерство тата гинекологи кафедрин ертӳҫи пулнӑ[3].

Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫи

Хӗрлӗ Ҫара 1941 ҫулта хӑй ирӗкӗпе кайнӑ. Фронтра Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫин пуҫламӑшӗнченех пулнӑ. Умань хули патӗнче медсанбат хирургӗ пулнӑ май нимӗҫсен тыткӑнне лекнӗ. Мина ванчӑкӗпе йывӑр аманнӑ. Утса пынӑ чухне тыткӑна лекнӗ совет ҫар ҫыннисем пӑлхав ҫӗкленӗ те хурала вӗлерсе тарса пӗтнӗ. Ӑс-тӑнне ҫухатнӑ Буйкона вырӑнти ҫынсем тӗл пулсан ӑна Фастоври пульницӑна вырнаҫтарнӑ. Профессор аманнине ҫул-йӗр аварине лексе суранланнӑ пек кӑтартнӑ[1].

1942 ҫулхи нарӑсран пуҫласа Пётр Михайлович Фастоври район пульницинче тухтӑр пулса ӗҫленӗ. Ҫав вӑхӑтранпа вӑл вӑрттӑн ӗҫе тата ялсенче партизан ушкӑнӗсене йӗркелекенсенчен пӗри пулса тӑнӑ. Аманнӑ партизансене пульницӑра сиплес ӗҫе йӗркеленӗ. Оккупантсем туса хунӑ ӗҫ биржинчи медицина комиссийӗнче ӗҫленӗ май, Буйко рабочий-остарбайтерсене Германине ӑсатасран саботажланӑ, ҫавна пула пин ытла ҫын ирӗксӗр ӗҫлеме илсе каяссинчен ҫӑлӑннӑ[3].

1943 ҫулхи утӑ уйӑхӗнчен Буйкон вӑрттӑн ӗҫӗсем пирки пӗлнӗ. Унӑн партизансем патне кайма тивнӗ, унта вӑл А. С. Грисюк ертсе пыракан 4-мӗш партизан батальонӗн тухтӑрӗ пулса тӑнӑ. 1943 ҫулхи юпан 13-мӗшӗнче — 1500 патне нимӗҫпе полицейски хутшӑннӑ партизансене пысӑк йышпа тытма тытӑннӑ вӑхӑтра[1] — Пётр Михайлович Буйкона Томашовка тата Ярошевка ялӗсем хушшинчи пӗве ҫинче аресленӗ. Нимӗҫсем ӑна хытӑ асаплантарнӑ пулин те, вӑл Пришивальня ялӗнчи партизансемпе ҫыхӑну тытакансене те, партизансене хӑйсене те сутман. 1943 ҫулхи юпан 15-мӗшӗнче Буйкона гестаповецсем ӑна Ярошевка ялӗнче (халӗ Украинӑн Киев облаҫӗнчи Фастов районӗ) чӗрӗлле ҫунтарса янӑ[1].

Киев облаҫӗнчи Фастов районӗнчи Томашовка ялӗнче пытарнӑ.

СССР Аслӑ Канаш Президиумӗн 1944 ҫулхи ҫурлан 7-мӗшӗнчи Хушӑвӗпе Пётр Михайлович Буйкона вилнӗ хыҫҫӑн Совет Союзӗн Паттӑрӗ ятне панӑ.

Астӑвӑм

  • Буйко вилтӑпри ҫинче палӑк лартнӑ[1].
  • Томашовка вӑтам шкулӗпе Киеври пӗр урам Буйко ячӗпе хисепленеҫҫӗ[1].
  • Киеври акушерство тата гинекологи институчӗ (халӗ — Украина АМН педиатри, акушерство тата гинекологи институчӗ) профессор ячӗпе хисепленнӗ[1].

Ӑнлантарусем

  1. ^ 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 Золотая Звезда Героя Советского Союза.svg Буйко Пётр Михайлович «Ҫӗршыв Паттӑрӗсем» сайтра
  2. ^ Наш земляк П. М. Буйко (выр.). Гродненский государственный медицинский университет. Пӑхнӑ кун: 2024 ҫулхи ҫӑвӑн 20-мӗшӗ.
  3. ^ 1, 2 Буйко Петр Михайлович (выр.). Медсанбат. Пӑхнӑ кун: 2024 ҫулхи ҫӑвӑн 20-мӗшӗ.

Каçăсем

Темӑпа ҫыхӑннисем

Категорисем