Вырӑсла версиЯтарлӑ проектсем
Чӗлхе суйла
РУВИКИ ҪИНЧЕН

Буканов Иван Александрович

Буканов Иван Александрович (1917 ҫулхи раштавӑн 25-мӗшӗ [1918 ҫулхи кӑрлачӑн 7-мӗшӗ], Новое Казачье[d], Калуга кӗпӗрни[d] — 1943 ҫулхи раштавӑн 3-мӗшӗ, Красная Слобода[d], Витебск облаҫӗ[d]) — совет офицерӗ, Рабочисемпе хресченсен Хӗрлӗ Ҫарӗн лейтенанчӗ, Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫине хутшӑннӑскер, Совет Союзӗн Паттӑрӗ (1944 ҫул).

Пурнӑҫӗ

Иван Буканов 1917 ҫулхи раштавӑн 25-мӗшӗнче (ҫӗнӗ стильпе 1918 ҫулхи кӑрлачӑн 7-мӗшӗнче) Новоказачье ялӗнче (халӗ Калуга облаҫӗнчи Козельск районӗ) Александр Петрович Букановпа унӑн арӑмӗн Александра Александровна Букановӑн хресчен ҫемйинче ҫуралнӑ. 1917 ҫулхи раштавӑн 31-мӗшӗнче (1918 ҫулхи кӑрлачӑн 13-мӗшӗнче) тӗне кӗртнӗ те Иоанн ят панӑ. Ашшӗ-амӑшӗсӗр ир тӑрса юлнӑ: 1918 ҫулта амӑшӗ, 1923 ҫулта вара ашшӗ вилнӗ. Козельскри ача ҫуртӗнче ӳссе ҫитӗннӗ. Пуҫламӑш шкулта ултӑ класс вӗренсе пӗтернӗ хыҫҫӑн тракторпа механизаци шкулне вӗренме кӗнӗ. Унта икӗ ҫул вӗреннӗ хыҫҫӑн ял хуҫалӑх машинисен слесарӗн специальноҫне илнӗ. 1932 ҫулта Буканов Мускава тухса кайнӑ, унта тӑватӑ ҫул хушши савутра, унтан Мускав метрополитенӗн ҫурт-йӗр ҫунтару ӗҫӗсенче (54–56-мӗш шахтӑра) слесарь пулса ӗҫленӗ. Курск чукун ҫулӗн Люблино станцийӗнче пурӑннӑ[1].

1938 ҫулта Смоленск облаҫӗнчи Козельск районӗнчи ҫар комиссариачӗ ӑна Рабочисемпе хресченсен Хӗрлӗ Ҫарне службӑна чӗнсе илнӗ. Полк шкулне вӗренсе пӗтернӗ хыҫҫӑн Буканов тупӑ командирӗ пулса тӑнӑ. 1941 ҫулхи утӑ уйӑхӗнчен пуҫласа — Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫин фрончӗсенче. Мускав ҫапӑҫӑвне хутшӑннӑ. Офицерсен кӗске вӑхӑтлӑ курсӗсене вӗренсе пӗтернӗ тата 1942 ҫулхи ҫурла уйӑхӗнче кӗҫӗн лейтенант ҫар хисепӗпе Хӗвеланӑҫ фронтне таврӑннӑ. Вязьма хулине ирӗке кӑларас ӗҫе хутшӑннӑ. 1943 ҫулхи чӳкӗн 15-мӗшӗ тӗлне Иван Буканов лейтенант Хӗвеланӑҫ фрончӗн 33-мӗш ҫарӗнчи 144-мӗш стрелоксен дивизийӗн 308-мӗш артиллери полкӗнчи тытӑм взводне ертсе пынӑ. Беларуҫ ССР-ӗнчи Витебск облаҫне ирӗке кӑларнӑ чухне палӑрнӑ[1].

1943 ҫулхи чӳкӗн 15-мӗшӗнче Дубровно районӗнчи Волевка (ытти даннӑйсем тӑрӑх, Великолаковка) ялӗ патӗнчи ҫапӑҫура, батарея мӗнле пенине тӗрӗслесе тӑнӑ май Буканов 100 яхӑн салтакпа тӑшманӑн пулемёт вырнаҫнӑ 5 пӑнчине пӗтернӗ, тӑшман хӳтӗлевне ҫурса кӗрсе ҫул уҫнӑ[2][3]. Нимӗҫсен контратакине сирсе янӑ вӑхӑтра (унта сакӑр танк тата «Фердинанд» ятлӑ хӑй тӗллӗн ҫӳрекен тӑватӑ тупӑ хутшӑннӑ) Буканов икӗ ҫар ҫыннипе пӗрле (Станаев аслӑ лейтенантпа тата Ашихмин сержантпа) тӑшманӑн тупӑ расчётне аркатнӑ тата 105 миллиметрлӑ тупӑна тыткӑна илнӗ. Снарядсем пӗтиччен вӑл трофей туппинчен тӑшманӑн танкӗсемпе пехоти ҫине пеме пӑрахман, ҫапла майпа 50 яхӑн салтака пӗтернӗ. Боеприпассем пӗтсен, Буканов тупӑна сирпӗтсе янӑ, ҫапӑҫу хирӗнчен вилнӗ юлташӗн кӗлеткине тата аманнӑ ҫар ҫыннине йӑтса тухнӑ[1][2][3].

1943 ҫулхи раштавӑн 3-мӗшӗнче Буканов Витебск облаҫӗнчи Дубровно районӗнчи Красная Слобода ялӗ патӗнчи ҫапӑҫура хыпарсӑр ҫухалнӑ. Красная Слобода ялӗнчи тӑванла масарӗнче пытарнӑ[1].

СССР Аслӑ Канаш Президиумӗн 1944 ҫулхи ҫӗртмен 3-мӗшӗнчи Хушӑвӗпе «нимӗҫсен тапӑнса килекен ҫарӗсене хирӗҫле ҫапӑҫу фронтӗнче командованин ҫар заданийӗсене тӗслӗхлӗ пурнӑҫланӑшӑн тата ҫавӑн чухне хастарлӑхпа паттӑрлӑх кӑтартнӑшӑн» Иван Буканов лейтенанта (вилнӗ хыҫҫӑн) Совет Союзӗн Паттӑрӗ хисеплӗ ят панӑ. Ҫавӑн пекех Ленин тата Хӗрлӗ Ҫӑлтӑр (1943 ҫулхи чӳкӗн 4-мӗшӗ) орденӗсемпе чысланӑ[1].

Астӑвӑм

  • Буканова хисеплесе Козельск хулинче пӗр тӑкӑрлӑка унӑн ятне панӑ[1].
  • Буканов ячӗпе Калуга облаҫӗнчи Козельск районӗнчи Ҫӗнӗ Казачье ялӗнчи пӗр урам хисепленет.
  • 2016 ҫулта Федерацири вӑрҫӑ астӑвӑмӗн масарӗнче кенотаф лартнӑ[4].

Ӑнлантарусем

  1. ^ 1, 2, 3, 4, 5, 6 Золотая Звезда Героя Советского Союза.svg Буканов Иван Александрович «Ҫӗршыв Паттӑрӗсем» сайтра
  2. ^ 1, 2 Один против танков (выр.). Весть-Новости (14 кӑрлачӑн 2010). Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫурлан 4-мӗшӗ.
  3. ^ 1, 2 Буканов Иван Александрович (выр.). Бессмертный полк. Официальный сайт. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫурлан 4-мӗшӗ.
  4. ^ 144 памятника-кенотафа Героям установят на Федеральном кладбище в Москве (выр.). Некрополь России (24 юпан 2016). Пӑхнӑ кун: 2019 ҫулхи акан 22-мӗшӗ. Архивланӑ 2019 ҫулхи акан 22-мӗшӗ.

Вуламалли

  • Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — Воениздат, 1987. — Т. 1 /Абаев — Любичев/. — 100 000 экз. — ISBN отс., Рег. № в РКП 87-95382.
  • Навечно в сердце народном / Редкол.: И. П. Шамякин (гл. ред.) и др. — 3-е изд., доп. и испр. — Белорусская советская энциклопедия, 1984. — 607 с. — 65 000 экз.
  • Поленков К. А. Калужане — Герои Советского Союза / К. А. Поленков, Н. А. Хромиенков. — Калуга кӗнеке издательстви, 1963. — 402 с. — 5000 экз.

Каҫӑсем

Темӑпа ҫыхӑннисем

Категорисем