Вырӑсла версиЯтарлӑ проектсем
Чӗлхе суйла
РУВИКИ ҪИНЧЕН

Бурба Владимир Трофимович

Владимир Трофимович Бурба (1918, Радомышль[d], Киевская губерния[d] — 1944 ҫулхи ҫурлан 7-мӗшӗ, Польша) — Рабочисемпе хресченсен Хӗрлӗ Ҫарӗн гварди лейтенанчӗ, Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫине хутшӑннӑ ҫын, Совет Союзӗн Паттӑрӗ (1945).

Пурнӑҫӗ

Владимир Бурба 1918 ҫулта Радомышль хулинче (халӗ Украинӑри Житомир облаҫӗ) рабочи ҫемйинче ҫуралнӑ. Украин[1]. Вӑтам шкул вӗренсе пӗтернӗ. 1938—1940 ҫулсенче Рабочисемпе хресченсен Хӗрлӗ Ҫарӗнче хӗсметре тӑнӑ. 1941 ҫулта Бурба Ленинградри карапсем тӑвакан институтӑн иккӗмӗш курсне вӗренсе пӗтернӗ[2]. 1941 ҫулхи ҫӗртме уйӑхӗнче ӑна тепӗр хут ҫара чӗнсе илнӗ. 1942 ҫулта ВКП(б) ретне кӗнӗ. Ҫав ҫултанпа — Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫин фрончӗсенче. Кӑнтӑр, Кӑнтӑр-Хӗвеланӑҫ, 3-мӗш Украина тата 1-мӗш Беларуҫ фрончӗсенчи ҫапӑҫусене хутшӑннӑ. 1942 ҫулта «Выстрел» курсӗсене вӗренсе пӗтернӗ. 1944 ҫулхи ҫурла уйӑхӗ тӗлне Владимир Бурба гварди лейтенанчӗ 1-мӗш Беларуҫ фрончӗн 8-мӗш гварди ҫарӗнчи 28-мӗш гварди стрелоксен корпусӗн 79-мӗш гварди стрелоксен дивизийӗн 220-мӗш гварди стрелоксен полкӗнчи стрелоксен ротине ертсе пынӑ. Висла урлӑ каҫнӑ чухне палӑрнӑ[3].

1944 ҫулхи ҫурлан 1-мӗшӗнче 79-мӗш гварди стрелоксен дивизийӗн пайӗсем Варшавӑран кӑнтӑр-хӗвелтухӑҫалла Магнушев (Польша) хули патӗнче чарӑнмасӑрах Висла урлӑ каҫнӑ[4]. В. Т. Бурба гварди лейтенанчӗн ротине йышӑннӑ плацдарм ҫинче хӑйӗн полкӗн флангне хӳтӗлеме, ҫавӑн пекех дивизин кӳршӗлле пайӗсемпе ҫыхӑну вырӑнне шанчӑклӑ тытса тӑма приказ панӑ[4]. Кун тӑршшӗпе салтаксем нимӗҫсен хирӗҫле тапӑнӑвӗсене сирсе янӑ. Иккӗмӗш кунхине, авиаци йышлӑн тапӑннӑ хыҫҫӑн, нимӗҫ ҫарӗсем ҫӗнӗрен хирӗҫле тапӑнма тытӑннӑ. Иккӗмӗш кунхине ултӑ хут тапӑннине сирсе янӑ, анчах тӑшман малалла тапӑннӑ. Ҫак вӑхӑт тӗлне ротӑри лару-тӑру йывӑр пулнӑ: ҫынсем сахал юлнӑ, боеприпассем пӗтнӗ[4]. Тӑшман юлашки хут тапӑниччен Бурба лейтенант салтаксене каланӑ: «Каччӑсем, эпир сахаллӑн юлтӑмӑр. Каҫалла пулӑшу пырса ҫитӗ, каҫччен вара юлашки юн тумламӗччен ҫапӑҫӑпӑр, анчах хӑмӑрӑн позицине тӑшмана памӑпӑр»[4].

Ҫиччӗмӗш хут хирӗҫле тапӑннӑ чухне, рота позицийӗсем ҫине 17 танк пырса кӗрсен, Бурба: «Фашизма вилӗм! Вилетпӗр, анчах та чакмастпӑр!» — тесе кӑшкӑрса танксем патне ыткӑннӑ та вӗсенчен иккӗшне гранатӑсемпе сирпӗтсе янӑ. 1944 ҫулхи ҫурлан 7-мӗшӗнче, нимӗҫсен танкӗсем рота позицийӗсем патне пырса ҫитсен, Бурба пӗр танка гранатӑсен ҫыххипе пӗтернӗ, иккӗмӗшӗн айне вара хӑй аллине тепӗр ҫыхӑ тытса сикнӗ. Танка аркатнӑ, анчах та ҫав сирпӗнӳре Бурба хӑй те пуҫне хунӑ. Бурбан паттӑрлӑхӗ ҫак тапӑнӑва сирсе яма пулӑшнӑ, тӑшман чакнӑ, каҫалла вара ротӑн юлашки салтакӗсем патне пулӑшу килсе ҫитнӗ[4]. Владимир Бурбана Польшӑри Варшава воеводствинчи Мушковичи ялӗнче пытарнӑ[3].

Хисепӗсем

СССР Аслӑ Канаш Президиумӗн 1945 ҫулхи пушӑн 24-мӗшӗнчи Хушӑвӗпе «Висла юханшывӗн ҫыранӗнчи плацдарм ҫинче нимӗҫсен фашистла тапӑнса килекен ҫарӗсемпе ҫапӑҫнӑ чухне тӗслӗхлӗ паттӑрлӑхшӑн» Владимир Бурба гварди лейтенанта вилнӗ хыҫҫӑн Совет Союзӗн Паттӑрӗ хисеплӗ ят панӑ[1]. Ҫавӑн пекех Ленин тата Хӗрлӗ Ҫӑлтӑр орденӗсемпе чысланӑ[3].

Астӑвӑм

Бурбана халалласа Радомышль хулинче урама унӑн ятне панӑ[4]. Радомышль районӗнче ҫуралнӑ Совет Союзӗн Паттӑрӗсен палӑкӗ ҫинче Бурба ятне ҫырса хунӑ[3].

Ӑнлантарусем

  1. ^ 1, 2 Бурба Владимир Трофимович. Память народа. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫурлан 7-мӗшӗ.
  2. ^ Бурба Владимир Трофимович. Музей СПбГМТУ. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫурлан 7-мӗшӗ.
  3. ^ 1, 2, 3, 4 Золотая Звезда Героя Советского Союза.svg Бурба Владимир Трофимович «Ҫӗршыв Паттӑрӗсем» сайтра
  4. ^ 1, 2, 3, 4, 5, 6 Бурба Владимир Трофимович. Всенародный исторический депозитарий «Лица Победы». Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫурлан 7-мӗшӗ.

Вуламалли

  • Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — Воениздат, 1987. — Т. 1 /Абаев — Любичев/. — 100 000 экз. — ISBN отс., Рег. № в РКП 87-95382.
  • Золотые Звёзды Полесья. — 3-е изд., испр., доп.. — 1985. — С. 65—67.

Каҫӑсем

Темӑпа ҫыхӑннисем

Категорисем