Ефремов Георгий Осипович
Ефремов Георгий Осипович (1912 ҫулхи ҫӑвӑн 25-мӗшӗ, Шанарпуç, Шупашкар уесӗ, Хусан кӗпӗрни, Раҫҫей империйӗ — 1991 ҫулхи ҫӑвӑн 15-мӗшӗ, Шупашкар, Чăваш Автономиллĕ Социализмлă Совет Республики, Раççей Федерациллĕ Социализмлă Совет Республики, СССР) — совет саманинчи чăваш çыравçи, математикĕ, педагогĕ[1]. Чăваш АССР тава тивĕçлĕ вĕрентекенĕ (1971)[2]. СССР Çыравçисен пĕрлешĕвĕн пайташĕ (1985)[1]. Педагогика ăслăлăхĕсен кандидачĕ (1954).
Пурнăçĕпе ӗҫӗ-хӗлӗ
1912 çулхи çу уйăхĕн 12-мĕшĕнче Хусан кӗпӗрнин Шупашкар уесӗнчи (халӗ — Чăваш Республикин Сĕнтĕрвăрри муниципаллӑ округӗ) Шанарпуç ялĕнче çуралнă[3].
Шупашкарти педагогика техникумĕнче, кайран Чăваш патшалăх педагогика институчĕн физика-математика факультетĕнче (1938) вĕренсе тухнă[2].
Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçинче (1941–1945) пулнă, çапăçусенче палăрнă, орденсемпе медальсем тивĕçнĕ[2].
Ялти шкулсенче — Шупашкар районӗнчи Апаш колхоз ҫамрӑкӗсен шкулӗнче, Кӳкеҫри вӑтам шкулта — ачасене вӗрентнӗ. Чӑваш АССР ҫутӗҫ министрӗн ҫумӗ пулнӑ. 1955—1977 ҫулсенче И. Я. Яковлев ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх педагогика институтӗнче: математика кафедрин доценчӗ, вӗрентӳ енӗпе проректор, математика кафедрин ертӳҫи, алгебра кафедрин ертӳҫи.
1991 çулхи çу уйăхĕн 5-мĕшĕнче Шупашкарта вилнĕ[2].
Ӗçĕсем
Фантастика прози
Г. О. Ефремов фантастика тата ăслăлӑх-фантастика жанрĕнче çырнă. Унăн повеçĕсем çынсен ăслăлӑхпа техника пĕлĕвне ÿстерме пулăшнă[1]:
- «Улшăннă çанталăк» (1950);
- «Тимĕр тыткăнран» (1969, 1985);
- «Çутă ĕмĕт» (1979);
- «Çĕр тĕнĕлĕ»;
- ытти повеçсемпе калавсем.
Ăслăлӑх тата педагогика ĕçĕсем
Математикăна тата ытти предметсене шкулта вĕрентес ыйтусемпе çырнă ĕçĕсем:
- Ефремов, Г. О. Арифметические основы математических машин / Г. О. Ефремов. — 1962. — 18 с.
- Георгий Осипович Ефремов : (к 90-летию со дня рождения) // Проблемы и методы преподавания математики, физики и информатики : сб. науч. ст. – Чебоксары, 2007.
- Ефремов Георгий Осипович // Ученые и сотрудники Чувашского государственного института гуманитарных наук : 1930-2005. – Чебоксары, 2005. – С. 113-114.
Хисепӗсем
- Чăваш АССР тава тивĕçлĕ вĕрентекенĕ (1971);
- Тăван Çĕршыв вăрçин I степеньлĕ орденĕ;
- Тăван Çĕршыв вăрçин II степеньлĕ орденĕ;
- Хĕрлĕ Çăлтăр орденĕ (икĕ хут);
- Ӗҫлӗх Хӗрлӗ Ялав орденӗ;
- медальсем[2].
Ӑнлантарусем
- ^ 1, 2, 3 Ефремов Георгий Осипович. Культурное наследие Чувашии. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 29-мӗшӗ.
- ^ 1, 2, 3, 4, 5 Ефремов Георгий Осипович. Чувашская энциклопедия. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 29-мӗшӗ.
- ^ 100 лет назад родился Ефремов Георгий Осипович. Министерство культуры Чувашии. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 29-мӗшӗ.
Вуламалли
- Ефремов Георгий Осипович // Ученые и сотрудники Чувашского государственного института гуманитарных наук : 1930-2005. – Чебоксары, 2005. – С. 113-114.
- Георгий Осипович Ефремов : (к 90-летию со дня рождения) // Проблемы и методы преподавания математики, физики и информатики : сб. науч. ст. – Чебоксары, 2007.
- Г. О. Ефремов çуралнăранпа 100 çул // Чăваш халăх шкулĕ. – 2012. – № 2. – С. 26-27.
- Ефремов Георгий Осипович // Чувашская энциклопедия. – Чебоксары, 2006. – Т. 1 : А–Е. – С. 568.
- Ефремов Георгий Осипович // Краткая чувашская энциклопедия. – Чебоксары, 2001. – С. 155.
- Ялкир, П. Ефремов Георгий Осипович // П. Ялкир. Чăваш литературин антологийĕ. – Шупашкар, 2003. – С. 166-167.