Лаш Таяпа вӑтам шкулӗ

Чӑваш Республикин Елчӗк районӗнчи Лаш Таяпа (ун чух Ураскилт ятлӑ пулнӑ) ялӗнче шкул 1840 ҫулхи кӑрлач уйӑхӗн 4-мӗшӗнче уҫӑлнӑ, хутӑш пуҫламӑш училище шутланнӑ. Вӑл – Чӑваш Республикин территорийӗнче уҫнӑ пӗрремӗш шкулсенчен пӗри, Елчӗк районӗнче — пӗрремӗш. 1840—1841 вӗренӳ ҫулӗнче 7 ялтан пурӗ 8 вӗренекен вӗреннӗ. Пӗрремӗш вӗрентекен Е. Борисова пулнӑ, тӗн урокӗсене вырӑнти чиркӳ ӗҫченӗ Космодемьянский атте вӗрентнӗ.

Чӗмпӗр кӗпӗрнинчи Пӑва уесӗнчи ял шкулӗсем мӗнлерех пулни ҫинчен Халӑх ҫутӗҫ министерствин журналӗсенче тӗрлӗ хыпар пур. (1867 ҫулхи отчетра Хусан вӗренӳ округӗн управленийӗ ҫумӗнчи Чӑваш шкулӗсен инспекторӗ Н. И. Золотницкий, чӑваш шкулӗсем валли пӗрремӗш букварь йӗркелекенскер, шкулсене ҫӳренисен хӑйӗн шухӑш-туйӑмӗсем ҫинчен ҫырнӑ).

1876 ҫулта шкула Ульянов Илья Николаевич (1831—1886 ҫ.ҫ.) ҫитсе курнӑ. И. Н. Ульянов ҫакӑн пек ҫырса хӑварнӑ: «Смешанное училище  в с. Тайбе или Починко - Уразгильдино  осмотрел  1  марта.  Училище  существует   с  1840   года,   закон   Божий    преподает   местный   священник   О. Космодемьянский,   учителем   состоит    не окончивший  курса в Симбирской  духовной  семинарии  выдержавший   экзамен  на   звание   учителя   Воздвиженский Н. И.   Учащихся   в  школе  49,  в том числе 12 девочек,  все  из  чуваш.  Отделений 3: в  младшем   6 мальчиков и  4 девочки, в среднем 9 мальчиков и  8 де-вочек, в старшем – 22 мальчика».

1860—1918 ҫулсенче земство шкулӗ шутланнӑ. 1918 ҫулхи юпан 16-мӗшӗнчи ВЦИК декречӗпе вӗсене пӑрахӑҫланӑ та «Пӗрлӗхлӗ ӗҫ шкулӗ» ят панӑ.

Граждан вӑрҫи ҫулӗсенче (1918—1920 ҫ.ҫ.) шкул тӑтӑшах ӗҫлемен. Улӑмпа хутса ӑшӑтнӑ, ачасем хӑйсемех улӑм илсе килнӗ.

Совет влаҫӗ чухне шкул ура ҫине ҫирӗп тӑнӑ, районта чи лайӑххи тесе ӑна чи малтан районти (тӗслӗхлӗ-кӑтартуллӑ) 1-мӗш ступеньлӗ шкул туса хунӑ, унтан

• 1930 ҫултан — 6 ҫул вӗренмелли шкул,
• 1932 ҫултан — колхоз ҫамрӑкӗсен шкулӗ (7 ҫул вӗренмелли шкул),
• 1939 ҫултан — вӑтам шкул,
• 1993 ҫултан — пӗтӗмӗшле пӗлӳ паракан вӑтам шкул.

1939 ҫулта нумай ҫутӑ та аслӑ классемлӗ ҫӗнӗ пысӑк ҫурт туса лартнӑ, халӗ ҫак ҫуртра таврапӗлӳ музейӗ вырнаҫнӑ^[2].

1983 ҫулта ҫӗнӗ типлӑ, икӗ хутлӑ, кирпӗч ҫурт хута янӑ. Вӗренӳ кабинечӗсен пӗтӗмӗшле лаптӑкӗ — 4 182 тв. м. Проектпа пӗтӗмпе 624 ача вӗренме пултарать. Ҫуртӑн подвал, 220 вырӑнлӑ акт залӗ, 162 тв. м лаптӑклӑ спортзал, 120 лармалли вырӑнлӑ столовӑй, комбинациленӗ мастерской тата библиотека пур^[3].

Шкулта 16 вӗренӳ пӳлӗмӗ. Шкул ҫумӗнче ӗҫе хӑнӑхтармалли, сӑнавсем ирттермелли 1 гектар ҫӗр пур.

Шкула 2004 ҫулта газпа ӑшӑтаҫҫӗ. Кӳршӗ ялсенчен ачасене шкул автобусӗпе турттараҫҫӗ.

Шкул библиотекинче 7 пин ытла кӗнекепе тӗрлӗ пособисем^[4].

Лаш Таяпа вӑтам шкулӗ 2001 ҫулхи чӳк уйӑхӗнчен пуҫласа Елчӗк районӗнчи муниципаллӑ пӗтӗмӗшле пӗлӳ паракан учреждени шутланать. 2003 ҫултанпа — база шкулӗ. 2004 ҫулхи ҫу уйӑхӗнче ача пахчипе пӗтӗмӗшле пӗлӳ паракан вӑтам шкул пӗрлешнӗ.

2008 ҫулхи авӑнӑн 1-мӗшӗнче шкула Раҫҫейӗн тава тивӗҫлӗ спорт мастерӗ, хӑвӑрт утассипе XXVII Олимп вӑййисен бронза призёрӗ, Елчӗк районӗн хисеплӗ гражданинӗ Андреев Владимир Васильевич ятне панӑ.

2010 ҫулта шкул ҫулне ҫитмен ачасен иккӗмӗш ушкӑнне уҫнӑ.

• Ятманов О. И. (1907—1929),
• Дмитриев Г. Т. (1944—1970),
• Яковлев В. П. (1981—1986, 2001—),
• Хрисанов Г. И. (1986—1993),
• Теренина Г. П. (1993—1999),
• Петрова О. И. (1999—2001),
• Чернова И. И. (2013 ҫултан пуҫласа).

• Андреев Владимир Васильевич — XXVII Олимп вӑййисен бронза призёрӗ, Елчӗк районӗн хисеплӗ гражданинӗ,
• Комиссаров Валерий Петрович — Чӑваш Республикин тата Раҫҫей Федерацийӗн тава тивӗҫлӗ культура ӗҫченӗ,
• Смирнова Надежда Георгиевна — Чӑваш Республикин тата Раҫҫей Федерацийӗн тава тивӗҫлӗ культура ӗҫченӗ,
• Сидоров Пётр Петрович — Чӑваш Республикин тава тивӗҫлӗ культура ӗҫченӗ,
• Эктел Василий Петрович — ҫыравҫӑ, поэт литература критикӗ.