Моркă районĕ
Моркă районĕ (улăхри мари Морко кундем)[3] — Мари Эле (РФ) кĕрекен администрациллĕ-территориллĕ виçе тата муниципаллă йĕркеленӳ (муниципаллӑ район). Республикăн анăç енче вырнаçнă.
Тавралăхĕ
Район Мари Элĕн кăнтăр-тухăç пайĕнче вырнаçнă. Анăçра вăл Звениговăпа Совет районĕсемпе, çурçĕрте — Куçенерпа Паранькă районĕсемпе, тухăçра тата кăнтăрта — Паранькăпа Атăл районĕсемпе тата Тутарстанăн Атна районĕпе чикĕ тытать.
Район çĕрĕн-шывĕн лаптăкĕ — 2272 çм² е 227 200 га.
Шыв пурлăхĕ
Моркă районĕ Атӑлăн сулахай çыранĕнчи Илет юханшывăн вăтам юхам тăрăхĕнче вырнаçнă. Район территорипе Илет тата унăн сылтăм юппи Юшут, çаплах пĕчĕк шывсем — Арă, Вонжа, Ировка, Тюшумка, Шалинка, Шора, Яранка тата урăххисем — юхаççĕ.
Район территоринче 50 пĕчĕк кӳлĕ. Виççĕшĕ — Ергешьер, Кужьер, Шучьер — патшалăх хӳтĕлевĕнче. Çаплах районта 33 çăлкуç пур.
2002 çулта район территоринче 9500 га лаптăклă регион шайлă «Моркă» биологи çутçанталăк управне касса хунă.
Халăх
Районта 2006 çулхи кӑрлач, 1 тĕлне 33.98 пин çын пурăннă.
Кун-çулĕ
Района 1924 çулхи юпа уйăхĕн 24-мĕшĕнче йĕркеленĕ. Ун шутне Царёв Кокшайск уесĕн Кумушъял, Морки, Шиньши вулăссен тата Сотнур вулăсĕн пай территрийе кĕнĕ.
Экономика
Минерал янтти
Морки районĕнче чылай минерал янтти пур: карбонат тăпри, цемент чĕрри, гипс тата ангидрид, çурт-йĕр тумалли тата силикат хăйăрĕ, тăм, чул.
Промăçлăхĕ
Халĕ районта 17 пĕчĕк промăçлă предприяти, 3 çурт-йĕр тăвакан фирма, 1 автотранспорт предприятийĕ, 1 газ-компрессор станцийĕ.
- Зеленогорск вăрман комбиначĕ
- Моркă хуçалахĕсен пĕрлешĕвĕ
- Кужер вăрман хуçалахĕсен пĕрлешĕвĕ
- Сĕт-çу завочĕ
- Коркатово карьер управленийĕ
- Йошкар-Ола «Контакт» тата çурмапроводник приборĕсен завочĕсен филиалĕсем
- Моркă ЛМУМГ КС-21
Ял хуçалăхĕ
Транспорт
Паллă транспорт артерийĕ — Горький чукун çулĕн Юшут чукун çул турачĕ — района Суслонгер чарăнупа çыхăнтарать.
Хуçалăхсем хушшинчи çыхăну валли автомобиль транспорчĕпе усă кураççĕ.
Культура тата çутĕç
2004 çулхи пуш, 1 тĕлне районта пулнă:
- 42 пĕтĕмĕшле пĕлӳ паракан шкул, çав шутра
- 17 вăтам
- 13 тĕп
- 10 пуçламăш
- 2 шкул-сачĕ
- 6 шкул çулне çитмен ача-пăча учрежденийĕ
- 1 ача-пăча реабилитаци центрĕ
- 1 професси училищи
Моркă районĕнче 70 культура йĕркелĕвĕ ĕçленĕ.
Вĕсем хушшинче:
- канупа культура район центрĕ
- 28 ял культура çурчĕ
- 3 ял клубĕ
- 31 библиотека
- ӳнер ача шкулĕ
- 4 музей
- М.Н. Янтемир ячĕллĕ литературăпа этнографи музейĕ
- С.Г. Чавайн ячĕллĕ литературăпа музей комплексĕ
- Н.И. Казаков музейĕ
- Н.С. Мухин музейĕ
- 13 шкул музейĕ
Спорт
Районта ĕçлет:
- 27 волейбол
- 20 баскетбол
- 13 футбол площадки
- 18 футбол уйĕ
- 8 стрелок тирĕ
- 9 йĕлтĕр бази
- шывра ишмелли бассейн
- 18 спорт залĕ
- ал пӳскипе вылямалли уй
Сывлăх сиплев çурчĕсем
Вуламалли
Ӑнлантарусем
- ^ Марий Эл. Общая площадь земель муниципального образования
- ^ https://rosstat.gov.ru/storage/mediabank/Tom1_tab-5_VPN-2020.xlsx
- ^ Перечень наименований населённых пунктов Республики Марий Эл на государственных языках Республики Марий Эл 2015 ҫулхи чӳкӗн 17-мӗшӗнче архивланӑ.. Министерство культуры, печати и по делам национальностей Республики Марий Эл, комиссия по государственным языкам Республики Марий Эл, Марийский научно-исследовательский институт языка, литературы и истории им. В. М. Васильева.
Каçăсем
- Юшут чукун çулĕ«Cайте о железной дороге»2011 ҫулхи утӑн 27-мӗшӗнче архивланӑ. Сергей Болашенко сайтĕнче
Темӑпа ҫыхӑннисем
.png)
.png)
Мари Эл |
|||
|---|---|---|---|
 | Тĕп хула: Йошкар-Ола Районсем: Атăл районĕ · Килемар районĕ · Куçенер районĕ · Мари Турек районĕ · Медведево районĕ · Моркă районĕ · Оршанка районĕ · Паранькă районĕ · Совет районĕ · Çернур районĕ · Ҫӗнӗ Торъял районӗ · Туçи Мари районĕ · Шуланкă районĕ · Юрнă районĕ Статьясем: Географи | Гербĕ | Гимнĕ | Историйĕ | Халăхĕ | Администрациллĕ-территориллĕ пайланăвĕ | Ялавĕ |  | |