Вырӑсла версиЯтарлӑ проектсем
Чӗлхе суйла
РУВИКИ ҪИНЧЕН

Нестерова Зоя Алексеевна

Зоя Алексеевна Нестерова (1925 ҫулхи раштавӑн 24-мӗшӗ, Анатри Кушар, Упи ял тăрăхĕ — 2013 ҫулхи акан 7-мӗшӗ) — совет саманин тата Раҫҫейӗн чӑваш ҫыравҫи, прозаикӗ, Чӑваш Ен Ҫыравҫисен пӗрлӗхӗн членӗ (1991), Раҫҫей Федерацийӗн Ҫыравҫисен пӗрлӗхӗн членӗ (1991), Н. Янгас ячӗллӗ преми лауреачӗ (2000)[1].

Пурнӑҫӗ

Ачалӑхӗпе яшлӑхӗ тата пӗлӳ илни

Зоя Алексеевна Нестерова 1925 ҫулхи раштавӑн 24-мӗшӗнче Чӑваш автономи облаҫӗнчи Ҫӗрпӳ уесӗнчи Анатри Кушар ялӗнче (халӗ Чӑваш Республикинчи Красноармейски муниципаллӑ округӗ) ҫуралнӑ[1][2].

1948 ҫулта И. Я. Яковлев ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх педагогика институтне (халӗ университет) вӗренсе пӗтернӗ[1][2].

Ӗҫ-хӗлӗ

Институтран вӗренсе тухнӑ хыҫҫӑн 1948 ҫултан пуҫласа 1952 ҫулччен Чӑваш АССРӗнчи Комсомольски тата Красноармейски районӗсенчи шкулсенче ачасене вырӑс чӗлхипе литературине вӗрентнӗ[1][2].

1957 ҫулта Магадан облаҫне пурӑнма куҫнӑ, унта пенсие тухиччен Ягодное поселокӗнче ҫирӗм ҫултан ытла ачасене вӗрентнӗ[1][3]. Пенсие тухнӑ хыҫҫӑн Чӑваш Ене таврӑннӑ.

Литература ӗҫӗ-хӗлӗ

Зоя Нестерован литература ӗҫӗ-хӗлӗ 1950-мӗш ҫулсен вӗҫӗнче пуҫланнӑ. Пӗрремӗш хут 1957 ҫулта «Ялав» журналта унӑн «Пирвайхи юрату» калавӗ пичетленнӗ[4]. Ун хыҫҫӑн вӑл «Ялав» тата «Тӑван Атӑл» журналсенче тӑтӑш пичетленсе тӑнӑ[1].

Ҫыравҫӑн пултарулӑхӗн тӗп теми — Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫи ҫулӗсенче тата вӑрҫӑ хыҫҫӑнхи пурнӑҫра фронтовиксемпе тылри ӗҫченсем тӳссе ирттернӗ йывӑрлӑхӗсем[2][5]. Унӑн произведенийӗсенчи сӑнарсем пурнӑҫри йывӑр лару-тӑрӑва парӑнтараҫҫӗ, хайлавсен чӗлхи ҫӑмӑл йӗркепе тата сӑнарлӑхпа, композицийӗ вара хӑйне евӗрлӗхӗпе уйрӑлса тӑрать[5].

Нестеровӑн пултарулӑх еткерӗн пысӑк пайне ачасемпе ҫамрӑксем валли ҫырнӑ хайлавсем йышӑнаҫҫӗ[1][2].

1991 ҫулта ӑна Чӑваш Ен Ҫыравҫисен пӗрлӗхне тата Раҫҫей Ҫыравҫисен пӗрлӗхне илнӗ[1][2].

2000 ҫулта Н. Янкас ячӗллӗ преми лауреачӗ пулса тӑнӑ[1][3]. 2005 ҫулта унӑн «Арҫынсем те макӑраҫҫӗ» романӗ республикӑри «Литератураллӑ Чӑваш Ен: ҫулталӑкри чи нумай вуланакан кӗнеке» конкурсра «Чӑвашла чи нумай вуланакан кӗнеке» номинацире ҫӗнтернӗ[1][5].

Вилӗмӗ

Зоя Алексеевна Нестерова 2013 ҫулхи акан 7-мӗшӗнче Шупашкарта вилнӗ[1][2]. Ытти ҫӑлкуҫсем тӑрӑх, вилнӗ кунӗ — 2013 ҫулхи акан 4-мӗшӗ[4][5].

Библиографи

Тӗп кӑларӑмсем

  • «Чее мулкач» (1984)[1][2]
  • «Ванюш курнӑ тӗлӗнтермӗшсем» (1987)[1][4]
  • «Ылтӑн пӗрчисем» (1991)[1][2]
  • «Арҫынсем те макӑраҫҫӗ» (2003)[1][2]
  • «Тӑватӑ асамҫӑ» (2005)[1][2]
  • «Кил хуралҫи» (2006)[1][3]
  • «Ют арӑма ан чуп ту»[1][3]

Ытти произведенисем

  • «Тӑвӑл килсе ҫапсан»[5]
  • «Шырлан хӗррипе»[5]
  • «Ан ман, савни»[5]
  • «Пулаймарӑм санӑн мӑшӑру»[5]
  • «Кӗл айӗнчи кӑвар»[5]

Хисепӗсем

  • Чӑваш Ен Ҫыравҫисен пӗрлӗхӗн членӗ (1991)[1][2]
  • Раҫҫей Федерацийӗн Ҫыравҫисен пӗрлӗхӗн членӗ (1991)[1][2]
  • Н. Янгас ячӗллӗ премин лауреачӗ (2000)[1][3]
  • Республикӑри «Литератураллӑ Чӑваш Ен: ҫулталӑкри чи нумай вуланакан кӗнеке» конкурс ҫӗнтерӳҫи («Чӑвашла чи нумай вуланакан кӗнеке» номинацире, «Арҫынсем те макӑраҫҫӗ» романшӑн, 2005)[1][5]

Ӑнлантарусем

  1. ^ 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22 Нестерова, Зоя Алексеевна (писатель; 24.12.1925-07.04.2013). Наследие Чувашии. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 21-мӗшӗ.
  2. ^ 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13 Абрамов В.А. Нестерова Зоя Алексеевна. Чувашская энциклопедия. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 21-мӗшӗ.
  3. ^ 1, 2, 3, 4, 5 Вечер памяти Зои Нестеровой. Culture.ru. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 21-мӗшӗ.
  4. ^ 1, 2, 3 Зоя Нестеровăн «Ванюш курнă тĕлĕнтермĕшсем» кĕнеки пичетленсе тухрĕ. Чувашское книжное издательство (15 раштавӑн 2022). Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 21-мӗшӗ.
  5. ^ 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10 Светлой памяти чувашской писательницы З. А. Нестеровой. БезФормата. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 21-мӗшӗ.

Каҫӑсем

Категорисем