Вырӑсла версиЯтарлӑ проектсем
Чӗлхе суйла
РУВИКИ ҪИНЧЕН

Скворцов Юрий Илларионович

Disambig gray.svg Скворцов хушаматлă урăх çынсем çинчен РУВИКИ-ре статьясем пур.

Скворцов Юрий Илларионович, (1932 çул, кăрлачăн 11 Чăваш АССР Хурăнкас ялĕ, Муркаш районӗ, Чăваш АССР, — 1977 çул, çурлан 11-мĕшĕ, Шупашкар, Чăваш АССР, РСФСР, СССР) — чăваш прозăçи, сăвăçĕ, куçаруçи.

СССР ÇП пайташĕ (1964).

Кунçул

1932 çул, кăрлачăн 11-мĕшĕнче Чăваш Енĕн Муркаш районӗнчи Хурăнкас ялĕнче çуралнă. Анчах та унăн ачалăхĕ тата ÿсмек тапхăрĕ, тĕпрен илсен, хальхи Патăрьел районне кĕрекен Первомайски (Аслă Арапуç) ялĕнче иртнĕ. Вăл вăхăтра ку ял райцентр шутланнă, Юрий Скворцов ашшĕне (Скворцов Илларион Титович, 1899-?) вăл яла «пуçлăхра» ĕçлеме янă пулнă. Вăл КПСС Первомайски райкомĕнче 1942-1952-мĕш çулсенче ялхуçалăх пайĕн тата шутаилÿ секторĕн ертÿçисенче ĕçленĕ[1].

Аслă Арапуçне киличчен Скворцовсен килйышĕ ытларах Çĕрпÿ районенче пурăннă темелле, ку каллех килйыш пуçĕн ĕçĕ-хĕлĕпе çыхăннă[2].

Вырăнти вăтам шкула пĕтерсен Юрий Скворцов Хусанти авиаци институтне вĕренме кайса вырнаçнă. Унта вăл мĕн чухлĕ пулни паллă мар. Хусантан Шупашкарти пединститута куçса килнĕ.

1956 çулта Чăваш патшалăх педагогика институтĕнчен вĕренсе тухнă, 1956-1965 çулсенче чăваш кĕнеке издательствинче, «Тăван Атăл» журналра ĕçленĕ.

1977 çулхи çурла уйăхĕн 11-мĕшĕнче Шупашкарта вилнĕ.

Ытти тăванĕсем

  • Пиччĕшĕ, Скворцов Аркадий Илларионович (1927 çур.), Мускаври Ломоносов ячĕлле университета пĕтернĕ, Иккĕмĕш тĕнче вăрçине хутшаннă (Инçет хĕвелтухăсĕнче), журналист[2].

Пултарулăх ĕçĕсем

Унăн пĕрремĕш сăвви 1953 çулта «Ялав» журнала вырнаçтарнă.

Чăвашла ĕнчĕ, серб, венгер, марий çыравçисен, вырăссен Сергей Есенинăн тата беларуссен Янка Купала сăввисене куçарнă. Унăн литература пултарулăхне тĕпченĕ ĕçсем илемлĕ философи йышне кĕртеççĕ.

«Телейлĕ пурнăç юрри», «Манаймастăп сана», «Чун савăнать», «Савнă ялӑмра», «Пурçăн тутăр», «Куккук» юрă сăввисен авторĕ.

Кĕнекисем

Ӳкерчĕк:Обложка книги Юрия Скворцова, 1.jpg
  • "Сурăм хĕрĕ" (1959)
  • "Çын ăшши" (1969, 1978)
  • "Сăваплă вут" (1982)
  • "И все стало иным" (1985)
  • "Уках хурăнĕ" (1993)

Вуламалли

  • Никифорова, В. В. Особенности художественной прозы Юрия Скворцова : автореф. дис. ... канд. филолог. наук / В. В. Никифорова. – Чебоксары: Б.и., 2002. – 26 с.
  • Вихров, Г. Юрий Скворцова асaнса / Г. Вихров // Хыпар. – 2002. – 29 кaрлач.
  • Хлебников, Г. Я. Особенности поэтики художественной прозы Юрия Скворцова / Г. Я. Хлебников // Чăваш филологийeпе культури. – Шупашкар, 1998. – С. 76–78.
  • Чăваш прозин пысăк ăсти: Республикăри ăслăлăхпа практика конференци материалăсен пуххи (Шупашкар, 2011 ç., пуш, 30-31) / Ăслăлăх ред. В.В. Никифорова. Шупашкар ЧПГĂИ, 2012. 108 С.
  • Скворцов Юрий : ст. / яваплӑ ред. Г. И. Федоров. — Шупашкар, 1992. — 88 с. — Содерж.: Юрий Скворцов илемлӗ тӗнчи (хӑшпӗр ыйтусем) / Г. И. Федоров ; Скворцов — мистик / Ю. В. Яковлев ; Ю. Скворцов — сӑвӑҫ : (ыйтӑва тӗпчесси тавра) / Г. Ф. Юмарт.
  • 2. Чӑваш прозин пысӑк ӑсти : [Юрий Скворцов ҫыравҫӑ ҫуралнӑранпа 80 ҫул ҫитнине халалланӑ республикӑри ӑслӑлӑхпа практика конференци материалӗсен пуххи, 30-31 пуш 2011 ҫ., Шупашкар / Чӑваш патшалӑ гуманитари ӑслӑлӑхӗсен институчӗ (Шупашкар) [тата ыт. те] ; ӑсл. ред. В. В. Никифорова]. — Шупашкар : ЧПГӐИ, 2012. — 107с., [4] л. ил. : ил., портр.
  • 3. Юрий Скворцовӑн проза тӗнчи : литература каҫӗ / Чӑваш Республикин наци библиотеки, Наци литературипе библиографи пайӗ ; ертсе пыраканӗ О. Н. Тимофеева ; хутшӑнакансем: Вера Никифорова, Николай Осипов, Ирина Софронова. — Шупашкар, 2021. — (60 мин.) : видеозапись.. — См. видеозапись
  • 4. Никифорова, В. В. Особенности художественной прозы Юрия Скворцова : автореф. дис. … канд. филолог. наук / В. В. Никифорова. — Чебоксары : Б.и., 2002. — 26 с.. — См. текст
  • 5. Агивер, Х. Хӗвеллӗ кун ырлӑхӗ : [Юрий Скворцов ҫыравҫӑ пултарулӑхӗ ҫинчен] / Хветӗр Агивер // Хыпар. — 2006. — 5 авӑн.. — См. текст
  • 6. Агивер, Х. Чунпа, чӗрепе / Х. Агивер // Тӑван Атӑл. — 2024. — № 4 (ака). — С. 17-18 : сӑн ӳкерчӗк.
  • 7. Анисимова, Ю. Пӗрремӗш юрату — телей-и е асап-и? : [Юрий Скворцов ҫыравҫӑн хайлавӗсене тишкерни] / Ю. Анисимова // Чӑваш тӗнчи = Чувашский мир. — 2018. — 31 пуш/март (№ 1). — С. 5 ; Чӑваш чӗлхипе литератури: теори тата методика : статьясен пуххи. — Шупашкар, 2018. — 34-мӗш кӑларӑм: [Конференци материалӗсем]. — С. 18-20.
  • 8. Артемьев, Ю. Йыхӑрсан инҫете кӗрен парӑс : [Юрий Скворцовӑн «Славик» калавне тишкерни] / Ю. Артемьев // Тӑван Атӑл. — 2024. — № 5 (ҫу). — С. 27-31 : сӑн ӳкерчӗк.
  • 9. Артемьев, Ю. М. Кӗске те пархатарлӑ ӗмӗр / Ю. М. Артемьев // Чӑн тӳпере ҫич ҫӑлтӑр : критикӑллӑ статьясем / Ю. М. Артемьев. — Шупашкар, 2010. — С. 237-254 : портр.. — См. текст
  • 10. Артемьев, Ю. «Чӗрере поэзи кирлӗ, чӗрере!» / Ю. М. Артемьев // Шӑпа карчӗсем : литература тӗпчевӗпе критика статйисем / Ю. М. Артемьев. — Шупашкар, 2015. — С. 134-149 ; Тӑван Атӑл. — 2016. — № 1. — С. 60-70 : сӑн ӳкерчӗк.
  • 11. Васильев-Васан, А. Унӑн тĕп принципĕ ҫынлӑх пулнӑ / А. Васильев-Васан ; пичете В. Никифорова хатĕрленĕ // Тӑван Атӑл. — 2021. — № 1. — С. 101-103 : сӑн ӳкерчĕк.
  • 12. Воробьев, М. Пурнӑҫпа вилӗм хушшинче… : Ю. Скворцовӑн прозӑри экзистенциаллӗхӗ / М. Воробьев ; вырӑсларан Г. Ирхи куҫарнӑ // Хыпар. — 2001. — 31 ҫурла.
  • 13. Григорьева, Н. «Уках хурӑнӗн» авторне сума суса / Н. Григорьева // Хыпар. — 2006. — 2 нарӑс. — С. 1.
  • 14. Давыдов-Анатри, В. Кӗскен Юра Скворцов писатель — тусӑм ҫинчен / В. Давыдов-Антари // Ялав. — 2000. — № 8. — С. 84-85.
  • 15. Денисова, Т. В. Ю. Скворцов хайлавӗсенчи хистев междометийӗсен уйрӑмлӑхӗсем / Т. В. Денисова, В. А. Васильева // Чувашский язык: история, современность, проблемы (посвящается 80-летию со дня рождения д-ра филолог. наук, профессора Сергеева Леонида Павловича) : сб. ст. — Чебоксары, 2009. — С. 53-57.
  • 16. Димитриева, А. Г. Юрий Скворцовӑн «Амаҫури анне» калавне шкулта вӗрентесси / А. Г. Димитриева // Актуальные вопросы исследования и преподавания родных языков и литератур : сб. материалов междунар. науч.-практ. конф., 22 янв. 2016 г., Чебоксары. — Чебоксары, 2016. — С. 357-360.
  • 17. Долгова, Е. И. Юрий Скворцов хайлавӗсенче чӑваш этноменталитечӗн уйрӑмлӑхӗсем сӑнланни / Е. И. Долгова ; ӑслӑлӑх ертӳҫи Н. Н. Осипов // Чӑваш чӗлхипе литератури: теори тата методика. — Шупашкар, 2017. — 33-мӗш кӑларӑм. — С. 129-131.
  • 18. Егоров, В. Вӑхӑтсӑр татӑлнӑ юрӑ / В. Eгоров // Ялав. — 2003. — № 3. — С. 95-99.
  • 19. Киданов, В. Иксӗмӗр те йӗкӗтччӗ / В. Киданов // Ялав. — 2002. — № 2. — С. 80.
  • 20. Кириллова, Т. Ҫут ҫанталӑк кӳрентернисен шӑпи : (Ю. Скворцов геройӗсен шалти тӗнчин хӑй евӗрлӗхӗ) / Т. Кириллова // Хыпар. — 2002. — 31 кӑрлач.
  • 21. Кротова, Т. Ҫиччӗмӗш «ҫӑлтӑр» / Т. Кротова ; Л. Филиппова сӑн ӳкерчӗкӗ // Хыпар. — 2011. — 14 ака. — С. 4.
  • 22. Лисина, Е. Никӗсӗ — чун ӑшши / Е. Лисина // Тӑван Атӑл. — 2024. — № 7 (утӑ). — С. 22-23.
  • 23. Малова, Г. И. Юрий Скворцовӑн «Амаҫури аннепе» Анатолий Алексинӑн «Мачеха» калавӗсенчи сӑнарсен пӗр евӗрлӗхӗ / Г. И. Малова // Чӑваш чӗлхипе литератури: теори тата методика : статьясен пуххи. — Шупашкар, 2015. — 24-мӗш кӑларӑм: [Конференци материалӗсем]. — С. 102-108.
  • 24. Маяксем, Л. Вӑл паян та пирӗнпе / Л. Маяксем // Хыпар. — 2003. — 3 утӑ.
  • 25. Никифорова, В. «Сӑваплӑ вут» ҫути / В. Никифорова // Ялав. — 2005. — № 11-12. — С. 108-109.
  • 26. Никифорова, В. «Сӑваплӑ вут» : чӑваш тӗнчин ҫутӑ енӗсем / В. Никифорова // Тӑван Атӑл. — 2001. — № 3. — С. 67-68.
  • 27. Никифорова, В. Ю. Скворцов хайлавӗсенчи чӑваш наци характерӗн уйрӑмлӑхӗсем // Тӑван Атӑл. — 2000. — № 7.- С. 69-70.
  • 28. Никифорова, В. Юрий Скворцовӑн пурнӑҫ философийӗ / В. Никифорова // Тӑван Атӑл. — 2024. — № 3 (пуш). — С. 24-28.
  • 29. Пысӑк талант, пысӑк чун : Юрий Скворцов ҫуралнӑранпа 80 ҫул ҫитнӗ май // Тӑван Атӑл. — 2011. — № 1. — Прил.: с. 38-49. — (Сунтал).
  • 30. Сачкова, Л. Ҫын чунӗн художникӗ / Л. Сачкова // Хыпар. — 2006. — 7 нарӑс. — С. 4.
  • 31. Сементер, Ю. Пӗрле ӗҫленӗ юлташӑм / Ю. Сементер // Тӑван Атӑл. — 2024. — № 6 (ҫӗртме). — С. 9 : сӑн ӳкерчӗк.
  • 32. Скворцов, А. Атӑл ен — тӑван ен, чӑваш ен — тӑван кил / А. Скворцов // Ялав. — 2002. — № 1. — С. 63-64.
  • 33. Скворцов, А. Ҫулсем иртсен : Юрий Скворцов ҫыравҫӑна асӑнса / А. Скворцов // Тӑван Атӑл. — 2013. — № 8. — С. 40-47. — (Астӑвӑм).
  • 34. Скворцов, А. Чӑваш чунӗн юрӑҫи / А. Скворцов // Хыпар. — 2011. — 29 кӑрлач. — С. 14.
  • 35. Скворцов, А. Юратнӑ шӑллӑм ҫинчен / А. Скворцов // Тӑван Атӑл. — 2024. — № 2 (нарӑс). — С. 24-32 : сӑн ӳкерчӗксем.
  • 36. Скворцов, А. Юрий Скворцов пиччӗшӗ хушса ҫырни / А. Скворцов // Ялав. — 2003. — № 3. — С. 99.
  • 37. Скворцов, А. Юрий Скворцов: «Юрӑ пуҫласа юрларӑм…» / А. Скворцов // Тӑван Атӑл. — 2005. — № 8. — С. 71-72.
  • 38. Скворцова, О. В. XX ӗмӗрӗн 50-70-мӗш ҫулӗсенчи проза // Скворцова, О. В. Тӑван литература историйӗ (XX ӗмӗрӗн 50-80-мӗш ҫулӗсем) : вӗренӳ пособийӗ / О. В. Скворцова. — Шупашкар, 2015. — С. 5-33.
  • 39. Соколова, А. Ӗҫри юлташӑм / А. Соколова // Ялав. — 2005. — № 11-12. — С. 106-107.
  • 40. Станьял, В. Хӑвачӗ — чӑвашлӑхӗнче / В. Станьял // Тӑван Атӑл. — 2024. — № 1 (кӑрлач). — С. 6-8.
  • 41. Теветкел, Н. А. Вӑл пирӗн асран каймасть / Н. Теветкел // Тӑван Атӑл. — 2010. — № 9. — С. 60-62.
  • 42. Федоров, Г. «Уках хурӑнӗ» повесть ҫинчен / Г. Федоров // Тӑван Атӑл. — 2002. — № 1. — С. 38-39.
  • 43. Чекушкина, Е. Ю. Скворцов прозинчи геройсен шалти тӗнчи / Е. Чекушкина // Тӑван Атӑл. — 2013. — № 6. — С. 95-97.
  • 44. Чуна тасатакан литературӑн пысӑк ӑсти // Тӑван Атӑл. — 2024. — № 1 (кӑрлач). — С. 6 : сӑн ӳкерчӗк.
  • 45. Энтип, В. Тӑван литература чӑннипе илемлӗ пултӑр текен ҫынччӗ / Энтип Ваҫҫи // Тӑван Атӑл. — 2024. — № 6 (ҫӗртме). — С. 7-8 : сӑн ӳкерчӗк.
  • 46. Юмарт, Г. Шухӑшлӑ ҫынччӗ / Г. Юмарт // Тӑван Атӑл. — 2024. — № 4 (ака). — С. 15-17 : сӑн ӳкерчӗк.
  • 47. Юрий Скворцовӑн илем тӗнчи / пичете В. Никифорова хатӗрленӗ // Хыпар. — 2011. — 5 пуш. — С. 11. — (Культура : хушма кӑларӑм / кӑларӑма Н. Смирнова хатӗрленӗ ; № 3).
  • 48. Яковлев, Н. Асран кайми Юрий Скворцов / Н. Яковлев // Ҫӗнтерӳ ялавӗ (Муркаш районӗ). — 2006. — 25 янв.
  • 49. Яковлев, Н. Кашнин чунӗнче сӑваплӑ вут ҫунса ялкӑштӑр / Н. Яковлев // Хыпар. — 2002. — 16 кӑрлач.
  • 50. Артемьев, Ю. М. Зигзаги судьбы мастера / Ю. М. Артемьев // Скворцов, Ю. И. Избранное / Ю. И. Скворцов. — Чебоксары, 2011. — С. 3-8.. — См. текст
  • 51. Афанасьев, П. Скворцов Юрий Илларионович / П. Афанасьев // Писатели Чувашии / П. Афанасьев. — Чебоксары, 2006. — С. 379-380.
  • 52. Васильев, Л. Наследие мастера / Л. Васильев // Советская Чувашия. — 2011. — 21 апр. — С. 3.
  • 53. Воробьев, М. Н. Философско-эстетический мир прозы Ю. И. Скворцова / М. Н. Воробьев // О чувашском… / М. Воробьев. — Чебоксары, 2007. — С. 106-124.
  • 54. Мышкина, А. Ф. Особенности философской прозы национальных литератур Поволжья / А. Ф. Мышкина // Известия Томского политехнического университета. — 2005. — Т. 38, № 4. — С. 204-206.
  • 55. Николаева, Л. В. Выдающиеся гуманист и художник слова Ю. И. Скворцов / Л. В. Николаева, И. А. Антонова // Проблемы культуры в современном образовании: глобальные, национальные, регионально-этнические. — Чебоксары, 2011. — Ч. 3. — С. 58-62.
  • 56. Павлова, С. В. Некоторые стилевые особенности лирической прозы в чувашской литературе второй половины XX века : [на примере творчества чуваш. прозаиков — Ю. Скворцова, В. Садая, А. Артемьева, В. Игнатьева / С. В. Павлова // Вестник Чувашского университета. Гуманитарные науки. — 2008. — № 4. — С. 298-302.
  • 57. Скворцов Юрий Илларионович // Моргаушский район : краткая энцикл. — Чебоксары, 2002. — С. 131.
  • 58. Скворцов Юрий Илларионович // Славные имена Земли чувашской : кн.-альбом. — Чебоксары, 2022. — С. 255.
  • 59. Скворцов Юрий Илларионович // Энциклопедия Моргаушского района. — Чебоксары, 2020. — С. 372.
  • 60. Скворцов Юрий Илларионович // Энциклопедия чувашской журналистики и печати. — Чебоксары, 2014. — С. 398.
  • 61. Титов, А. Вспоминая писателя / А. Титов // Вести Чувашии. — 2002. — 18 янв. (№ 3). — С. 8.
  • 62. Федоров, Г. И. Мастер чувашской прозы / Г. И. Федоров // Календарь года = Ҫулталӑк кӗнеки : 2002. — Чебоксары, 2001. — С. 195-198.
  • 63. Федоров, Г. И. Скворцов Юрий Илларионович / Г. И. Федоров // Чувашская энциклопедия. — Чебоксары, 2011. — Т. 4 : Си-Я. — С. 34.. — См. текст
  • 64. Федоров, Г. И. Юрий Илларионович Скворцов: 1931-1977. «Задача писателя — любить человека» / Г. И. Федоров // Писатели. — Чебоксары, 2008. — С. 235-246.
  • 65. Федоров, Г. Разрешение парадокса, или Размышления по поводу / Г. Федоров // Лик Чувашии. — 1994. — № 2. — С. 150-154.
  • 66. Хлебников, Г. Я. Особенности поэтики художественной прозы Юрия Скворцова / Г. Я. Хлебников // Чӑваш филологийӗпе культури. — Шупашкар, 1998. — С. 76-78.

Ӑнлантарусем

  1. ^ Батыревска энциклопедия — Патăрьел энциклопедийĕ. т II. Чебоксары — Шупашкар, 2010. — С. 230.
  2. ^ 1, 2 Асăннă çăлкуç, С.229.

Каçăсем

Категорисем