Вырӑсла версиЯтарлӑ проектсем
Чӗлхе суйла
РУВИКИ ҪИНЧЕН

Тăхтаман-Валетова Нина Петровна

Валетова Нина Петровна (ҫавӑн пекех Нина Тохтаман Валетова ятпа паллӑ, акăл. Nina Tokhtaman Valetova; ҫур. 1958 ҫулхи чӳкӗн 19-мӗшӗ, Пертеш, Пушкăрт АССР) — Раҫҫейӗн тата американ художникӗ. Метафизика реализмӗ жанрӗнче ӗҫлет, хӑйӗн авторлӑ стильне «синтезис-арт» (акăл. Synthesis Art Style) тет.

Пурнӑҫӗ

1958 ҫулхи чӳк уйӑхӗн 19-мӗшӗнче Бердяш ялӗнче (Пушкӑрт АССР) ҫуралнӑ.

12 ҫултан пуҫласа Ӗпхӳри Республикӑн ӳнер шкул-интернатӗнче вӗреннӗ (халӗ К. А. Давлеткильдеев ячӗллӗ Республикӑн ӳнер гимнази-интерначӗ). 1983 ҫулта Пушкӑрт патшалӑх педагогика институчӗн (халӗ М. Акмулла ячӗллӗ ПППУ) ӳнерпе графика факультетӗнчен вӗренсе тухнӑ.

1993 ҫулта Америкӑна куҫса кайнӑ. Нью-Йорк хулинче пурӑнать тата ӗҫлет.

Пултарулӑхӗн ирхи тапхӑрне искусствоведсем метафизика реализмӗ тесе палӑртаҫҫӗ. Сергей Кусков искусствовед хӑйӗн «Нина Валетовӑн альтернативлӑ тӗнчисем» статьяра ҫак тапхӑрӑн уйрӑмлӑхӗсене палӑртнӑ[1].

Кайран ӳнерҫӗ хӑйӗн ӗҫӗсенче тӗрлӗ направленисен элементсене — кубизм, супрематизм, сюрреализм, ҫавӑн пекех фигуративлӑ тата абстракциллӗ формӑсене — пӗрлештерме пуҫланӑ. Ҫак стильсен ҫххине Нина Валетова «синтезис-арт» (Synthesis Art) тесе ят панӑ[2].

Ӗҫӗсем Раҫҫей, США, Дани, Германи патшалӑхӗсен музейӗсенче тата уйрӑм ҫынсен коллекцийӗсенче упранаҫҫӗ.

Премисем

  • 2018 — American Art Award (США), «Кубизм» категорийӗ.
  • 2009 — Premio ALBA медальпе сертификачӗ (Casa Editrice Alba, Феррара, Итали).
  • 2021 — Gallery IL Collezionista тӗнче ассоциацийӗн дипломы (Итали).

Музейсенчи ӗҫсем

  • Мускаври хальхи ӳнер музейӗ (Мускав, Раҫҫей)[3]:
    • «Улшӑну вӑхӑчӗ» (Время перемен, 2002)
    • «Лабиринт» (2001)
    • «Тӗкӗрленӳ» (Отражение, 1998)
    • «Мутантсем» (Мутанты, 2001)
  • Чӑваш патшалӑх ӳнер музейӗ (Шупашкар, Раҫҫей)[4]:
    • «Каҫ» (Ночь, 2000)
    • «Ваттисен авалхи халапӗсем» (Древние предания предков, 2008)
    • «Ваттисен чӗнӗвӗ» (Зов предков, 2008)
  • Ҫӗнӗ Шупашкар ӳнер музейӗ (Ҫӗнӗ Шупашкар, Раҫҫей)[5]:
    • «Амасин» (2009)
  • «Омск ӳнерӗ» хула музейӗ (Омск, Раҫҫей):
    • «Ҫӗнтерсе тухни» (Преодоление, 2000)

Куравсем

Суйласа илнӗ куравсем:

  • 2023 — «Walking With Giants», Boomer Gallery (Лондон, Аслӑ Британи).
  • 2023 — World Art Dubai (Дубай, ПАЭ).
  • 2022 — «Vatican Artists of Fame», Chancellery Vatican Palace (Ватикан).
  • 2021 — «Art Bestseller! 2021», Луиджи Беллини музейӗ (Флоренци, Итали).
  • 2021 — «Moscow — Turin Tour», Museo MIIT (Турин, Итали) / Gefen Gallery (Мускав).
  • 2019 — Artexpo New York 2019 (Нью-Йорк, США)[6].
  • 2011 — A. Jain Marunouchi Gallery (Нью-Йорк, США).
  • 2011 — «Arte Pordenone 2011» (Порденоне, Итали).
  • 2011 — «Arte Genova 2011», Fiera di Genova (Генуя, Итали)[7].
  • 2011 — Vernissage, Artinvest SRL Torra della Filanda (Риволи, Турин, Итали).
  • 2010—2011 — «From history to contemporary», JMA Gallery / N Gallery (Вена, Австри).
  • 2009 — «Metamorphosis», Agora Gallery (Нью-Йорк, США)[8].
  • 2009 — «Ылтӑн кӑшӑл» (Золотой венец), Чӑваш патшалӑх ӳнер музейӗ (Шупашкар, Раҫҫей).
  • 2001 — «АртМанеж 2001», «Манеж» тӗп курав залӗ (Мускав, Раҫҫей).
  • 2001 — «Ылтӑн пуш 2001» (Золотая кисть), Ҫӗнӗ Манеж (Мускав, Раҫҫей).
  • 1990—1991 — Boulevard Galerie (Копенгаген, Дани).
  • 1983 — Ҫамрӑк ӳнерҫӗсен республика куравӗ (Ӗпхӳ, СССР).

Публикацисемпе каталогсем

  • 2022 — Enciclopedia dei contemporanei dell' Arte, Associazione Culturale Ad — Art. Artists in the World (Итали).
  • 2021 — Art Bestseller 2021, Art Book, Associazione internazionale Galleria Il Collezionista (Рим, Итали).
  • 2016 — HIMMELBLAU ArtCompass, Art Domain Whois Publisher (Германия).
  • 2013 — Important World Artists, World Wide Art Books (Санта-Барбара, США).
  • 2011 — International Dictionary of Artists, Casa Editrice Alba (Феррара, Итали)[9].
  • 2009 — Sourcebook to the Art World 2009 Guide, Art in America (США).
  • 2002 — Russian Artistic Guide 2002, London Contemporary Art (Лондон, Аслӑ Британи).
  • Ежегодный «Единый каталог художников», Раҫҫей ӳнерҫисен професси союзӗ (Мускав)[10].

Ӑнлантарусем

  1. ^ Сергей Кусков. Альтернативные миры Нины Валетовой. Сайт памяти Сергея Кускова. Пӑхнӑ кун: 2024 ҫулхи нарӑсӑн 10-мӗшӗ. Архивланӑ 2014 ҫулхи ҫурлан 13-мӗшӗ.
  2. ^ Nina Valetova is the Developer of the Synthesis Art Style. Valetova.info. Пӑхнӑ кун: 2024 ҫулхи нарӑсӑн 10-мӗшӗ.
  3. ^ Подтверждение коллекции ММОМА (документ). Архивланӑ 2016 ҫулхи пушӑн 4-мӗшӗ.
  4. ^ Чувашский государственный художественный музей. Архивланӑ 2011 ҫулхи утӑн 20-мӗшӗ.
  5. ^ Новочебоксарский художественный музей. Museum.ru.
  6. ^ Artexpo New York Catalog. Пӑхнӑ кун: 2024 ҫулхи нарӑсӑн 10-мӗшӗ.
  7. ^ Arte Genova 2011 Exhibitors. оригиналтан архивланӑ 2011 ҫулхи авӑнӑн 4-мӗшӗ.
  8. ^ Nina Valetova at Agora Gallery. Архивланӑ 2011 ҫулхи авӑнӑн 30-мӗшӗ.
  9. ^ International Dictionary of Artists (PDF). Архивланӑ 2016 ҫулхи пушӑн 3-мӗшӗ.
  10. ^ Единый реестр профессиональных художников Российской империи, СССР, «русского зарубежья», Российской Федерации и республик бывшего Советского Союза. Профессиональный союз художников России.

Вуламалли

  • Kuskov S. Alternative Worlds of Nina Valetova. — Moscow, 2001.
  • Moioli A. Nina Tokhtaman Valetova // AICA International. — 2017.

Каҫӑсем

Категорисем