Талыш чĕлхи
Талыш чĕлхи — иран чĕлхисен çурçĕр-анăç ушкăнĕнчи чĕлхе. Чĕлхепе калаçакан халăх — талышсем. Вĕсем Талышстанра (Азербайджанăн кăнтăр çĕрĕсем тата Иранăн юнашар районĕсем) пурăнаççĕ. Халăх йышĕ — 200 пине яхăн çын (официаллă), хăйсем шутланипе — 1 млн. яхăн.
Истори
Талыш чĕлхи ватă аербайчжан чĕлхин (азари е азери) несĕлĕ шутланать, вăл Азербайчжан территорине сельджуксем киличчен анлă сарăлнă пулнă. Каярах Азербайчжанăн чылай халăхĕ азербайчжан чĕлхине куçаççĕ. Чĕрĕ чĕлхесенчен талышсен чĕлхине çывăххи — зазаки. Тăванлă чĕлхе килит чĕлхи, унпа Нахичевань облаçĕнчи Ордубад районĕнче вырăнти халăхĕ хальхи азербайчжан чĕлхине куçичченех калаçнă. 1929 çулта талышсем латтин тĕпĕпе çыруллăх йĕркеленĕ. 1938çулта ăна кириллицăна куçарнă, анчах вăл пурнăçа кĕреймен. Халĕ талышсем пурĕ тенĕ пекех тăван челхипе калаçаççĕ. Хуларисем çеç кая юлса пыраççĕ.
1929-1938 çулсенчи талыш алфавичĕ
| A a | B в | Ç ç | D d | E e | Ә ә | F f | G g |
| Ƣ ƣ | H h | I i | J j | K k | L l | M m | N n |
| O o | P p | Q q | R r | S s | Ş ş | T t | U u |
| V v | X x | Y y | Z z | Ƶ ƶ | Ь ь |
Хальхи талыш алфавичĕ
| A a | Б б | В в | Г г | Ғ ғ | Д д | Е е | Ә ә |
| Ж ж | З з | И и | Ы ы | J j | К к | Л л | М м |
| Н н | О о | п п | Р р | С с | Т т | Y y | Ф ф |
| Х х | Һ һ | Ч ч | Ҹ ҹ | Ш ш |
Каçăсем
- Толышпресс.ком: Талышран хыпарсем 2018 ҫулхи раштавӑн 21-мӗшӗнче архивланӑ.
- Приложение словаря талышского языка на IOS (от проекта «TOLYSHNOMA») 2021 ҫулхи ҫурлан 20-мӗшӗнче архивланӑ.
- Приложение словаря талышского языка на Android (от проекта «TOLYSHNOMA»)
- Талыш чĕлхине хăвтĕллĕн, Android çинче
- Приложение словаря русского-талышского языка
- Талыш чĕлхин грамматики
- Талыш чĕлхин сăмахсарĕ 2022 ҫулхи кӑрлачӑн 25-мӗшӗнче архивланӑ.
- НПО Талышский Филологический Институт2021 ҫулхи пушӑн 1-мӗшӗнче архивланӑ.
- профессор Б. В. Миллер. Талыш тата азери чĕлхисем
- Н. А. Мамедов, Талышско-русско-азербайджанский словарь, Ин-т языкознания НАН Азербайджана, Баку-2006
- John Clifton, Calvin Tiessen, Gabriela Deckinga, Laura Lucht. Sociolinguistic Situation of the Talysh in Azerbaijan. SIL International, 2005