Франсуа Озон

Озон Парижра Рене Озон биологпа франци чӗлхине вӗрентекен Анна-Мари Озон ҫемьинче ҫуралнӑ. Франсуан Гийом ятлӑ шӑллӗ тата Жюли йӑмӑкӗ пур. «Ля Феми» (фр. La Femis) Франци кинематографи шкулӗнчен вӗренсе тухсан темиҫе кӗске метражлӑ фильм ӳкернӗ, сӑмахран, «Пӗчӗк вилӗм» (фр. La Petite Mort, 1995), «Ҫуллахи кӗпе» (фр. Une robe d'été, 1996) тата «Тинӗс ҫине пӑх» (фр. Regarde La Mer, 1997) (виҫҫӗшне те Раҫҫейре «Нарцисс у кромки лета» ятлӑ фильмсен пуххинче кӑларнӑ). Ҫак тата ҫав ҫулсенчи ытти кӗске метражлӑ фильмсенче Озоншӑн характерлӑ стилӗ палӑрнӑ. Вӑл режиссёр пек ӳкернӗ пӗрремӗш тулли метражлӑ фильмӗ «Крысятник» (фр. Sitcom, 1998) пулса тӑнӑ, критиксемпе куракансем ӑна лайӑх йышӑннӑ.

Фасбиндерӑн «Капли дождя на раскалённых камнях» (фр. Gouttes d’eau sur pierres brûlantes, 2000) сценарине адаптациленӗ хыҫҫӑн Катрин Денёв, Изабель Юппер, Даниэль Дарьё, Фанни Ардан тата Эммануэль Беар евӗр Франци кинематографӗн ҫӑлтӑрӗсем вылянӑ «8 хӗрарӑм» ятлӑ фильм кӑларнӑ, вӑл Франци тулашӗнче самай паллӑ пулса тӑнӑ. Ку фильм ытларах енӗпе музыкӑллӑ ретро-номерӗсем, Робер Тома вӗлернин детективлӑ историйӗ тата 1950-мӗш ҫулсенчи Голливуд фильмӗсен евӗр сценографи ӑнӑҫлӑ ҫыхӑннине пула укҫа-тенкӗ ӗҫлесе илес енӗпе пысӑк ҫитӗнӳ тунӑ.

2003 ҫулта «Бассейнннг» (акăл. Swimming Pool) фильма кӑларнӑ, унта Шарлотта Рэмплинг тата Людивин Санье ӳкерӗннӗ. Озон шухӑшӗпе, ку питӗ харпӑр фильм, вӑл роман е сценари ҫырассипе ҫыхӑннӑ йывӑр ӗҫӗн вӑрттӑнлӑхӗсене уҫса парать. «Бассейн» режиссёрӑн пӗрремӗш анкӑл чӗлхиллӗ фильмӗ пулса тӑнӑ.

2004 ҫулта Озон «5x22» фильмпа ӗҫе вӗҫленӗ, унта икӗ ҫын мӑшӑрланнин пилӗк тапхӑрне кӑтартнӑ. 2005 ҫул «Время прощания» картина экранӗсем ҫине тухнипе паллӑ пулнӑ (фр. Le Temps Qui Reste). Картина ҫамрӑк фотограф-гейӗн кун-ҫулӗ ҫинчен (Мельвиль Пупо шӑрантарнинче) каласа парать, ӑна «сыватайми ракета» диагноз лартнӑ, вӑл чире пула майӗпен сӳнет. Тӑванӗсемпе ҫывӑх ҫыннисенчен вӑл хӑйӗн кукамӑшне (ӑна Жанна Моро вылять) кӑна хӑрушӑ хыпар шанать, унпа хутшӑнусем унӑн калама ҫук ӑшӑ пулса тӑраҫҫӗ.

2007 ҫулта экрансем ҫине Элизабет Тейлор пӗр ятлӑ повеҫпе ӳкернӗ «Ангелл» фильм тухнӑ. XX ӗмӗр пуҫламӑшӗнче Англире пулса иртекен ӳкерчӗк Энджел Деверелл ҫыравҫӑн кун-ҫулӗ ҫинчен каласа парать. Фильм ытларах Бристоль ҫывӑхӗнчи Тинтесфилд поместьинче, ҫаплах Аслӑ Британин ытти районӗсенче тата Бельгире ӳкерӗннӗ.

Унӑн «Убежище» фильмне 2009 ҫулхи авӑн уйӑхӗнче Торонтори тӗнче кинофестивалӗнче кӑтартнӑ.

Озон 2012 ҫулхи нарӑс уйӑхӗнче иртнӗ Пӗтӗм тӗнчери 62 берлин кинофестивалӗн жюри членӗ пулнӑ^[5].

Унӑн 2013 ҫулхи фильмне «Молода и прекрасна» Канн кинофестивалӗн Ылтӑн пальма турачӗ ҫине номинациленӗ. Озон Европӑри Киноакадемин парнине чи лайӑх сценарист пек 2012 ҫулхи «В доме» фильмшӑн тивӗҫнӗ^[6].

Унӑн 2014 ҫулхи фильмне «Ҫӗнӗ тантӑш» 2014 ҫулхи авӑн уйӑхӗнче Торонто хулинче иртнӗ пӗтӗм тӗнчери кинофестивальте кӑтартнӑ^[7].

2016 ҫулта «Франц» фильм тухнӑ.