Вырӑсла версиЯтарлӑ проектсем
Чӗлхе суйла
РУВИКИ ҪИНЧЕН

Хайкоу

Хайкоу ( кит. çăм. 海口, пиньинь: Hǎikǒu) — Китай хули, Хайнань утравӗнчи хула тавралӑхӗ, ҫавнашкал провинчин тӗп хули.

Халӑхӗн шучӗ 1 776 141 ҫын (2018).

Лаптӑкӗ 2304 км².

Кун-ҫулӗ

Тан импери вӑхӑтӗнче 627 ҫулта Цюншань уесне туса хунӑ. 631 ҫулта Цюнчжоу облаҫне туса хунӑ, унӑн влаҫӗсем Цюншань уесӗнче вырнаҫнӑ. XIII ӗмӗртенпе ҫак вырӑнсенче ҫар гарнизонӗ вырнаҫнӑ пулнӑ. Монголсен влаҫне сирпӗтсе импери туса хунӑ хыҫҫӑн Мин Цюнчжоус облаҫне 1368 ҫулта статусра хӑпартнӑ, вара Цюнчоу управи (жоус) пулса тӑнӑ, Хайкоус гаванӗнче укрепленисем тунӑ.

Цин империйӗ вӑхӑтӗнче Пӗрремӗш опиум вӑрҫинче ҫӗршыва ҫапса аркатнӑ хыҫҫӑн Хайнань утравӗнче 1858 ҫулхи Тяньцзинь килӗшӗвӗпе килӗшӳллӗн ют ҫӗршыв ҫыннисемпе суту-илӳ тума порт уҫнӑ. 1875 ҫулта кунта тинӗс таможнине йӗркеленӗ. Синьхай революцийӗ хыҫҫӑн Китайра административлӑ пайланӑвӑн тытӑмне реформа туса ирттернӗ, ҫавна пула управсене пӑрахӑҫланӑ, ҫавӑнпа 1912 ҫулта Цюнчжоу управине салатнӑ.

1926 ҫулта Гуандун Хайкоу провинцин влаҫӗсен йышӑнӑвӗпе Цюншань уесӗнчен уйрӑм хулана уйӑрнӑ, ҫапах та 1931 ҫулта ҫак статуса пӗтернӗ, ҫак вырӑнсем Цюншань уесӗн влаҫӗсен тытӑмлӑхне таврӑннӑ.

1949 ҫулхи юпан 1-мӗшӗнче Китай Халӑх Республики тесе пӗлтерсен, Хайнань утравӗ гоминьдановецсем тӗрӗслесе тӑнӑ. Хайнань кампанине КХР ҫарӗсем 1950 ҫулхи ҫуркунне ҫеҫ ирттернӗ. Хайкоу НОАК ҫарӗсем 1950 ҫулхи акан 23-мӗшӗнче йышӑннӑ, ҫӗртме уйӑхӗнчен пуҫласа вӑл каллех Гуандун провинцин тӳрремӗнех влаҫне пӑхӑнса тӑракан хула пулса тӑнӑ, Цюншань уесӗ Хайнань районӗн Административлӑ районӗн администрацине (Гуандун провинцийӗ) кӗнӗ. 1958 ҫулта Хайкоу статуспа лутраланнӑ, ҫаплах Хайнань Административлӑ район шутне кӗнӗ. 1970 ҫулта Хайнань Администрацине Округ Хайнань ята куҫарнӑ, анчах та 1972 ҫулта округ каллех административлӑ район пулса тӑрать.

1988 ҫулхи акан 13-мӗшӗнче Хайнань администраци районне Хайнань уйрӑм провинци туса хунӑ, Хайкоу вара унӑн влаҫӗсем пурӑннӑ вырӑн пулса тӑнӑ, вӗсене тӳррӗн пӑхӑнса тӑнӑ.

КХР Патшалӑх канашӗн 1994 ҫулхи акан 8-мӗшӗнчи йышӑнӑвӗпе Цюншань уесне хула уесӗ туса хунӑ.

КХР Патшалӑх канашӗн 2002 ҫулхи юпан 16-мӗшӗнчи йышӑнӑвӗпе Цюншань хула уесне пӑрахӑҫланӑ, унӑн территорине Хайкоу ҫумне хушнӑ.

Паллӑ ҫыннисем

Тӑванла хулисем

Ӑнлантарусем

  1. ^ Sister Cities / Antalya Büyükşehir Belediyesi. antalya.bel.tr. Пӑхнӑ кун: 2019 ҫулхи ҫӑвӑн 15-мӗшӗ. оригиналтан архивланӑ 2019 ҫулхи ҫӑвӑн 14-мӗшӗ.

Вуламалли

Каҫӑсем

Категорисем