Вырӑсла версиЯтарлӑ проектсем
Чӗлхе суйла
РУВИКИ ҪИНЧЕН

Химпром (Ҫӗнӗ Шупашкар)

«Химпром» ПАО (выр. ПАО «Химпром») — Раҫҫейри хими продукцине пысӑк тоннажпа туса кӑларакан предприяти. 1960 ҫулта никӗсленнӗ. Штаб-хваттерӗ тата производство хӑвачӗсем Ҫӗнӗ Шупашкарта вырнаҫнӑ. 2016 ҫулӑн иккӗмӗш кварталӗнчи кӑтартусем тӑрӑх тӗп тупӑш водород перекиҫӗ, каустик, хлортан тунӑ продуктсем, Раҫҫей тата ют ҫӗршыври малта пыракан производительсем шинӑсем тунӑ чухне усӑ куракан резинохимикатсем туса кӑларасси кӳнӗ.

Историйӗ

Шупашкарти Химпром хими комбинатне 1960 ҫулта тума пуҫланӑ. 1964 ҫулта СССРта пӗрремӗш хут химкомбинатра нитрон сӳсӗ валли сӑрӑсем кӑларма тытӑннӑ. 1965—1966 ҫулсенче СССРта ОА тата ОМ бензонӑн ҫутӑ стабилизаторӗсен пӗрремӗш производствине, ҫавӑн пекех мамӑк, йӗтӗн, пурҫӑн валли хастар синтетика сӑррисен производствине хута янӑ. 1967—1968 ҫулсенче бензол, хлор тата каустик, кайран — хлорметансем, хлорофос, анилин, 1969—1977 ҫулсенче V-газӑн базӑллӑ производствине алла илнӗ (унӑн пысӑк концентрацийӗ ҫыншӑн хӑрушӑ).

1972 ҫулхи ҫӗртмен 14-мӗшӗнче химкомбинатӑн производство цехӗнче ҫӗрле 1:30 сехетсенче электрощит проводки ҫунма тытӑннӑ. Инҫех мар авиабомбӑллӑ вӑтӑр контейнер купаланса тӑнӑ. Ҫулӑма сӳнтерме май килнӗ, ӑна авиабомбӑсем патне ҫывхарма паман. Вут-ҫулӑма сӳнтерме хутшӑннӑ 27 пушар ӗҫченӗнчен 9 ҫын диоксинпа наркӑмӑшланса 3-5 ҫул хушшинче вилнӗ.

Комбината наркӑмӑшлӑ япаласемпе тултарнӑ хими хӗҫ-пӑшалне, вӑрҫӑ хатӗрӗсене кӑларма, халӑх нушине тивӗҫтерме хими продукцийӗ — синтетика сӑррисем — кӑларма туса лартнӑ[1].

1971—1975 ҫулсенче 17 производство объектне ӗҫе кӗртнӗ, 41 тӗрлӗ ҫӗнӗ продукци кӑларма тытӑннӑ.

«Виҫҫӗмӗш производство» текен 83-мӗш цехра ҫар хатӗрӗсене предприятин тӗп продукцийӗпе — наркӑмӑшлӑ япаласемпе тултарнӑ. 1972 ҫулта кунта V-газ кӑларассине йӗркеленӗ[1].

1980-мӗш ҫулсенче кремниорганикӑллӑ мономерсем тата вӗсем ҫинче никӗсленнӗ полимерлӑ продуктсем туса кӑларма пуҫланӑ, КО-810, КО-075, сӑмала, тӑватӑ хлорлӑ кремни, трихлорсилан, фенилтрихлорсилан, оксиэтилидендифосфон йӳҫекӗ, этилсиликат-40, тетраэтоксисилан кӑларассине йӗркеленӗ. Ҫак тапхӑрта предприятире СССР патшалӑх премийӗн лауреачӗ А. Г. Шкуро тӑрӑшнӑ.

1991 ҫул хыҫҫӑн

1994 ҫулта производство пӗрлешӗвне акционерланӑ, унӑн производство хӑвачӗсен никӗсӗ ҫинче «Химпром» акционерсен уҫӑ обществине (АУО) йӗркеленӗ.

1996—1997 ҫулсенче компани пӗрлехи чылай предприяти йӗркеленӗ.

2010 ҫулта водород перекиҫӗн производствине реконструкциленӗ. 2013 ҫулта компани ҫӗнӗ продукт — минерал ҫӑвӗсем ҫумне хушмалли ЦД-7 НЧ — туса кӑларма тытӑннӑ.

2014 ҫулхи раштавӑн 15-мӗшӗнче «Химпром» ПАО йышне «Перкарбонат» АО завод, Раҫҫейре экологи тӗлӗшӗнчен таса натри перкарбонатне шуратакан пӗртен-пӗр производитель, кӗнӗ.

2015 ҫулта водород перекиҫне туса кӑларакан хӑватсем ҫулталӑкра 95 пин тоннӑна ҫити ӳсме пуҫланӑ (вӑтӑр процентлӑ концентрацие шута илсен), производство калӑпӑшӗ ҫулталӑкра 78 пин тоннӑна ҫитнӗ (тӗп япалан 30% концентрацине шута илсен).

2016 ҫулта изопропил спирчӗн, кальци гипохлоричӗн производствин проектне пурнӑҫлама тытӑннӑ.

Ертӳлӗхӗ

2025 ҫулхи раштавӑн 15-мӗшӗнчен предприятин управляющи директорӗ пулса Андрей Еремеев ӗҫлет, ӑна «Группа Оргсинтез» директорсен канашӗ ҫирӗплетнӗ[2].

Раштавӑн 23-мӗшӗнче ҫӗнӗ ертӳҫе «Группа Оргсинтез» ООО тӗп директорӗ Сергей Мерзляков Чӑваш Республикин Пуҫлӑхӗпе Олег Николаевпа паллаштарнӑ[3].

Продукцийӗ

Предприяти органикӑлла мар продуктсем — водородӑн пероксичӗ, техникӑлла натри гидросульфичӗ, кальци хлоричӗ, кӳкӗрт йӳҫекӗ, тӑвар йӳҫӗкӗ (хлорорганикӑллӑ производствӑсен абгазӗсенчен), йӳҫӗк натри, виҫӗ хлорлӑ фосфор, фосфор хлорокиҫӗ, шӗвек хлор, хлорбензол, натри гипохлоричӗ, тӑвар йӳҫӗкӗ, ҫавӑн пекех органика ҫимӗҫӗсем (анилин, бензамин Н, 2-этилгексан йӳҫекӗ, дихлорметан, ҫемҫетекен-2, хлорланӑ шӗвек парафинсем, полиамин, хлороформ), фосфорорганикӑллӑ продуктсем, комплексонсем, ҫиелти-активлӑ япалалӑхсем тата ҫумалли хатӗрсем, кремний органикӑллӑ продуктсем туса кӑларать.

2019 ҫулхи кӑтартусемпе «Химпромӑн» Раҫҫейри водород перекиҫӗн рынокӗнчи тӳпи 16% пулнӑ[4].

2022 ҫулта «Химпром» Раҫҫей хими комплексӗн чи пысӑк предприятийӗсенчен пӗри шутланнӑ, 150 ытла тӗрлӗ хими продукцийӗ кӑларнӑ[4].

Суд пӑхса тухнисем

2025 ҫулхи ака уйӑхӗнче «Химпром» ПАО «Роснефть» НК» ПАО ҫӑхавӗ тӑрӑх Раҫҫейӗн монополипе кӗрешекен Федераци служби пуҫарнӑ ӗҫӗн фигуранчӗ пулса тӑнӑ. Ӗҫе пуҫарнин сӑлтавӗ тӑвар йӳҫекӗн (нефть тирпейлекен промышленноҫра усӑ кураҫҫӗ) монополипе усӑ курса хакне пысӑк палӑртни пулса тӑнӑ. Ҫав вӑхӑтрах тепӗр икӗ пысӑк хими холдингӗпе те — «Галополимер» тата «Никохим» — ҫавӑн пек ӗҫсем пуҫарнӑ[5].

2025 ҫулхи ҫӗртме уйӑхӗн 4-мӗшӗнче «Химпром» ПАО икӗ топ-менеджерне — Алексей Федотовпа Евгений Герасимова — коммерци сӗтевӗ илнӗ тесе тытса чарнӑ. Федотов компанин коммерци директорӗ пулнӑ, Герасимов вӑл вӑхатри директор (ҫавӑн пекех Чӑваш Республикин промышленноҫпа энергетика министрӗ пулса ӗҫленӗ). Тытса чарни «Химпромра» кальци гипохлоричӗ кӑларасси ҫулталӑкра 18,5 пин тоннӑран 37 пин тонна таран ӳснипе ҫыхӑннӑ. Компани Раҫҫейре ку продукцие пӗртен-пӗр кӑларакан шутланать. Маларах «Росатом» патшалӑх корпорацийӗн тытӑмӗнчи подразделенийӗн директорӗ пулнӑ Геннадий Сахаровӑн активӗсене 284,4 млн ытла тенкӗлӗх арестленӗ, ҫав шутра куҫман пурлӑхпа укҫа-тенкӗ[6].

Ăнлантарусем

  1. ^ 1, 2 Сергей Каргапольцев. Колыванов Александр Александрович. warheroes.ru.
  2. ^ Назначили нового управляющего директора «Химпрома» в Новочебоксарске (выр.). www.grani21.ru. Пӑхнӑ кун: 2025 ҫулхи раштавӑн 25-мӗшӗ.
  3. ^ Олег Николаев: У «Химпрома» есть серьезные перспективы для дальнейшего роста (выр.). Официальный портал органов власти Чувашской Республики (23 раштавӑн 2025). Пӑхнӑ кун: 2025 ҫулхи раштавӑн 25-мӗшӗ.
  4. ^ 1, 2 Новочебоксарский "Химпром" увеличит выпуск перекиси водорода на росте спроса, Interfax.ru (20 апреля 2022).
  5. ^ ФАС завела три дела из-за монопольно высокой цены на абгазную соляную кислоту, TACC.
  6. ^ Стало известно о задержании топ-менеджеров ПАО «Химпром» - Газета.Ru | Новости, Газета.Ru.

Каçăсем

Категорисем