Чӑваш Республикин тава тивӗҫлӗ культура ӗҫченӗ
Чӑваш Республикин тава тивӗҫлӗ культура ӗҫченӗ (выр. Заслуженный работник культуры Чувашской Республики) — Чӑваш Республики патшалӑх награди (хисеплӗ ячӗ). Ку ятпа культура тата ӳнер сферинчи ҫитӗнӳсемшӗн чыслаҫҫӗ[1]. Хисеплӗ ятпа Чӑваш Республикин пуҫлӑхӗ наградӑлать.
Историйӗ тата статусӗ
Хисеплӗ ята 2005 ҫулхи ака уйӑхӗн 12-мӗшӗнче кӑларнӑ Чӑваш Республикин «Чӑваш Республикин патшалӑх наградисем ҫинчен» 15-мӗш номерлӗ саккунӗпе ҫирӗплетнӗ[2]. Вӑл регионти ытти хисеплӗ ятсемпе пӗр тан шутланать. Ку награда совет вӑхӑтӗнчи «Чӑваш АССРӗн тава тивӗҫлӗ культура ӗҫченӗ» ятӑн хисепне малалла тӑсать[3].
Награда нимӗнле ҫӑмӑллӑхсемпе те тивӗҫтермест.
Ятпа чысласси
Хисеплӗ ятпа культура, ӳнер, вӗрентӳ, кинематографи, пичет тата массӑллӑ информаци хатӗрӗсен организацийӗсенче ӗҫлекенсене чыслаҫҫӗ. Наградӑна тивӗҫме культура сферинче 10 ҫултан кая мар ӗҫлемелле[1].
Хисеплӗ ятпа чысламалли сӑлтавсем:
- культура аталанӑвне пысӑк ӳсӗм кӳни;
- музейсемпе библиотекӑсен тытӑмне йӗркелесси;
- культура еткерне упраса хӑварасси;
- профессири ҫитӗнӳсене пӗрлӗх анлӑн йышӑнни.
Хисеплӗ ята тивӗҫнӗ ҫынсем
Ку хисеплӗ ята чылай ҫын тивӗҫнӗ. Вӗсен хушшинче паллисем:
- Леонтьев Алексей Петрович (1995 ҫулта);
- Валери Туркай (1999 ҫулта);
- Филиппова Лидия Ивановна (2013 ҫулта);
- Гордеева Светлана Денисовна (2021 ҫулта);
- Лизакова Роза Михайловна (2022 ҫулта).
2025 ҫулта чылай ҫынна ку хисеплӗ ятпа чысланӑ. Ҫулталӑк вӗҫӗнче ҫак ята Шупашкар хулин клубсен тытӑмӗн директорӗ Матвеев Александр Анатольевич тивӗҫнӗ[4].
Паллӑна сӑнласа пани
Хисеплӗ ята тивӗҫнӗ ҫынсене кӑкӑр палли параҫҫӗ. Ӑна кӑкӑрӑн сылтӑм енне ҫакаҫҫӗ. Енчен те хисепе тивӗҫнӗ ҫыннӑн Раҫҫей Федерацийӗн е СССР патшалӑх наградисем пур пулсан, Чӑваш Республикин паллине вӗсенчен аяларах вырнаҫтараҫҫӗ[5].
Паллӑ пӗртан сакӑр кӗтеслӗ лаптӑк евӗр хатӗрленӗ. Ун ҫине Чӑваш Республикин гербне вырнаҫтарнӑ. Наградӑн хӑйӑвӗ сарӑ тӗслӗ, ун ҫийӗн варрипе виҫӗ хӗрлӗ йӑрӑм вырнаҫнӑ.
Ӑнлантарусем
- ^ 1, 2 Закон Чувашской Республики от 12 апреля 2005 года № 15 «О государственных наградах Чувашской Республики». Электронный фонд правовой и нормативно-технической документации. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи кӑрлачӑн 23-мӗшӗ.
- ^ Закон Чувашской Республики «О государственных наградах Чувашской Республики». Официальный портал органов власти Чувашской Республики. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи кӑрлачӑн 23-мӗшӗ.
- ^ Государственные награды Чувашской Республики. Чувашская энциклопедия. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи кӑрлачӑн 23-мӗшӗ.
- ^ Под занавес 2025 года Глава Чувашии вручил госнаграды самым достойным - ГТРК Чувашия (выр.). chgtrk.ru. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи нарӑсӑн 6-мӗшӗ.
- ^ Статья 7. Порядок ношения государственных наград Чувашской Республики. Закон ЧР от 12.04.2005 № 15. Официальный портал органов власти Чувашской Республики. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи кӑрлачӑн 23-мӗшӗ.