Шур Атăл

 

Шур Атăл (пушк. Ағиҙел, тут. Агыйдел, улăхри мари Ош Виче, удм. Тӧдьы Кам) — Кăнтăр Уралпа Урал умĕнчи юханшыв, Чулман Атăлăн сулахай юппи. Пушкăртстан территорипе юхать.

Таршшĕ 1 430 çухрăм, бассейн лаптăкĕ 142 пин км2.

Чӳк уйăхĕн варринче шăнса ларать те ака уйăхĕн варринче пăр каять.

Тавралăхĕ

Юханшыв Кăнтăр Урал тăвĕсем çинче пуçланать. Ӗпхӳпе пĕрлешиччен хăвăрт юхать. Ыларах юр шывĕнчен тăрать. Юханшыв вăрăмăшĕ – 1430 çухрăм, шыв тĕкĕрĕ – 142 пин тв. çх. Чӳк уйăх варринче шăнать, ака уйăхĕнче пăр кайса пĕтет. Шур Атăл тăрах карапсем çӳреççĕ.

2005 çултаyпа ГЭС пур.

Юпписем

Сылтăм юпписем Нугуш, Сим, Ӗпхӳ, Бир, Танып; сулахай юпписем: Ашкадар, Уршак, Дёма, Кармасан, Чермасан, База, Сюнь.

Шур Атăл çинчи хуласем

Шур Атăл çинче çак хуласем вырнаçнă: Белорец, Салават, Ишибай, Ҫтерлӗ, Ӗпхӳ, Бирск.

Кун-çулĕ

Хуçалăх хаклăхĕ

Шур Атăл — Пушкăртстанăн паллă шыв магистралĕ. Юханшывпа карапсем Табынск патĕнчен (656 км) пуçласа çӳреççĕ. Ĕпхӳрен пуçласа пĕрмай куçăмлă пайĕ шутланать. Шур Атăл МускавĔпхӳ шыв çулĕн пайĕ пулать, ун тăрăх çулçӳрев рейсĕсем хунă.

Юлашки çулсенче юханшыв тарăнăшĕ шыв управĕ туса хунипе чакса пырать.

Виçĕ шыв çыххи каскадне туса хума палăртнă: 2003 çулта пĕрремĕшне — Юмакуçи шыв управне хута янă, 2005 çулта Юмакуçи ГЭСĕн юлашки агрегатне ĕçе кĕртнĕ.

Çутçанталăк

Шур Атăлри пулă

Фотопухăм

Çавăн пекех пăхăр

Ӑнлантарусем

  1. ^ Ресурсы поверхностных вод СССР: Гидрологическая изученность. Т. 11. Средний Урал и Приуралье. Вып. 1. Кама / под ред. В. В. Николаенко. — Л.: Гидрометеоиздат, 1966. — 324 с.