Яковлев Иван Алексеевич
Яковлев Иван Алексеевич (1912 ҫулхи юпан 13-мӗшӗ е 1912, Мускав — 2000 ҫулхи пушӑн 1-мӗшӗ е 2000) – Раҫҫей физикӗ, физика-математика ăслăхĕсен докторĕ (1957), профессор (1959).
Раҫҫей Федерацийӗн тава тивĕçлӗ ӑслӑлӑх ĕçченӗ (1994), «Хисеп палли»» орден кавалерĕ.
Биографи
1912 çулхи авăнăн 30-мĕшĕнче Мускавра чӑваш халӑхне ҫутта кӑлараканӗн И. Я. Яковлевӑн ывăлĕн А. И. Яковлевăн ҫемйинче çуралса ÿснĕ[1].
Ашшӗ — Алексей Иванович Яковлев — историк, СССР Ӑслӑлӑхсен Академийӗн пайташ-корреспонденчӗ.
1932 ҫулта М. В. Ломоносов ячӗллӗ Мускав патшалӑх университетне (палӑртнинчен маларах) вӗренсе пӗтернӗ.
1932—1934 ҫулсенче Мускаври ҫул-йӗр инженерӗсен институтӗнче вӗрентнӗ.
1934 ҫултанпа Мускав патшалӑх университечӗн физика факультечӗн пӗтӗмӗшле физика кафедринче ӗҫленӗ: преподаватель, доцент, профессор. Кристаллсен физика кафедрин ертӳҫи (1974—1989) пулнӑ.
Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫи ҫулӗсенче Б. В. Ильин профессор ертсе пынипе СССР Хӳтӗлев Наркомачӗ хушнипе противогазсене тӗрӗслеме «Таксометр» аппаратурӑна хатӗрлеме хутшӑннӑ (1941)[2]. Ҫавӑн пекех 1941 ҫулхи юпа уйӑхӗнче йӗркеленӗ С. Э. Хайкин профессор ертсе пынӑ радиолокаци меслечӗсене интенсивлӑ хатӗрлеме ертсе пыракан МПУ физикӗсен ушкӑнне кӗнӗ[3].
1943—1946 ҫулсенче СССР Ӑслӑлӑх Академийӗн физика проблемисен институчӗн докторанчӗ пулнӑ.
Физика-математика ӑслӑхӗсен докторӗ (1957, диссертаци теми — «Исследования по фазовым переходам второй рода в твёрдых телах»), профессор (1959).
Хисепӗсем
- Раҫҫей Федерацийӗн тава тивӗҫлӗ ӑслӑлӑх ӗҫченӗ(выр.)чăв.;
- М. В. Ломоносов ячӗллӗ Мускав патшалӑх университечӗн тава тивӗҫлӗ профессорӗ,
- И. Н. Ульянов ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх университечӗн хисеплӗ профессорӗ;
- «Хисеп палли»» орден.
Ĕçӗсем
- Оптическая голография и ее применения [Текст]. — Москва : О-во «Знание» РСФСР, 1979. — 40 с. : ил.; 20 см. — (В помощь лектору / О-во «Знание» РСФСР, Науч.-метод. совет по пропаганде физики, математики, астрономии и космонавтики).
- Элементарный учебник физики : В 3 т. / Под ред. Г. С. Ландсберга. - 12. изд. - М. : Физматлит, 2000-____. - 21 см. Т. 3: Колебания и волны. Оптика. Атомная и ядерная физика / [С. М. Рытов, М. М. Сущинский, И. А. Яковлев и др.]. - 2000. - 654, [2] с. : ил.; ISBN 5-9221-0004-1
- Сборник задач по общему курсу физики, Электричество и магнетизм, Сивухин Д.В., Яковлев И.А., Стрелков С.П., Хайкин С.Э, Эльцин И.А., 1977.
Вуламалли
- Краснов, Н. Г. Яковлев Иван Алексеевич / Н. Г. Краснов // Чувашская энциклопедия. — Чебоксары, 2011. — Т. 4 : Си-Я. — С. 719;
- Яковлев Иван Алексеевич. — Текст : электронный // Объединение учителей физики Санкт-Петербурга : сайт. — 2011. — 23 февр. — URL: http://www.eduspb.com/node/1550 (дата обращения: 13.05.2021).
Ӑнлантарусем
- ^ Потомки Ивана Яковлевича Яковлева | ХЫПАР. hypar.ru. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи кӑрлачӑн 15-мӗшӗ.
- ^ Московский университет в Великой Отечественной войне, 2020, с. 97.
- ^ Московский университет в Великой Отечественной войне, 2020, с. 104.
Каçăсем
- Московский университет в Великой Отечественной войне. — 4-е, переработанное и дополненное. — Издательство Московского университета, 2020. — С. 97, 104. — 632 с. — 1000 экз. — ISBN 978-5-19-011499-7.
- Памяти Ивана Алексеевича Яковлева / УФН, т. 170, № 5, май 2000
- http://www.eduspb.com/node/1550
- фото http://www.phys.msu.ru/rus/about/sovphys/sov-physik-1998-2004.pdf
- Потомки Ивана Яковлевича Яковлева
- Научно-исследовательская лаборатория имени И.Н. Ульянова - И.Я. Яковлева