Васнецов Виктор Михайлович

«РУВИКИ» ирӗклӗ энциклопединчи материал
Виктор Васнецов
Автопортрет (1873)
Автопортрет (1873)
Ҫуралнӑ чухнехи ячӗ Виктор Михайлович Васнецов
Ҫуралнӑ 1848 ҫулхи ҫӑвӑн 3-мӗшӗ (15-мӗшӗ)
Ҫуралнӑ вырӑн
Вилнӗ 1926 ҫулхи утӑн 23-мӗшӗ(1926-07-23)[1][2][…] (78 ҫул)
Вилнӗ вырӑн
Патшалӑх
Жанр историллӗ живопись[d]
Пӗлӳ илни
Стиль реализм, символизм
Хисеплӗ ятсем ИАХ чӑн пайташӗ (1893)
Автограф Автограф ӳкерчӗкӗ
Логотип РУВИКИ.Медиа РУВИКИ.Медиа ҫинчи материалсем

Васнецов Виктор Михайлович (1848 ҫулхи ҫӑвӑн 3-мӗшӗ [15-мӗшӗ], Лопьял[d], Вятка кĕперни — 1926 ҫулхи утӑн 23-мӗшӗ, Мускав) — вырӑс живописецӗ, историллӗ тата фольклор ӳнерӗн ӑсти. Васнецов фольклорпа тата символизмпа ҫыхӑннӑ истори жанрӗпе романтика юхӑмӗнчен тухнӑ ҫӗнетнӗ «ҫӗнӗ вырӑс стилӗн» никӗслевҫи шутланать. Художник пултарулӑхӗ Раҫҫей сӑнарлӑ ӳнерӗ куҫам тапхӑрӗнчен модерн стилӗ таран аталаннӑ тапхӑрта пысӑк вырӑн йышӑннӑ. Чӑн-чӑн статски советник пулнӑ[3].

Пурнӑҫӗ

1848 ҫулхи ҫӑвӑн 15-мӗшӗнче Лопьял (халӗ — Киров облаҫӗ) вырӑс салинче Вятка тӑрӑхӗнче темиҫе несӗл хушши свещенниксем пулнӑ Васнецовсен ӑрӑвӗнчи Михаил Васильевич Васнецов (1823—1870) православи священникӗн кил-йышӗнче ҫуралнӑ. Амӑшӗ — Аполлинария Ивановна пулнӑ.

Вяткӑри ӑс-хакӑл училищинче, кайран Вяткӑри ӑс-хакӑл семинарийӗнче вӗреннӗ. Гимназири сӑнарлӑ ӳнере вӗрентекен Н. М. Чернышёв патӗнче ӳкерме вӗреннӗ, лешӗ тӳрех унӑн ӳкерме ӑсталӑх пуррине асӑрханӑ. Ашшӗ пилленипе семинарин юлашки курсне вӗренсе пӗтермесӗрех Императорӑн ӳнер академине вӗренме кӗме Санкт-Петербурга тухса кайнӑ. Петербургра ӳнер ӑсталӑхне туптанӑ — малтан Художниксене хавхалантаракан обществӑн Ӳкерӳ шкулӗнче И. Н. Крамский (1867—1868) патӗнче вӗреннӗ, кайран — Ӳнер Академийӗнче (1868—1875). ИАХ кӗмӗл медалӗсене тивӗҫнӗ: икӗ пӗчӗк (1869) тата пысӑккине (1870)[4].

Вӗреннӗ вӑхӑтра Вяткӑна пырса кайнӑ, поляксен ссылкӑна янӑ Эльвиро Андриолли художникпа паллашнӑ, ӑна хӑйӗн кӗҫӗн шӑллӗпе Аполлинарийпе живопиҫе вӗрентме ыйтнӑ.

Академирен вӗренсе тухнӑ хыҫҫӑн ют ҫӗршывсене кайса килнӗ. Хӑйӗн ӗҫӗсемпе 1869 ҫултанпа паллаштарма пуҫланӑ, малтан Академи экспозицийӗсенче, кайран — куҫӑм тапхӑрӗпе ӗҫлекен художниксен куравӗсене хутшӑннӑ.

Виктор Васнецов 1880 ҫулсенче Киеври Владимир соборӗнче

Абрамцевсен ӳнер кружокӗн(выр.)чăв. членӗ.

1893 ҫулта Ӳнер академийӗн чӑн пайташӗ пулса тӑнӑ.

1905 ҫул хыҫҫӑн вырӑс халӑхӗн пӗрлешӗвӗпе ҫывӑх пулнӑ, анчах ун йышӗнче тӑман[5], монархла кӑларӑмӗсене укҫапа тата илемлетес енӗпе пулӑшнӑ, ҫав шутра «Вырӑс хурлану кӗнекине» кӑларма та[6].

1912 ҫулта Васнецова «Раҫҫей империйӗн дворянӗсен хисепӗпе» тивӗҫтернӗ, ку хисепе унӑн малалли тӑхӑмӗсене те куҫма ирӗк панӑ.

1915 ҫулта ҫав вӑхӑтри чылай ытти художниксемпе пӗрле Ӳнерлӗ Руҫе ҫӗнӗрен чӗртекен обществӑна йӗркелеме хутшӑннӑ.

1926 ҫулхи утӑ уйӑхӗн 23-мӗшӗнче Мускавра вилнӗ, Лазарев масарӗнче пытарнӑ. Ку ҫӑвана пӗтернӗ хыҫҫӑн художникӑн юлашкийӗсене Введени масарне куҫарнӑ (18-мӗш уч.)[7].

Ҫемье

  • Арӑмӗ — Александра Владимировна Рязанцева (1850—1933). Вӑл Вятка тӑрӑхӗнчи купсасен ҫемйинче ҫуралса ӳснӗ, ашшӗ Косино хут хапрӑкӗн директорӗ тата ун хуҫисенчен пӗри пулнӑ, Вятка гимназийӗнче тат Санкт-Петербургри тухтӑр курсӗсенче пӗлӳ илнӗ[8][9].
    • Хӗрӗ — Татьяна (1879—1961), художник, МУЖВЗ вӗренсе пӗтернӗ. Ашшӗне храмсем валли мозайкӑсем ӑсталама пулӑшнӑ[8].
    • Ывӑлӗ — Борис (1880—1919), техника училищинче вӗреннӗ[8], Введени ҫӑвинче ашшӗпе пӗрле пытарнӑ.
    • Ывӑлӗ — Алексей (1882—1949), Мускав университечӗн ҫутҫанталӑкпа истори факультетӗнче вӗренсе тухнӑ, Киеври ачалӑхӗ пирки ҫырнӑ кӗнекен авторӗ[8].
    • Ывӑлӗ — Михаил (1884—1973), Мускав университечӗн математика уйрӑмӗнчен вӗренсе тухнӑ, астроном, статёисене «Известия русского астрономического общества» журналта (19110) пичетленӗ, эмиграцире пурӑннӑ, Прагӑри Вырӑс халӑх университечӗн ӗҫтешӗ, каярахпа унтах православи священникӗ пулнӑ. «Русский художник Виктор Михайлович Васнецов» (1948) кӗнеке авторӗ[10].
    • Ывӑлӗ — Владимир (1889—1953), профессор, Мускав университечӗн ихтиологи кафедрине никӗслекенӗ, унӑн ывӑлӗ, Андрей Васнецов, художник пулса тӑнӑ.

Пултарулӑхӗ

В. М. Васнецов портречӗ.
Н. Д. Кузнецов, 1891

Васнецов пултарулӑхӗнче питӗ кӑсӑк эволюци тапхӑрӗсем пулса тӑнӑ тӗрлӗ жанрсене яр уҫҫӑн кӑтартнӑ: йӑлари ӳкерчӗке сӑнланинчен юмах таран, станоклӑ сӑнарлӑ ӳнертен монументалли таран, куҫӑмлӑ тапхӑртисен ахаль ӗҫӗсенчен модерн стилӗтаран. Васнецовӑн малтанхи тапхӑрти ӗҫӗсенче йӑлари ӳкерчӗксене ытларах сӑнланӑ, тӗслӗхрен «Хваттертен хваттере» (1876), «Ҫар телеграмми» (1878), «Кӗнеке лавкки» (1876), «Парижри балагансем» (1877) картинӑсем.

Каярах тӗпрен халаппа истори енӗпе ӗҫлеме пуҫланӑ:

  • «Витязь на распутье» (1882);
  • «Игорь Святославич половецсемпе ҫапӑҫнӑ хыҫҫӑн» (1880);
  • «Алёнушка» (1881);
  • «Иван-Царевич на Сером Волке» (1889);
  • «Богатыри» (1881—1898);
  • «Иван Васильевич Грозный патша» (1897).

1890-мӗш ҫулсен вӗҫӗнчен пуҫласа унӑн пултарулӑхӗнче ытларах та ытларах вырӑн тӗн теми йышӑнать: вӑл Киеври Владимир соборӗнче[11][12] тата Санкт-Петербургри Кров ҫинчи Спас храмӗнче ӗҫленӗ, сӑваплӑ Владимир соборӗнчи оригиналлӑ стена живопиҫне хатӗрленӗ, акварель ӳкерчӗксем тунӑ, Преснӑри Иоанн Предтечи Раштав храмӗнчи роспиҫсене тунӑ[13]. Васнецов Софийӑри Александр Невский храм-палӑкӗн интерьерне илемлетнӗ художниксен ушкӑнӗнче ӗҫленӗ[14].

В. Д. Поленовпа(выр.)чăв., М. В. Нестеровпа(выр.)чăв., И. Г. Блиновпа тата ытти художниксемпе пӗрле ӗҫленӗ.

1917 ҫул хыҫҫӑн Васнецов халӑх юмахӗн темипе ӗҫлеме пӑрахман, «Баба-Яга» (1917), «Бой Добрыни Никитича с семиглавым Змеем Горынычем» (1918); «Кощей Бессмертный» (1917—1926) ӗҫсене пурнӑҫланӑ.

Картинисем

  • «Хваттертен хваттере» (1876)

    «Хваттертен хваттере» (1876)

  • «Преферанс» (1879)

    «Преферанс» (1879)

  • «Ковёр-самолёт» (1880)

    «Ковёр-самолёт» (1880)

  • «Игорь Святославич половецсемпе ҫапӑҫнӑ хыҫҫӑн» (1880)

    «Игорь Святославич половецсемпе ҫапӑҫнӑ хыҫҫӑн» (1880)

  • «Алёнушка» (1881)

    «Алёнушка» (1881)

  • «Три царевны подземного царства» (1881)

    «Три царевны подземного царства» (1881)

  • «Витязь на распутье» (1882)

    «Витязь на распутье» (1882)

  • «Иван-Царевич Сӑрӑ Кашкӑр ҫинче» (1889)

    «Иван-Царевич Сӑрӑ Кашкӑр ҫинче» (1889)

  • «Руҫе тӗне кӗртни» (1890)

    «Руҫе тӗне кӗртни» (1890)

  • «Гамаюн, птица вещая» (1897)

    «Гамаюн, птица вещая» (1897)

  • «Пӑхаттирсем» (1898)

    «Пӑхаттирсем» (1898)

  • «Олег кудесникпа тӗл пулни» (1899)

    «Олег кудесникпа тӗл пулни» (1899)

  • «Хӑрушӑ суд» (1904)

    «Хӑрушӑ суд» (1904)

  • «Илья Муромец» (1914)

    «Илья Муромец» (1914)

  • «Царевна-лягушка» (1918)

    «Царевна-лягушка» (1918)

  • «Кощей Бессмертный» (1926)

    «Кощей Бессмертный» (1926)

  • «Ҫывӑракан царевна» (1900—1926)

    «Ҫывӑракан царевна» (1900—1926)

Проектсемпе туса лартнӑ ҫурт-йӗр

Киеври Владимир урамӗнчи 28-мӗш ҫурт ҫинче вырнаҫнӑ Виктор Васнецова халалланӑ асӑну хӑми
  • Алӑпа туман Спас чиркӗвӗ (1880—1882, Абрамцево), В. Д. Поленовпа, П. М. Самаринпа пӗрле[15].
  • «Чӑх ури ҫинчи пӳрт» (беседка) (1883, Абрамцево)[15].
  • «А. С. Мамонтов вил тӑпри ҫинчи часавай» эскиз (1891—1892, Абрамцево)[15].
  • Хӑйӗн пӳрчӗ, В. Н. Башкировпа пӗрле (1892—1894, Мускав, Васнецов тӑкӑрлӑкӗ, 13)[16].
  • Ю. С. Нечаев-Мальцев кантӑк савучӗ ҫумӗнчи чиркӳри иконостас тата турӑшсем (1895, Гусь-Хрустальный).
  • Ю. Н. Говоруха-Отрок вилтӑпри ҫинчи палӑк (1896, Мускав, Скорбященски мӑнастир некрополӗ), упранса юлман[17].
  • Парижра иртнӗ Пӗтӗм тӗнче куравӗ валли Вырӑс павильонӗн проекчӗ (1889), пурнӑҫламан[15].
  • Теремок (архитектурӑлла ӗмӗт) (1898), пурнӑҫламан[17].
  • И. Е. Цветковӑн уйрӑм ҫурчӗ, Б. Н. Шнауберт архитектор (1899—1901, Мускав, Пречистенская набережная, 29) туса лартнӑ[18].
  • Третьяков галерейин ҫурчӗ ҫумне туса лартмалли тӗп кӗмелли алӑкӑн проекчӗ, В. Н. Башкировпа пӗрле (А. М. Калмыков архитектор пурнӑҫланӑ) (1899—1901, Мускав, Лаврушински тӑкӑрлӑкӗ)[19].
  • Пысӑк Кремль керменне (1901, Мускав, Кремль) хӗҫпӑшал палатинчен куҫмалли терем проекчӗ, пурнӑҫламан[15].
  • Пысӑк Кремль керменне (1901, Мускав, Кремль) ҫӗнӗрен сӑрламалли проект, пурнӑҫламан[15].
  • Грановитой Палатӑна (1901, Мускав, Кремль) сӑрламалли проект, пурнӑҫламан[15].
  • Сергей Александрович Аслӑ кнеҫ вилнӗ вырӑнта туса лартнӑ астӑвӑм хӗресӗ (1905—1908, Мускав), 1918 ҫулхи ҫу уйӑхӗнче большевиксем аркатнӑ. Н. В. Орлов скульптор ӑна ҫӗнӗрен хатӗрлесе Ҫӗнӗ Спас мӑнастирӗнче вырнаҫтарнӑ. 2017 ҫулхи ҫу уйӑхӗн 4-мӗшӗнче Мускав Кремлӗнче Владимир Путин пуҫарӑвӗпе ҫӗнӗрен хатӗрленӗ[20].
  • Тупӑш ҫурчӗн проекчӗ (1908, Мускав), пурнӑҫламан[17].
  • В. А. Грингмут вил тӑпри ҫинчи палӑк (1900-мӗш, Мускав, Скорбященски мӑнастир некрополӗ), упранса юлман[17].
  • Романовсен династийӗ 300 ҫул тултарнӑ тӗле тунӑ палӑк проекчӗ (1910—1912, Кострома), пурнӑҫламан[17].
  • Сӑваплӑ Александр Невский соборӗн проекчӗ (1911, Мускав, Миус тӳремӗ). А. Н. Померанцев архитектор кӑшт пурнӑҫа кӗртнӗ проектӑн никӗсне хывнӑ[21].

Кӗнекесене илемлетни

Маркӑсем хатӗрлени

Пӗрремӗш тӗнче вӑрҫинчен шар курнисене пулӑшма пухмалли марка

1914 ҫулта Васнецов ӳкерчӗкне Пӗрремӗш тӗнче вӑрҫин парнисене хӑйсен ирӗкӗпе пухмалли марка валли усӑ курнӑ, ӑна Мускаври хулари общество управленийӗ кӑларнӑ[22].

Картинӑсен историйӗ

2025 ҫулхи пуш уйӑхӗнче Мускав аукцион ҫурчӗ Виктор Васнецовӑн маларах паллӑ мар «Богомольцы» картинӑна сутлӑха кӑларасси паллӑ пулнӑ. Лот хакӗ 1,5 млн долларпа танлашнӑ. Пултарулӑхӑн малтанхи тапхӑрӗ шутне кӗрекен ӗҫе 2003 ҫулта Sotheby’s аукционра 50 пин долларпа туяннӑ пулнӑ. Лота унта XIX ӗмӗрӗн иккӗмӗш ҫурринчи паллӑ мар авторӑн ӗҫӗ пек вырнаҫтарнӑ пулнӑ. Ҫав ҫулах картинӑна Вырӑс музейне экспертизӑна панӑ, унти экспертсем вара унӑн историне тупса палӑртнӑ та. Картина ӳнер ӑстин малтанхи тапхӑрӗн ҫухалнӑ ӗҫӗ тата 1873 ҫулхи «Нищие-певцы» ӗҫӗн вариацийӗ пулнӑ иккен[23].

2025 ҫулхи ҫӗртме уйӑхӗнче МИХсем Виктор Васнецов ӳкернӗ «Боярин» картинине аукционта сутасси пирки пӗлтернӗ[24]. Ку картина пирки халӑх унччен питех пӗлмен, вӑл чӑн та унӑн ӗҫӗ пулнине специалистсем ҫирӗплетнӗ. Вӑл Авенир Яковкин (1887—1974) астроном пуххинче упраннӑ[25].

Астӑвӑм

Пӗртӑван Васнецовсен ячӗллӗ Вятка ӳнер музейӗ умӗнчи «Пархатарлӑ ентешсенчен Викторпа Аполлинар Васнецовсене» палӑк (1992). Скульпторӗ Ю. Г. Орехов, архитекторӗ С. П. Хаджибаров

Музейĕсем

  • В. М. Васнецовӑн ҫурт-музейӗ (1986 ҫултанпа Мускаври Патшалӑх Третьяков галереин филиалӗ шутланать)[26][27].
  • В. М. тата А. М. Васнецов ячӗллӗ Вяткӑри ӳнер музейӗ[28] тата унӑн уйрӑмӗ:
    • В.М. тата А. М. Васнецов художниксен историпе астӑвӑм тата ландшафтлӑ музей-заповедникӗ (Киров облаҫӗ, Зуев районӗ, Рябово сали)[29].
  • Санкт-Петербургри Вырӑс Патшалӑх музейӗнчи зал.

Палӑксем

  • «Викторпа Аполлинарий Васнецовсене пархатарлӑ ентешсенчен» палӑка В. М. тата А. М. Васнецовсен ячӗллӗ Вятка ӳнер музейӗн ҫурчӗ умне вырнаҫтарнӑ.

Филателийӑра

Васнецов Виктор Михайловичпа унӑн ӗҫӗсене СССР тата Раҫҫей маркисем ҫинче сӑнланнӑ. Совет Союзӗнче ҫак почта маркисене кӑларнӑ:

  • Патшалӑх Третьяков галерейи (1856 ҫулта никӗсленӗ, тӗп фасадне 1906 ҫулта В. Васнецов ӳкерчӗкӗпе пурнӑҫланӑ) — 1950, С. Поманский художник(ЦФА [АО «Марка»] № 1503)[30].
  • «В. М. Васнецов художник вилнӗренпе 25 ҫул ҫитни (1848—1926)» ярӑм — 1951, художникӗ И. Дубасов[31]:
    • В. М. Васнецовӑн И. Крамскин ӳкерчӗкӗпе ӳкернӗ портречӗ(ЦФА [АО «Марка»] № 1649).
    • Богатыри (В. М. Васнецов ӳкерчӗкӗпе, 1881—1898)(ЦФА [АО «Марка»] № 1650).
  • В. М. Васнецов (1848—1926). Витязь на распутье (1882) — 1968, Художниксем Г. Комлев тата А. Рязанцев (ЦФА [АО «Марка»] № 3705)[32].
  • В. М. Васнецовпа унӑн ӗҫӗсене халалланӑ СССР почта маркисен тӗслӗхӗсем
  • 1950: В. Васнецов ӳкерчӗкӗпе ӑсталанӑ Патшалӑх Третьяков галереин фасачӗ, (ЦФА [АО «Марка»] № 1503)

    1950: В. Васнецов ӳкерчӗкӗпе ӑсталанӑ Патшалӑх Третьяков галереин фасачӗ, (ЦФА [АО «Марка»] № 1503)

  • 1951: В. М. Васнецов вилнӗренпе 25 ҫул ҫитни. И. Крамской картини тӑрӑх ӳкернӗ В. М. Васнецов портречӗ(ЦФА [АО «Марка»] № 1649)

    1951: В. М. Васнецов вилнӗренпе 25 ҫул ҫитни. И. Крамской картини тӑрӑх ӳкернӗ В. М. Васнецов портречӗ(ЦФА [АО «Марка»] № 1649)

  • Ҫавах. «Пӑхаттирсем»(ЦФА [АО «Марка»] № 1650)

    Ҫавах. «Пӑхаттирсем»(ЦФА [АО «Марка»] № 1650)

Раҫҫейре ӳнерҫӗ ҫуралнӑранпа 150 ҫул ҫитнӗ ятпа 1998 ҫулта икӗ почта маркинчен тата купонран тӑракан ҫыхӑ кӑларнӑ, вӗсем ҫине В. М. Васнецовӑн «Битва славян с кочевниками» (1881), «Автопортрет» (1873) тата «Иван Царевич на Сером Волке» (1889) картинисене вырнаҫтарнӑ:

Раҫҫей (1998): В. М. Васнецов ҫуралнӑранпа 150 ҫул ҫитни. «Битва славян с кочевниками», «Автопортрет» тата «Иван-Царевич на Сером Волке» картинӑсем

Ун вӑхӑтӗнче пурӑннӑ ҫынсем каланисем

В. Н. Тенишев(выр.)чăв. кнеҫ:

Оригиналлӑ текст (выр.)

«Больше всех он [князь Вячеслав Николаевич Тенишев] уважал Виктора Васнецова за то, что, несмотря на славу, он был практичным, менее „богема“, чем другие [художники, участники центра в Талашкино], серьёзнее и умел составить себе состояние»

«… Пуринчен ытла вӑл [Вячеслав Николаевич Тенишев кнеҫ] Виктор Васнецова чапа тухнӑ пулин те практикӑллӑ пулнишӗн хисепленӗ, «богема» тӗлӗшӗнчен вӑл ыттисенчен [Ьалашкинӑри центрти художниксем, хутшӑнакансем] мухтанма юратман, тӗплӗ пулнӑ, пурлӑх пухма пӗлнӗ»[33]

Оригиналлӑ текст (выр.)

"После обеда, за рюмкой ликера, Вячеслав [князь Тенишев] спросил его [Васнецова]:

— Много ли вы на своем веку написали портретов?

— Нет, немного, но могу с гордостью похвалиться, что ни одного я не написал за деньги, особенно с друзей»

«Кӑнтӑрлахи апат хыҫҫӑн, ликер черкки хыҫҫӑн, Вячеслав [Тенишев кнеҫ] унран ыйтрӗ:

— Эсир хӑвӑр ӗмӗрте портретсем нумай ҫырнӑ-и?

— Ҫук, нумай мар, анчах эпӗ пӗрине те укҫалла ҫырман тесе мухтанма пултаратӑп, уйрӑмах хамӑн туссенне»[33]

Ытти

  • 1998 ҫулта Раҫҫей Банкӗ художник ҫуралнӑранпа 150 ҫул ҫитнине халалланӑ 2 тенкӗ номинал кӗмӗл укҫан икӗ тиражне кӑларнӑ[34].
  • 1965 ҫулта «Советский художник» издательствӑра В. Д. Васнецовӑн «Каменный век» открыткӑсен ярӑмӗ тухнӑ, 1988 ҫулта — «Песнь о Вещем Олеге. Былины. Сказки» («Изобразительное искусство» издательство) открыткӑсен пуххи тухнӑ.
  • 1993 ҫулхи ҫӗртмен 4-мӗшӗнче Викторпа Аполлинарий Васнецовсене чысласа 1978 ҫулта Л. В. Журавлёва совет астрономӗ уҫнӑ астероида (3586) ят панӑ.
  • Васнецов ячӗпе «Аэрофлот»(выр.)чăв. Раҫҫей авиакомпанийӗн Airbus A320 самолёчӗ хисепленет.
  • Васнецов пӗртӑванӗсен ячӗпе Кирово-Чепецкри урам, Виктор Васнецов ячӗпе — Минскри тата ытти хуласенчи урамсем хисепленеҫҫӗ.
  • Художник ҫуралнӑранпа 175 ҫул ҫитнӗ тӗле Вырӑс патшалӑх музейӗ унӑн пултарулӑхне халалланӑ «Виктор Васнецов» пысӑк ретроспективлӑ курава йӗркеленӗ, унта художникӑн Раҫҫейри малта пыракан музейӗсенче упранакан 120 ӗҫӗпе паллаштарнӑ.

Ӑнлантарусем

  1. ^ 1, 2 Васнецов Виктор Михайлович // Большая советская энциклопедия (выр.): [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  2. ^ Viktor Mikhailovich Vasnetsov (нидерл.)
  3. ^ Вся Москва адресная и справочная книга на 1917 год. — Товарищество А. С. Суворина – «Новое время». — 1917. — С. 77.
  4. ^ Кондаков, 1915, с. 34.
  5. ^ Чёрная сотня. Историческая энциклопедия 1900—1917. — М., 2008. — С. 87—88.
  6. ^ Удальцова М. Я всегда только Русью и жил…. — Православие и мир. Архивировано 25 акан 2009 года.
  7. ^ Захоронение Васнецовых. Введенское кладбище, Москва — Vvedenskoe cemetery, Moscow. — Могила В. М. Васнецова. Пӑхнӑ кун: 2025 ҫулхи раштавӑн 19-мӗшӗ. Архивланӑ 2017 ҫулхи раштавӑн 25-мӗшӗ.
  8. ^ 1, 2, 3, 4 «Больше одной жизни на земле не дадут...» Герценка: Вятские записки, Выпуск №15. Пӑхнӑ кун: 2025 ҫулхи раштавӑн 19-мӗшӗ. Архивланӑ 2021 ҫулхи кӑрлачӑн 18-мӗшӗ.
  9. ^ Портрет А. В. Васнецовой, 1878. Пӑхнӑ кун: 2025 ҫулхи раштавӑн 19-мӗшӗ. Архивланӑ 2022 ҫулхи юпан 23-мӗшӗ.
  10. ^ Виктор Васнецов и Александра Рязанцева. Радио ВЕРА. Программы. Семейные истории с Туттой Ларсен. Пӑхнӑ кун: 2025 ҫулхи раштавӑн 19-мӗшӗ. Архивланӑ 2016 ҫулхи чӳкӗн 1-мӗшӗ.
  11. ^ Виктор Васнецов. Эскизы к росписям Владимирского собора в Киеве. Новости и афиша музеев. М.: Музеи России; Museum.ru. Пӑхнӑ кун: 2025 ҫулхи раштавӑн 19-мӗшӗ. Архивланӑ 2013 ҫулхи авӑнӑн 8-мӗшӗ.
  12. ^ Настенная живопись, выполненная В. М. Васнецовым для Владимирского собора в Киеве (Набор антикварных открыток). Пӑхнӑ кун: 2025 ҫулхи раштавӑн 19-мӗшӗ. оригиналтан архивланӑ 2011 ҫулхи раштавӑн 31-мӗшӗ.
  13. ^ Васнецов Виктор Михайлович. Храм Рождества Иоанна Предтечи на Пресне. Пӑхнӑ кун: 2025 ҫулхи раштавӑн 19-мӗшӗ. оригиналтан архивланӑ 2017 ҫулхи авӑнӑн 10-мӗшӗ.
  14. ^ Александра Невского храм-памятник (собор в г. София) / Бусева-Давыдова И.Л. // А — Анкетирование. — М. : Большая российская энциклопедия, 2005. — С. 446. — (Пысӑк Раҫҫӗй энциклопедийӗ : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов ; 2004—2017, т. 1). — ISBN 5-85270-329-X.
  15. ^ 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 Лаврус - «Сладость архитектурного творчества» Виктора Васнецова //Текст. Тӗрӗсленӗ: 2025 ҫулхи раштавӑн 19-мӗшӗ.
  16. ^ Виктор Михайлович Васнецов начинает строительство своего дома - Третьяковская галерея. 2024 ҫулхи раштавӑн 1-мӗшӗнче архивланӑ. Тӗрӗсленӗ: 2025 ҫулхи раштавӑн 19-мӗшӗ.
  17. ^ 1, 2, 3, 4, 5 М.В. Нащокина. Архитектура Москвы эпохи модерна в творческих биографиях зодчих. — Литрес, 2024. — С. 146. — 656 с. — ISBN 978-5-89826-682-0.
  18. ^ Музеи, которых нет: галерея Ивана Евменьевича Цветкова. Gallerix. Пӑхнӑ кун: 2025 ҫулхи раштавӑн 19-мӗшӗ. Архивланӑ 2019 ҫулхи авӑнӑн 28-мӗшӗ.
  19. ^ Здание в Лаврушинском переулке. 1851. О музее: История галереи. М.: Государственная Третьяковская галерея. Пӑхнӑ кун: 2025 ҫулхи раштавӑн 19-мӗшӗ. Архивланӑ 2017 ҫулхи авӑнӑн 10-мӗшӗ.
  20. ^ Крест на месте гибели князя Сергея Александровича заложили у стен Кремля (20161101T1506). 2025 ҫулхи юпан 8-мӗшӗнче архивланӑ. Тӗрӗсленӗ: 2025 ҫулхи раштавӑн 19-мӗшӗ.
  21. ^ Елена Лебедева. Улица 19 февраля (3 пушӑн 2005). Пӑхнӑ кун: 2025 ҫулхи раштавӑн 19-мӗшӗ. Архивланӑ 2025 ҫулхи пушӑн 26-мӗшӗ.
  22. ^ Турчинский Ю. «Терра инкогнита» или Беседы о непочтовых марках // Филателия. — 1994. — № 7. — С. 25—26.
  23. ^ Ранее не известную картину Васнецова продадут на аукционе. 2025 ҫулхи пушӑн 6-мӗшӗнче архивланӑ. Тӗрӗсленӗ: 2025 ҫулхи раштавӑн 19-мӗшӗ.
  24. ^ Ранее неизвестную картину Васнецова «Боярин» выставят на торги (2025-06-05). 2025 ҫулхи утӑн 25-мӗшӗнче архивланӑ. Тӗрӗсленӗ: 2025 ҫулхи раштавӑн 19-мӗшӗ.
  25. ^ Прежде неизвестную картину Васнецова продадут на аукционе (2025-06-02). 2025 ҫулхи утӑн 21-мӗшӗнче архивланӑ. Тӗрӗсленӗ: 2025 ҫулхи раштавӑн 19-мӗшӗ.
  26. ^ Дом-музей В. М. Васнецова // Официальная страница. Пӑхнӑ кун: 2025 ҫулхи раштавӑн 19-мӗшӗ. Архивланӑ 2017 ҫулхи авӑнӑн 25-мӗшӗ.
  27. ^ Дом-музей В. М. Васнецова // Museum.ru. Пӑхнӑ кун: 2025 ҫулхи раштавӑн 19-мӗшӗ. Архивланӑ 2005 ҫулхи чӳкӗн 11-мӗшӗ.
  28. ^ Вятский художественный музей имени В. М. и А. М. Васнецовых // Официальный сайт. Пӑхнӑ кун: 2025 ҫулхи раштавӑн 19-мӗшӗ. Архивланӑ 2017 ҫулхи авӑнӑн 1-мӗшӗ.
  29. ^ Историко-мемориальный и ландшафтный музей-заповедник художников В. М. и А. М. Васнецовых «Рябово» // Официальная страница. Пӑхнӑ кун: 2025 ҫулхи раштавӑн 19-мӗшӗ. Архивланӑ 2017 ҫулхи авӑнӑн 2-мӗшӗ.
  30. ^ Государственная Третьяковская галерея (основана в 1856, главный фасад выполнен в 1906 по рисунку В. Васнецова)(недоступная ссылка — история). Музеи Москвы. Каталог почтовых марок СССР за 1950 г. Филателия. Каталог почтовых марок СССР 1918—1991 гг. Пӑхнӑ кун: 2025 ҫулхи раштавӑн 19-мӗшӗ. Архивланӑ 2011 ҫулхи ҫурлан 25-мӗшӗ.
  31. ^ Серия почтовых марок СССР «25-летие со дня смерти художника В. М. Васнецова (1848—1926)». Каталог почтовых марок СССР за 1951 г. Филателия. Каталог почтовых марок СССР 1918—1991 гг. Пӑхнӑ кун: 2025 ҫулхи раштавӑн 19-мӗшӗ. Архивланӑ 2011 ҫулхи ҫурлан 25-мӗшӗ.
  32. ^ В. М. Васнецов (1848—1926). «Витязь на распутье» (1882). Государственный Русский музей в Ленинграде. Каталог почтовых марок СССР за 1968 г. Филателия. Каталог почтовых марок СССР 1918—1991 гг. Пӑхнӑ кун: 2025 ҫулхи раштавӑн 19-мӗшӗ. Архивланӑ 2011 ҫулхи ҫурлан 25-мӗшӗ.
  33. ^ 1, 2 Впечатления моей жизни / Мария Тенишева. — Москва: Молодая гвардия, 2006 (М.: Типография АО «Молодая гвардия»). — 448, [3] с., [24] л. ил., портр., факс.: портр. — (Библиотека мемуаров: Близкое прошлое). — ISBN 5-235-02816-3 (В пер.)
  34. ^ 150-летие со дня рождения В. М. Васнецова. Центральный банк Российской Федерации. Пӑхнӑ кун: 2025 ҫулхи раштавӑн 19-мӗшӗ.

Вуламалли

  • Бахревский В. А. Виктор Васнецов. — Молодая гвардия, 1989. — (Жизнь замечательных людей). — ISBN 5-235-00367-5.
  • Белошапкина Я. Виктор Васнецов / Янина Белошапкина // Искусство. — 2007. — № 21. — С. 8 — 9.
  • Бутина Н. Ю. Васнецов Виктор Михайлович: Послесловие // Журнал Московской Патриархии. — 1994 . — № 7/8. — С.124—125.
  • Иовлева Л. И. Виктор Михайлович Васнецов. — Художник РСФСР, 1964. — 56 с. — (Народная библиотечка по искусству). — 20 000 экз.
  • Кондаков С. Н. Юбилейный справочник Императорской Академии художеств. 1764—1914. — Товарищество Р. Голике и А. Вильборг, 1915. — Т. 2 (Часть биографическая). — С. 34. — 454 с.
  • Кудрявцева Л. Васнецов. — М.: Белый город, 1999. — ISBN 5-7793-0163-8.
  • Кульженко С. В. Соборъ Св. Равноапостольнаго Князя Владимира въ Киеве. — Издательство С. В. Кульженко, 1898.
  • Лобанов В. Виктор Васнецов в Абрамцеве / О-во изучения рус. усадьбы. — Москва: О. И. Р. У., 1928. — 390 с.
  • Лобанов В. Виктор Васнецов / В. Лобанов. — Москва: Издательство Академии Художеств СССР, 1962. — 112 с.: ил.
  • Моргунов Н. С. Виктор Васнецов / Худ. С. Кованько. — Искусство, 1940. — 108, [10] с. — (Сокровища мирового искусства). — 5000 экз.
  • Моргунов Н. С., Моргунова-Рудницкая Н. Д. Виктор Михайлович Васнецов: Жизнь и творчество. — Искусство, 1961 (1962). — 460 с. — (Русские художники). — 10 000 экз.
  • Осокин В. Н. Виктор Васнецов. — Радянська школа, 1989. — 160, [32] с. — 200 000 экз. — ISBN 5-330-00828-X.
  • Пастон Э. В. Виктор Васнецов. — М.: Белый город, 2001. — ISBN 5-7793-0266-9.
  • Рерих Н. К. Виктор Михайлович Васнецов // Художники жизни / Н. К. Рерих. — М.: Международный Центр Рерихов, 1993. — 88 с.
  • Скоробогачева Е. А. Русский Север в творчестве В. М. Васнецова и художников его круга // Человек и культура. — 2013. — № 2. — С. 153—196.
  • Шилова Е. В. Виктор Васнецов: Альбом. — М.: Арт-Родник, 2004. — 72 с. — ISBN 5-9561-0021-4.
  • Успенский А. И. Виктор Михайлович Васнецов / Издание Комиссии по устройству общеобразовательных чтений для фабрично-заводских рабочих г. Москвы. — Университетская типография, 1906. — [2], 128 с., 3 л. портр.: ил.
  • Ярославцева Н. А. Москва Виктора Васнецова. М.: Фонд Мир русской души, 1998. — 160 с.
  • Виктор Михайлович Васнецов. Письма. Дневники. Воспоминания. Суждения современников / сост., вступ. ст., примеч. Н. А. Ярославцевой. — Москва: Искусство, 1987. — 496 с., 24 л. ил. — (Мир художника).
  • Москва. Moscou. Moskau: [ее историческое прошлое и настоящее] / [заглавная виньетка, титул и рисунки пером Б. Зворыкина, рисунки в красках В. Васнецова, Н. фон Бооль, В. Россинского, С. Вашкова, К. Спасского и В. Резникова; обложка В. Россинского; текст С. Н. А. и Е. И. В. ; перевод на французский и английский языки исполнены школой Берлица, перевод на немецкий язык исполнен Ф. А. Гретман]. — М.: издание товарищества скоропечатни А. А. Левенсон, 1912.
  • Wassnezoff, Victor Michajlowitsch // Allgemeines Lexikon der bildenden Künstler von der Antike bis zur Gegenwart, begründet von Ulrich Thieme und Felix Becker : unter Mitwirkung von etwa 400 Fachgelehrten bearbeitet und redigiertvon H. Vollmer, B. C. Kreplin, H. Wolff, O. Kellner; : [нем.] : in 37 Bd. / herausgegeben von Hans Vollmer. — Leipzig : E. A. Seamann, 1942. — Bd. 35 : Waage – Wilhelmson. — S. 178. — 580 S. — OCLC 310032554.

Каçăсем

Çăлкуç — «https://cv.ruwiki.ru/w/index.php?title=Васнецов_Виктор_Михайлович&oldid=2527885»