Зуева Антонина Михайловна
Зуева Антонина Михайловна (1928 ҫулхи нарӑсӑн 10-мӗшӗ, Хурамал, Куславкка районӗ, Чӑваш АССР, РСФСР — 2021 ҫулхи акан 11-мӗшӗ, Хурамал, Куславкка районӗ, Чӑваш Республики, Раҫҫей Федерацийӗ) — совет ял хуҫалӑх, патшалӑх тата политика ӗҫченӗ, хӑмлаҫӑ, Социализмла Ӗҫ Паттӑрӗ (1971).
Пурнӑҫӗпе ӗҫӗ-хӗлӗ
1928 ҫулхи нарӑсӑн 10-мӗшӗнче Чӑваш АССРӗн Куславкка районӗнчи Хурамал ялӗнче ҫуралнӑ. Чӑваш. Унӑн ашшӗ – Михаил Васильевич ВКП (б) Куславкка райкомӗн пӗрремӗш секретарӗнче ӗҫленӗскер, Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫин фронтӗнче пуҫ хунӑ.
Куславкка районӗнчи Елчӗкри ял шкулӗнчен вӗренсе тухнӑ хыҫҫӑн вырӑнти «Ҫӗнӗ пурнӑҫ» колхозра ӗҫлеме пуҫланӑ. Кӗҫех ӑна сӑра вӗретессинче, ҫӑкӑр пӗҫерессинче тата медицинӑра усӑ куракан хӑмла ӳстерекен бригадӑна куҫарнӑ. Каярах Антонина Михайловна Октябрьски салинче хӑмлаҫӑсен курсне вӗренсе пӗтерсе 1945 ҫулта Хурамал ялӗнчи колхозра хӑмла ӳстерекен звенона ертсе пыма пуҫланӑ. 8 ҫынран тӑракан звено ҫулран-ҫул хӑмла тухӑҫӗн кӑтартӑвӗсене ӳстерсе пынӑ.
Колхоза реорганизациленӗ хыҫҫӑн 1965 ҫултанпа Чӑваш АССР Куславкка районӗнчи «Волга» совхозра хӑмла ӳстерекенсен звеньевойӗ пулса ӗҫленӗ. 1968 ҫулта унӑн 32 ҫынран тӑракан звени совхозри чи ҫӳллӗ хӑмла тухӑҫӗ – кашни гектартан 24 центнер — илнӗ, 8-мӗш пилӗкҫуллӑхӑн пӗтӗм тапхӑрӗнче (1966—1970) гектартан 20 центнертан кая мар хӑмла пухса тӑнӑ.
СССР Аслӑ Канашӗн Президиумӗн 1971 ҫулхи акан 8-мӗшӗнчи хушӑвӗпе ял хуҫалӑх производствине аталантарас тата патшалӑха ҫӗр ӗҫӗпе выльӑх-чӗрлӗх апат-ҫимӗҫне сутмалли пилӗкҫуллӑх планне пурнӑҫлас тӗлӗшпе тунӑ пысӑк ҫитӗнӳсемшӗн Антонина Михайловна Зуевана Ленин орденӗпе «Ҫурлапа Мӑлатук» ылтӑн медаль парса Социализмла Ӗҫ Паттӑрӗн ятне панӑ[1].
Ун хыҫҫӑнхи ҫулсенче те вӑл ертсе пыракан звено хӑмла пухассипе республикӑра малта пынӑ, СССР халӑх хуҫалӑхӗн ҫитӗнӗвӗсен куравне (ВДНХ) пӗрре мар хутшӑннӑ.
1947 ҫултанпа общество тата политика ӗҫне хастар хутшӑннӑ.
1983 ҫулта тивӗҫлӗ канӑва тухнӑ. Тӑван Хурамал ялӗнче пурӑннӑ. 2021 ҫулхи ака уйӑхӗн 11-мӗшӗнче вилнӗ[2].
Обществӑлла ӗҫ
КПСС пайташӗ. РСФСР Аслӑ Канашӗн депутатне (1971—1975) суйланнӑ, ВЦСПС пайташӗ (1975—1988) пулнӑ.
Хисепӗсем
- «Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫинче хастар ӗҫленӗшӗн 1941—1945 ҫҫ.» медаль (1946),
- «Чӑваш АССРӗн чи лайӑх хӑмлаҫи» хисеплӗ ят (1961, 1964),
- Ленин орденӗ (8.04.1971, № 394382),
- «Ҫурлапа Мӑлатук» ылтӑн медаль (8.04.1971, № 13227),
- Октябрь Революцийӗ орденӗ (23.12.1976),
- «Хисеп Палли» орден (30.04.1966),
- «Хастар ӗҫшӗн. В. И. Ленин 100 ҫул тултарнине асӑнса» медаль (1970),
- «Ӗҫри паттӑрлӑхшӑн» медаль (1970),
- «Юратупа шанчӑклӑхшӑн» медаль, «Раҫҫей Федерацийӗнче Ҫемье, юрату тата шанчӑклӑх кунне» ирттерекен йӗркелӳ комитечӗ чысланӑ,
- ВДНХ медалӗсем,
- Куславкка районӗн хисеплӗ гражданинӗ (2007).
Ҫемье
Мӑшӑрӗпе — Чӑваш АССРӗн тава тивӗҫлӗ ялхуҫалӑх ӗҫченӗпе Николай Сергеевич Зуевпа — виҫӗ ача ҫуратса ӳстернӗ.
Астӑвӑм
- Куславккари Ҫар тата Ӗҫ Мухтавӗн Паттӑрӗсен аллейинче Антонина Зуевана халалланӑ асӑну хӑми вырнаҫтарнӑ[3].
- 2022 ҫулхи ака уйӑхӗн 16-мӗшӗнче Куславкка районӗнчи Елчӗк вӑтам шкулӗнче Социализмла Ӗҫ Паттӑрӗсене П. Г. Шоркова тата А. М. Зуевана асӑнса «Паттӑр партти» вырнаҫтарнӑ[4].
Ӑнлантарусем
- ^ http://www.nbchr.ru/People_work/html/Z/058_zueva2.htm
- ^ https://nktv.info/company/news/video/novosti-novocheboksarska/6423-ushla-iz-zhizni-antonina-zueva-geroj-sotsialisticheskogo-truda-pochetnyj-grazhdanin-kozlovskogo-rajona
- ^ В Козловском районе открылась Аллея Героев воинской и трудовой Славы (выр.). Козловский территориальный отдел Управления по благоустройству и развитию территорий администрации Козловского муниципального округа Чувашской Республики (8 ҫӑвӑн 2015).
- ^ Администрация школы. Торжественное открытие Парты Героев (выр.). https://karam-kozlov.edu21.cap.ru. Муниципальное бюджетное общеобразовательное учреждение «Карамышевская средняя общеобразовательная школа» Козловского муниципального округа Чувашской Республики (16 акан 2022).
Вуламалли
- Зуева, А. «Хӑмла пахчи тӑлӑххи чуна ыраттарать» : [Социализмла Ӗҫ Геройӗпе Антонина Зуевапа калаҫни] / А. Зуева ; [Р. Власова ҫырса илнӗ] // Хыпар. — 2013. — 2 нарӑс. — С. 9 : сӑн ӳкерчӗк.
- Наумова, Т. Пахчи-пахчи, хӑмла пахчи… : [Антонина Михайловна Зуева Социализмла Ӗҫӗн Геройӗ ҫинчен] / Т. Наумова ; автор сӑн ӳкерчӗкӗ // Чӑваш хӗрарӑмӗ. — 2018. — 17 чӳк/ноябрь (№ 45). — С. 5 : сӑн ӳкерчӗк.
- Чи ӑста хӑмлаҫӑ : [Социализмла Ӗҫ Геройӗ Антонина Михайловна Зуева ҫинчен / А. Михайлов хатӗрленӗ] // Хыпар. — 2021. — 23 ака/апрель. — С. 13 : сӑн ӳкерчӗк. — (Чӑваш Ен мухтавӗ).
- Главы поздравили знаменитого хмелевода // Республика. — 2013. — 20 февр. (№ 6). — С. 4 : фот.
- Зарипов, А. Душистый хмель и сейчас в ее душе : [о Герое Социалистического Труда Антонине Михайловне Зуевой] / А. Зарипов // Знамя = Ялав (Козл. р-н). — 2020. — 13 марта. — С. 2 : фот.
- Зуева Антонина Михайловна // Энциклопедия агропромышленного комплекса Чувашской Республики. — Чебоксары, 2017. — С. 207.
- Ксенофонтов, Г. Знатные питомцы сельской школы / Г. Ксенофонтов // Советская Чувашия. — 1999. — 15 сент.
- Ксенофонтов, Г. Зуева Антонина Михайловна / Г. Ксенофонтов // Энциклопедия Козловского района. — Чебоксары, 2014. — С. 148.
- Мадебейкин, И. Н. Зуева Антонина Михайловна / И. Н. Мадебейкин // Краткая чувашская энциклопедия. — Чебоксары, 2001. — С. 174.
- Мадебейкин, И. Н. Зуева Антонина Михайловна / И. Н. Мадебейкин // Чувашская энциклопедия. — Чебоксары, 2008. — Т. 2 : Ж-Л. — С. 76.
- По заслугам и честь : [о Герое Социалистического Труда уроженце Козловского района Антонине Михайловне Зуевой] // МК в Чебоксарах. — 2020. — 16-23 дек. (№ 51). — С. 15.
- Фомина, А. Герой живет рядом / А. Фомина // Знамя (Козлов. р-н). — 2001. — 24 апр.