Ишутов Михаил Якимович
Ишутов Михаил Якимович (1749, Чашлама, Чăваш Автономиллĕ Социализмлă Совет Республики — паллӑ мар) — Сӑваплӑ синодӑн куҫарса ҫыраканӗ (копиист), Сӗве уесӗнчи (халӗ Чӑваш Республикин Куславкка районне кӗрекен) Чашлама чӑваш ялӗнче ҫуралнӑ, 1767–1769 ҫулсенче Санкт-Петербургра ӗҫленӗ[1].
Пурнӑҫӗ
Ҫурални тата пӗлӗвӗ
Михаил Якимович Ишутов Сӗве уесӗнчи Чашлама чӑваш ялӗнчен тухнӑ. XVIII ӗмӗрӗн 60-мӗш ҫулӗсенче вӑл Хусан архиепископӗ Вениамин Пуцек-Григорович ертсе пынӑ Спас-Преображени мӑнастӑрӗн шкулӗнче вӗреннӗ[1].
Япӑх вӗреннӗ пирки Ишутова Спас-Преображени мӑнастӑрӗн шкулӗнчен кӑларса янӑ, анчах та вӑл малалла Сӗве мӑнастӑрӗн шкулӗнче вӗреннӗ[1][2].
Сӑваплӑ синодра ӗҫлени
Паллӑ мар ҫын пулӑшӑвӗпе Михаил Ишутов Санкт-Петербурга лекнӗ, унта вӑл 1767–1769 ҫулсенче Сӑваплӑ синодра копиист (куҫарса ҫыракан) пулса ӗҫленӗ. Историксем шутланӑ тӑрӑх, ӑна Сӑваплӑ синода ӗҫе шӑпах Вениамин Пуцек-Григорович архиепископ вырнаҫтарма пултарнӑ[2].
Пӗрремӗш чӑваш грамматикине кӑларас ӗҫе хутшӑнма пултарасси
1769 ҫулта Петербургри ӑслӑлӑх академийӗн типографийӗнче «Сочинения, принадлежащие к грамматике чувашского языка» — чӑваш чӗлхин пӗрремӗш пичетленнӗ учебникӗ кун ҫути курнӑ. Ҫав тапхӑрта Михаил Ишутов тӗп хулара пулнӑ пирки, хӑш-пӗр тӗпчевҫӗсем вӑл ҫак кӑларӑмӑн корректурине вуласа тӗрӗслес ӗҫе хутшӑнма пултарнӑ тесе шутлаҫҫӗ[1].
Ҫакна палӑртса хӑвармалла: «Сочиненисен...» авторӗ кам пулни ҫинчен халӗ те тавлашаҫҫӗ: пӗрисем кӗнекене хатӗрлекенӗ В. Пуцек-Григорович архиепископ хӑй пулнӑ тесе шутлаҫҫӗ, теприсем авторӗ Чулхулари ӑс-хакӑл семинарийӗн чӑваш чӗлхин проповедникӗ Ермей Рожанский пулнӑ теҫҫӗ, виҫҫӗмӗшӗсем вара грамматикӑна Хусанти ӑс-хакӑл семинарийӗнче вӗренекен чӑвашсем пӗрле ҫырнӑ тесе шутлаҫҫӗ[1].
Ӑнлантарусем
- ^ 1, 2, 3, 4, 5 История чувашской письменной культуры. old-gcheb.cap.ru. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи авӑнӑн 16-мӗшӗ.
- ^ 1, 2 Ишутов Михаил Якимович. enc.cap.ru. Пӑхнӑ кун: 2025 ҫулхи авӑнӑн 16-мӗшӗ.
Вуламалли
- Алексеев А. История чувашской письменной культуры // Шупашкар хула администрацийӗн официаллӑ сайчӗИстория чувашской письменной культуры. old-gcheb.cap.ru. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи авӑнӑн 16-мӗшӗ.
Каҫӑсем
- История чувашской письменной культуры. old-gcheb.cap.ru. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи авӑнӑн 16-мӗшӗ.