Романов Виктор Павлович
Романов Виктор Павлович (1927 ҫулхи пушӑн 11-мӗшӗ, Ишим[d], Тӗмен облаҫӗ — 1984 ҫулхи ҫӗртмен 29-мӗшӗ, Шупашкар) — совет режиссёрӗ[1], актёрӗ[1], педагогӗ[1] тата драматургӗ[1]; Чӑваш АССР тава тивӗҫлӗ ӳнер ӗҫченӗ (1960)[2]; Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫине хутшӑннӑскер[3].
Пурнӑҫӗ
Романов Виктор Павлович 1927 ҫулхи пушӑн 11-мӗшӗнче Ишим хулинче (халӗ Тӗмен облаҫӗ) ҫуралнӑ[2]. 1941–1945 ҫулсенчи Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫине хутшӑннӑ[2].
Вӑрҫӑ вӗҫленнӗ хыҫҫӑн Мускав облаҫӗнчи пукане театрӗнче актёр пулса ӗҫленӗ (1945–1946)[4]. 1951 ҫулта А. В. Луначарский ячӗллӗ Патшалӑх театр ӳнерӗн институчӗн (ГИТИС) режиссёр факультетне (СССР халӑх артисчӗн А. Д. Поповӑн тата М. О. Кнебелӗн курсне) вӗренсе пӗтернӗ[1].
1951 ҫултанпа Шупашкарта ӗҫленӗ[3]: режиссёр (1951–1952)[4], каярахпа Вырӑс драма театрӗн тӗп режиссёрӗ (1955–1963, 1966–1968) пулнӑ[2]; Чӑваш республикин ҫамрӑксен театрӗн (ТЮЗ) тӗп режиссёрӗ тата актёрӗ (1952–1955) пулса ӗҫленӗ[2]. 1963–1966 ҫулсенче Чӑваш АССР культура министрӗн ҫумӗ должноҫне йышӑннӑ[2]; 1968–1971 ҫулсенче — Чӑваш АССР Радиокалаҫу тата телекурав комитечӗн председателӗн ҫумӗ[2]. 1971 ҫултан пуҫласа 1984 ҫулччен Ф. П. Павлов ячӗллӗ Шупашкарти музыка училищинче вӗрентнӗ тата театр пайӗн заведующийӗ пулнӑ[1].
1984 ҫулхи ҫӗртмен 29-мӗшӗнче Шупашкарта вилнӗ[2]. Арӑмӗ — театр ӗҫченӗ Фаина Александровна Романова[2].
Режиссёр ӗҫӗ
Чӑваш Ен театрӗсенче ӗҫленӗ вӑхӑтра 60 ытла спектакль лартнӑ[5]. Постановкӑсен шутӗнче — классика репертуарӗнчи хайлавсем: Н. В. Гоголӗн «Женитьба» (1951)[2], А. Н. Островскийӗн «За чем пойдёшь, то и найдёшь, или Женитьба Бальзаминова» (1952)[2], Л. Н. Толстойн «Власть тьмы»[3], А. Н. Островскийӗн «Василиса Мелентьева»[3], У. Шекспирӑн «Король Лир»[3] тата ыттисем те. Ҫавӑн пекех чӑваш драматургине те пысӑк тимлӗх уйӑрнӑ[2], спектакльсене Чӑваш патшалӑх академи драма театрӗнче тата Чӑваш патшалӑх музыка театрӗнче лартнӑ[2].
«Вольнодумец в рясе (Никита Бичурин)» тата «Командир Летучего отряда (Мичман Павлов)» историлле драмӑсен авторӗ[2].
Педагог ӗҫӗ
Шупашкарти музыка училищинче ӗҫленӗ май чӑваш артисчӗсен ҫамрӑк виҫӗ ушкӑнне хатӗрленӗ: Чӑваш патшалӑх оперӑпа балет театрӗ валли (1975)[1], Чӑваш ҫамрӑксен театрӗ валли (1979)[1] тата Чӑваш патшалӑх пукане театрӗ валли (1983)[1]. Вӗренекенӗсен шутӗнче — П. И. Чамжаева, С. Р. Савельева, В. Н. Оринов, РСФСР тава тивӗҫлӗ артисчӗ В. И. Кочержинский, Чӑваш Республикин тава тивӗҫлӗ артисчӗсем В. В. Иовлев, Г. В. Кириллов, В. Н. Лукьянов, Г. А. Пескова, И. В. Путяков, Н. Н. Фомин тата ыттисем те[2].
Хисепӗсем
- II степеньлӗ Тӑван Ҫӗршыв вӑрҫин орденӗ[2];
- медальсем[2];
- «Чӑваш АССР тава тивӗҫлӗ ӳнер ӗҫченӗ» ят (1960)[3].
Килйыш
- Арăмĕ — Ф. А. Романова — театр тӗпчевҫи, ҫыравҫӑ.
- Ывăлĕ — П. В. Романов — театр тӗпчевҫи, актёр.
Ӑнлантарусем
- ^ 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 Романов Виктор Павлович (режиссер, актер; 11.03.1927–29.06.1984). Чӑвашсен еткерлӗхӗ. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫурлан 11-мӗшӗ.
- ^ 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17 Романов Виктор Павлович. Чӑваш энциклопедийӗ. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫурлан 11-мӗшӗ.
- ^ 1, 2, 3, 4, 5, 6 Чӑваш АССР тава тивӗҫлӗ искусство ӗҫченӗ Романов Виктор Павлович ҫуралнӑранпа 85 ҫул (11.03.1927–29.06.1984). Чӑваш Республикин культура, нацисен ӗҫӗсен тата архив ӗҫӗн министерстви. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫурлан 11-мӗшӗ.
- ^ 1, 2 Романов Виктор Павлович. Артмузеум. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫурлан 11-мӗшӗ.
- ^ Романов Виктор Павлович (IV). Кино-Театр.РУ. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫурлан 11-мӗшӗ.