Вырӑсла версиЯтарлӑ проектсем
Чӗлхе суйла
РУВИКИ ҪИНЧЕН

Саканин Иван Степанович

Иван Степанович Саканин (1922 ҫулхи пушӑн 4-мӗшӗ, Кульцав, Чăваш Автономиллĕ Социализмлă Совет Республики — 1998 ҫулхи ҫӑвӑн 19-мӗшӗ, Кульцав, Чӑваш Республики — Чӑваш Ен) — совет саманин ял хуҫалӑх производствинче мала тухнӑ ҫын, Чӑваш АССР-ти Вӑрнар районӗнчи Сталин ячӗллӗ (1961 ҫултанпа — Ленин ячӗллӗ) колхозӑн хир ӗҫӗн бригадин бригадирӗ, Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫине хутшӑннӑскер, Социализмла Ӗҫ Паттӑрӗ (1950)[1][2].

Пурнӑҫӗ

Иван Степанович Саканин 1922 ҫулхи пушӑн 4-мӗшӗнче Чӑваш АССР-ти Етӗрне уесӗнчи (хальхи Вӑрнар районӗ) Кольцовка ялӗнче ҫуралнӑ. Вырӑнти пуҫламӑш шкула вӗренсе пӗтернӗ хыҫҫӑн Сталин ячӗллӗ колхозра ӗҫлеме пуҫланӑ. Кайран тракторист пулса, ун хыҫҫӑн хир ӗҫӗн бригадин бригадирӗ пулса тӑрӑшнӑ[1].

1941–1945 ҫулсенче Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫине хутшӑннӑ. 17-мӗш уйрӑм танкпа кӗрешекен бригадӑра тата 940-мӗш стрелоксен полкӗнче сержант пулса хӗсметре тӑнӑ, аманнӑ[3]. Демобилизациленнӗ хыҫҫӑн тӑван тӑрӑхне таврӑннӑ та малалла колхозра ӗҫленӗ[1].

Производствӑри пысӑк кӑтартусемшӗн тата тыр-пул туса илес ӗҫре ҫитӗнӳсем тунӑшӑн — 28,6 гектар лаптӑкран гектар пуҫне 33,7-шер центнер ыраш пухса илнӗшӗн — СССР Аслӑ Канаш Президиумӗн 1950 ҫулхи утӑн 13-мӗшӗнчи Хушӑвӗпе Иван Степанович Саканина Ленин орденӗпе тата «Ҫурлапа Мӑлатук» ылтӑн медаль парса Социализмла Ӗҫ Паттӑрӗ ят панӑ[4]. Ҫак Хушупах ҫавӑн пекех Сталин ячӗллӗ колхозри малта пыракан тыр-пул ӳстерекен тепӗр ултӑ ҫынна та ҫак пысӑк ятпа тивӗҫтернӗ[2].

1951 ҫулта И. С. Саканин ертсе пыракан бригада тыр-пул тухӑҫлӑхӗпе ҫӗнӗрен пысӑк кӑтартусем тунӑ[1], ҫавӑншӑн 1952 ҫулта ӑна иккӗмӗш Ленин орденӗпе наградӑланӑ[2].

1949 ҫулта Иван Степанович Саканин Елизавета Ефимовна Ерошинӑпа мӑшӑрланнӑ[1], ӑна вара Социализмла Ӗҫ Паттӑрӗ ята 1948 ҫулхи пушӑн 19-мӗшӗнче — упӑшкинчен икӗ ҫул маларах панӑ пулнӑ[5].

Малашнехи ҫулсенче И. С. Саканин тӑван колхозӗнче бригадир пулса ӗҫленӗ, вӑл колхоз 1961 ҫултанпа Ленин ячӗпе хисепленнӗ[2]. Иван Степанович Саканин хӑйӗн пӗтӗм ӗмӗрне тӑван Кольцовка ялӗнче пурӑнса ирттернӗ, 1998 ҫулхи ҫӑвӑн 19-мӗшӗнче вилнӗ[1].

undefined

Хисепӗсем

Астӑвӑм

Кольцовка ялӗнчи ҫӑвара И. С. Саканинӑн вилтӑпри ҫинче палӑк вырнаҫтарнӑ[2].

Ӑнлантарусем

  1. ^ 1, 2, 3, 4, 5, 6 Саканин Иван Степанович. Чувашская энциклопедия. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫурлан 12-мӗшӗ.
  2. ^ 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 Саканин Иван Степанович. Герои страны. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫурлан 12-мӗшӗ.
  3. ^ Саканин Иван Степанович. Энциклопедия Вурнарского района. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫурлан 12-мӗшӗ.
  4. ^ 1, 2 Люди труда — гордость Чувашии. Национальная библиотека Чувашской Республики. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫурлан 12-мӗшӗ.
  5. ^ Ерошина Елизавета Ефимовна. Чувашская энциклопедия. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫурлан 12-мӗшӗ.

Вуламалли

  • Васильев, Г. Саканинсем : [Вăрнар районěнчи Кульцавра пурăннă И. Саканинпа унăн мăшăрě Е. Е. Ерошина (Саканина) тата П. Саканинăн мăшăрě (Михайлова) Социализм Ĕçěн Геройěсем çинчен] / Г. Васильев // Хыпар. – 2009. – 20 çу. – С. 3.
  • Мадебейкин, И. Н. Саканин Иван Степанович / И. Н. Мадебейкин // Чувашская энциклопедия. – Чебоксары, 2009. – Т. 3 : М-Се. – С. 611 : фот.
  • Саканин Иван Степанович : [о Герое Соц. Труда] // Наши земляки – Герои Социалистического Труда : [сб. очерков] / ред.: Г. А. Грабовецкая, Н. С. Павлов. – Чебоксары, 1971. – С. 57-58 : фот.
  • Саканиных хлеборобская династия // Энциклопедия Вурнарского района. – Чебоксары, 2015. – Т. 2. – С. 272-273.

Каҫӑсем

Категорисем