Сукин Борис Иванович
Сукин Борис Иванович (вил. 1578 ҫулхи утӑн 14-мӗшӗ[2]) — вырӑс патшалӑх тата ҫар деятелӗ, тиек, воевода тата «патша печатникӗ», Иван Иванович Сукин ясельничин ывӑлӗ (1517 ҫулта вилнӗ). Сукинсен дворян йӑхӗн представителӗ. Пиччӗшӗ — воевода, казначей тата боярин Фёдор Иванович Сукин.
Биографийӗ
Борис Иванович Сукина пӗрремӗш хут 1542 ҫулта, пушӑн 1-мӗшӗнчен пуҫласа 23-мӗшӗччен Мускавра поляк-литва посольстви ҫумӗнчи тӑватӑ приставран пӗри пулнӑ чухне, асӑннӑ. Приставсен посолсем патне апат-ҫимӗҫ вӑхӑтра илсе ҫитернине пӑхса тӑмалла тата вӗсемпе никам та ан калаҫтӑр тесе сӑнамалла пулнӑ. Мускава посолсем пырса кӗнӗ чухне приставсем вӗсене картишре вырнаҫтарнӑ. Пушӑн 6-мӗшӗнче Мускаври аслӑ кнеҫ хушнипе поляк-литва посолӗсем ун патне аудиенцие килнӗ, вӗсене унта приставсем ӑсатса янӑ. Посолсем приставсемпе пӗрле Ылтӑн палатӑра аслӑ кнеҫ сӗтелӗ хушшинче апатланнӑ[2].
1547 ҫулхи нарӑс уйӑхӗнче Борис Иванович Сукин тиек пулса ӗҫленӗ. Иван Васильевич Грозный патша Анастасия Романовна Захарьинӑпа туй тунӑ вӑхӑтра Б. И. Сукин В. Г. Захаровпа пӗрле аслӑ княгиня хыснинче тата кӗпе умӗнче пулнӑ. Венчете тӑрас умӗн Борис Сукин аслӑ княгиня ҫуни хыҫҫӑн пынӑ тата виҫӗ кун хушши ирхи апатлану патӗнче тӑнӑ[2].
1548 ҫулхи чӳк уйӑхӗнче Юрий Васильевич Углицкий (Иван Грозный шӑллӗ) удел кнеҫӗ Ульяна Дмитриевна Палецкая кнеҫ хӗрӗпе туй тунӑ вӑхӑтра Борис Иванович Сукин виҫӗ кун ирхи апат патӗнче тӑнӑ, Василий Григорьевич Захаровпа пӗрле аслӑ княгиня хыснинче тата керменӗнче пулнӑ[2].
Ҫав 1548 ҫултах Б. И. Сукин Иван Васильевич патшана Мускавран «Хусан ӗҫӗпе» Владимира тата Чулхулана походпа кайнӑ чухне ӑсатнӑ тиексен шутӗнче пулнӑ. Патша майрине Анастасия Романовнӑна Владимир хулинче хӑварнӑ, ун ҫумӗнче Василий Юрьевич Малого боярин тата Борис Иванович Сукин тиек тӑнӑ[2].
1551 ҫулта патша указӗпе Борис Иванович Сукин тутар ҫар ҫыннисемпе Сӗве крепоҫне кайнӑ. 1552 е 1553 ҫулта Хаяр Иван патша хушнипе Б. И. Сукин кӑнтӑр чиккинче «Шацк хапхи» ҫинче Шацк крепоҫӗ туса лартнӑ. 1558 ҫулта Шупашкарта воеводствӑра пулнӑ[2].
1559 ҫулта Ливони похочӗ вӑхӑтӗнче Борис Иванович Сукин Хусанти «сӑрт-ту» тата «ҫаран» тутарӗсемпе малти полкра службӑра тӑнӑ. 1562–1563 ҫулсенче вырӑс ҫарӗ Иван Васильевич патша ертсе пынипе Полоцк ҫине кайнӑ чухне Борис Иванович Сукин воевода Михаил Петрович Репнин кнеҫпе Михаил Иванович Ворон-Волынскипе боярсемпе тан пулнӑ[2].
1563 ҫулта Борис Иванович Сукин патша хушнипе манахиньӑна тухнӑ Ефросинья Андреевна Старицкая княгиньӑна, удел кнеҫӗн Владимир Андреевичӑн амӑшне, Белоозерӑна ӑсатнӑ[2].
1566 ҫулта Б. И. Сукин Мускаври Земство соборне хутшӑннӑ, унта Литва Аслӑ княжествине тата Польша королевствине хирӗҫ вӑрҫа малалла тӑсма йышӑннӑ. Собор грамотинче печатник хыҫҫӑн, анчах тиексенчен уйрӑм ҫырнӑ: «… а у бояр в суде яз Борис Иванович Сукин»[3].
1567 ҫулхи нарӑс уйӑхӗнче Александров Слободине Иван Васильевич патша патне Вырӑс патшалӑхӗпе мирлӗ килӗшӳ тума Швеци королӗн XIV Эрикӑн посольстви килнӗ. Швеци королӗ Раҫҫее Польша королӗн Сигизмунд II Августӑн йӑмӑкне Екатерина Ягеллонкӑна тата хӑйӗн кӗҫӗн шӑллӗн арӑмне (унӑн Хаяр Иванӑн арӑмӗ пулмалла пулнӑ) яма шантарнӑ. Патша Екатерина принцессӑна чикӗре кӗтсе илме Михаил Яковлевич Морозов, Иван Яковлевич Чоботов, Борис Иванович Сукин боярсене тата Андрей Щелкалов тиеке янӑ[2].
1572—1573 ҫулсенче Борис Иванович Сукин «печатник» должноҫне йышӑннӑ, урӑхла каласан, патша пичечӗсен управҫи пулнӑ. Пичатник званийӗпе Бояр думин ларӑвӗсене хутшӑннӑ[2].
Унӑн Мускав тата Коломна уесӗсенче поместьсем пулнӑ[2].
Ывӑлӗ — Василий Борисович Сукин (1550—1612), стрепчий, тиек, дума дворянинӗ тата воевода[4].
Ӑнлантарусем
- ^ Сукин Борис Иванович // https://ruling-elite.spbu.ru/personalii/details/1/4423.html
- ^ 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11 Сукин Борис Иванович (выр.). Правящая элита Русского государства последней четверти XV – первой половины XVI в.. Пӑхнӑ кун: 2025 ҫулхи юпан 3-мӗшӗ.
- ^ Сукин, Борис Иванович, дьяк, печатник, воевода » Международная военно-историческая ассоциация. Тӗрӗсленӗ: 2025 ҫулхи юпан 3-мӗшӗ.
- ^ Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — 1890—1907.