Вырӑсла версиЯтарлӑ проектсем
Чӗлхе суйла
РУВИКИ ҪИНЧЕН

Чӑваш патшалӑх культурӑпа ӳнерсен институчӗ

Чӑваш патшалӑх культурӑпа ӳнерсен институчӗ (выр. Чувашский государственный институт культуры и искусств) — Чӑваш Республикин Культура, национальноҫсен ыйтӑвӗсен тата архив ӗҫӗсен министерствин аслӑ пӗлӳ паракан бюджет вӗрентӳ учрежденийӗ. Институтра аслӑ професси пӗлӳллӗ кадрсене Чӑваш Республикин тата Раҫҫейӗн чӑваш халӑхӗ компактлӑ пурӑнакан ытти регионӗсен уйрӑмлӑхӗсене шута илсе хатӗрлеҫҫӗ.

2022 ҫулта ун ҫумне Чӑваш Республикин Культура министерствин «Чӑваш Республикинчи культура училищи (техникум)» БПОУна пӗрлештерсе реорганизациленӗ[1].

Историйӗ

Институт Шупашкарта 2000 ҫулхи утӑ уйӑхӗн 10-мӗшӗнче Чӑваш Республикин Министрсен кабинечӗн 2000 ҫулхи ҫӑвӑн 25-мӗшӗнчи 104-мӗш йышӑнӑвӗпе килӗшӳллӗн уҫӑлнӑ[2]. Пӗрремӗш вӗренӳ ҫулӗнче института 38 студента йышӑннӑ. 2000 ҫулхи авӑнӑн 1-мӗшӗ тӗлне институтра 30 ытла преподаватель ӗҫленӗ, вӗсенчен 7-шӗ — штатра[3].

Институт ҫуртӗнче пилӗк хутлӑ хӑтлӑ общежити тата 500 вырӑнлӑ концерт залӗ пур.

2022 ҫулхи нарӑсӑн 22-мӗшӗнче Чӑваш Республикин культура училищи Чӑваш патшалӑх культурӑпа ӳнерсен институчӗпе пӗрлешсе колледж статусне илнӗ. Культура училищин историйӗ 1945 ҫулхи раштавӑн 18-мӗшӗнчен пуҫланнӑ. Ун чухне Етӗрнере библиотека техникумӗ ӗҫлеме тытӑннӑ. Виҫӗ ҫултан техникума Ҫӗрпӳ хулине куҫарнӑ. Каярахпа вӑл хальхи ята тивӗҫнӗ. 1999 ҫулта училище Шупашкара халӗ вырнаҫнӑ ҫурта куҫнӑ. Ҫавӑнтах 2000 ҫулхи ҫулла Чӑваш патшалӑх культурӑпа ӳнерсен институчӗ уҫӑлнӑ[4].

2025 ҫулта институт «Ҫамрӑксем. Пултарулӑх. Культура» аталану программине пурнӑҫлама 6 миллион тенкӗлӗх Росмолодежь грантне выляса илнӗ. Проектсем 2025—2026 ҫулсенче ҫамрӑк ҫынсене культура тата патриотизм воспитанийӗ парассипе ҫыхӑннӑ. Ҫавӑн пекех 2025 ҫулта Чӑваш патшалӑх культурӑпа ӳнерсен институчӗн Креативлӑ индустрисен шкулӗ Чӑваш Республикин пуҫлӑхӗн грантне тивӗҫнӗ[5].

Структури

Институтра

  • икӗ факультет:
    • культура факультечӗ (социаллӑ культура тата библиотека ӗҫӗн кафедри; халӑх ӳнер пултарулӑхӗн кафедри; гуманитари тата социаллӑ экономика дисциплинисен кафедри);
    • исполнитель ӳнерӗ (актёр ӑсталӑхӗпе режиссура кафедри; хор дирижированийӗн тата халӑх юррин кафедри; вокал ӳнерӗн кафедри; ӳнер теорийӗ, историйӗн кафедри; музыка пӗлӗвӗпе исполнительлӗх кафедри);
  • Культура колледжӗ (социаллӑ культура ӗҫӗн уйрӑмӗ; хореографи пултарулӑхӗн уйрӑмӗ; этноӳнер пултарулӑхӗн уйрӑмӗ);
  • Хушма пӗлӳ паракан центр.

Институтра Ача-пӑча ӳнер шкулӗ те ӗҫлет[6].

Ректорсем

  • Макарова Светлана Ильинична, Чӑваш Республикин тава тивӗҫлӗ ӳнер ӗҫченӗ (2000 ҫулхи утӑн 11-мӗшӗ — 2002 ҫулхи утӑн 11-мӗшӗ);
  • Балкова Ирина Викторовна, педагогика ӑслӑлӑхӗсен кандидачӗ, Чӑваш Республикин тава тивӗҫлӗ культура ӗҫченӗ (2002 ҫулхи утӑн 12-мӗшӗ — 2012 ҫулхи ҫӑвӑн 30-мӗшӗ);
  • Медведева Ирина Александровна, педагогика ӑслӑлӑхӗсен докторӗ, Чӑваш Республикин тава тивӗҫлӗ вӗренӳ ӗҫченӗ (2012 ҫулхи ҫӑвӑн 31-мӗшӗ — 2014 ҫулхи утӑн 18-мӗшӗ);
  • Баскакова Наталья Ивановна, философи ӑслӑлӑхӗсен кандидачӗ (2015 ҫулхи ҫӑвӑн 18-мӗшӗнченпе)[7].

Ӑнлантарусем

  1. ^ ЧГИКИ, Чувашский государственный институт культуры и искусств (выр.). Учёба.ру. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫӑвӑн 23-мӗшӗ.
  2. ^ Чувашский государственный институт культуры и искусств —.... Тӗрӗсленӗ: 2026 ҫулхи ҫӗртмен 2-мӗшӗ.
  3. ^ Краткая чувашская энциклопедия. — Чувашское книжное изд-во, 2001. — С. 480.
  4. ^ В республике ликвидировали училище культуры, присоединив его к институту. Тӗрӗсленӗ: 2026 ҫулхи ҫӗртмен 2-мӗшӗ.
  5. ^ Чувашский государственный институт культуры и искусств выиграл грант Росмолодежи. Тӗрӗсленӗ: 2026 ҫулхи ҫӑвӑн 27-мӗшӗ.
  6. ^ Чувашский государственный институт культуры и искусств (выр.). Чувашский государственный институт культуры и искусств. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫӑвӑн 23-мӗшӗ.
  7. ^ Чувашский государственный институт культуры и искусств (2020-02-28). Тӗрӗсленӗ: 2026 ҫулхи ҫӑвӑн 23-мӗшӗ.

Вуламалли

  • Царский подарок для культуры Чувашии: [Об открытии Чуваш. гос. института культуры и искусств] //Бизнес-среда — 2000 — 7-13 сент. (№ 36).
  • Новый вуз подарит таланты: [Открытие Чуваш. гос. института культуры и искусства] //Чăваш ен. — 2000. — 9-16 сент. (№ 32).

Каҫӑсем

Категорисем