Вырӑсла версиЯтарлӑ проектсем
Чӗлхе суйла
РУВИКИ ҪИНЧЕН

Бредихин Николай Фёдорович

Николай Фёдорович Бредихин (1919 ҫулхи авӑнӑн 29-мӗшӗ, Лебедянский уезд[d], Тамбов кӗпӗрни[d] — 1991 ҫулхи раштавӑн 17-мӗшӗ, Дзержинск[d], Чулхула облаçĕ) — Совет Ҫарӗн полковникӗ, Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫине хутшӑннӑскер, Совет Союзӗн Паттӑрӗ (1944 ҫул).

Пурнӑҫӗ

Ача вӑхӑчӗ

Николай Бредихин 1919 ҫулхи авӑн уйӑхӗн 29-мӗшӗнче Бредихино ялӗнче (халӗ Липецк облаҫӗн Краснинский районне кӗрет) хресчен кил-йышӗнче ҫуралнӑ. Шкулта ҫичӗ класс вӗренсе пӗтернӗ, чул карьерӗнче моторист пулса ӗҫленӗ. Новочеркасскри ҫӑнӑх авӑрассипе элеватор техникумӗн пӗрремӗш курсне вӗренсе пӗтернӗ, кайран Елецри рабочи факультетне (рабфака) куҫнӑ, ӑна 1939 ҫулта вӗренсе пӗтернӗ.[1]

Ҫар хӗсметӗнче

1939 ҫулхи раштав уйӑхӗнче Рабочисемпе хресченсен Хӗрлӗ Ҫарне хӗсмете чӗнсе илнӗ. 1941 ҫулхи ҫӗртме уйӑхӗнче, вӑрҫӑ пуҫланиччен 12 кун маларах, Киеври танк техника училищине вӗренсе пӗтернӗ, 2-мӗш рангри воентехник пулса тӑнӑ. 1941 ҫулхи утӑ уйӑхӗнчен пуҫласа — Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫин фрончӗсенче. 1941 ҫулхи ҫурла уйӑхӗ тӗлне Бредихин лейтенант Тӗп фронтӑн (кайран — Брянск тата Анӑҫ фрончӗсен) 104-мӗш танк бригадин 208-мӗш танк полкӗнче танк взводне ертсе пынӑ. Мускавшӑн пынӑ ҫапӑҫӑване хутшӑннӑ. 1942 ҫулхи ҫуркунне Калинин фронтӗнче ҫапӑҫнӑ, Ржевшӑн пынӑ ҫапӑҫусене хутшӑннӑ, аманнӑ, танк ӑшӗнче ҫуннӑ.[1]

1942 ҫулхи авӑн уйӑхӗнчен пуҫласа 12-мӗш танк бригадин йышӗнче Сталинград ҫапӑҫӑвне хутшӑннӑ, разведка ротин командирӗ пулнӑ. 1943 ҫулхи пуҫламӑшӗнче танк ушкӑнӗн йышӗнче, штаб пуҫлӑхӗн ҫумӗ пулнӑ май, Бредихин капитан Батайск хули ҫине тапӑнса кӗрес рейда хутшӑннӑ, ҫав вӑхӑтра 20 самолётлӑ аэродрома, техника колоннине тата темиҫе эшелона тӗп тунӑ.[2] 1943 ҫулта ВКП(б) ретне кӗнӗ.[1]

Паттӑрлӑх

1943 ҫулхи авӑн уйӑхӗ тӗлне Бредихин майор Тӗп фронтӑн 61-мӗш ҫарӗн 7-мӗш гварди кавалери корпусӗн 15-мӗш гварди кавалери дивизийӗн 60-мӗш танк полкӗн штаб пуҫлӑхӗ пулнӑ.[3]

1943 ҫулхи авӑн уйӑхӗн 21-мӗшӗнче Бредихин тӑхӑр танкран тӑракан ушкӑна Десна юппи — Снов юханшывӗ — урлӑ каҫарнӑ. Шурлӑхсемпе ҫырмасем урлӑ тӑрӑхри ҫулсемпе тӑшман тылне тухса Украина ССРӗн Чернигов облаҫӗн Щорский районӗнчи Смяч ялне тапӑнса кӗнӗ. Яла пӗрремӗш Яков Сульдин танкӗ кӗрсе кайнӑ. Ҫапӑҫу вӑхӑтӗнче Бредихин экипажпа пӗрле ҫунса кайнӑ танксенчен виҫӗ хут тухнӑ та ытти танксем ҫине куҫса ушкӑна ертсе пыма пӑрахман. Иккӗмӗш хут куҫнӑ чухне танкистсен алӑпа ҫапӑҫма тивнӗ. Ҫапӑҫура Бредихин икӗ хут аманнӑ, анчах та ҫапӑҫу хирӗнчен тухман тата ушкӑна ертсе пыма пӑрахман.[1]

СССР Аслӑ Канаш Президиумӗн 1944 ҫулхи кӑрлачӑн 15-мӗшӗнче кӑларнӑ «Хӗрлӗ Ҫарӑн генералӗсене, офицерӗсене, сержанчӗсене тата салтакӗсене Совет Союзӗн Паттӑрӗ ятне парасси ҫинчен» Указӗпе «нимӗҫ захватчикӗсемпе кӗрешнӗ фронтра командованин заданийӗсене ӑста пурнӑҫланӑшӑн тата паттӑрлӑхпа хастарлӑх кӑтартнӑшӑн» Николай Бредихин майора Совет Союзӗн Паттӑрӗ ятне панӑ, ӑна Ленин орденӗпе тата 3198-мӗш номерлӗ «Ылтӑн Ҫӑлтӑр» медальпе чысланӑ.[1][4]

Вӑрҫӑ хыҫҫӑн

Кӑштахран Бредихина офицерсен йышне ӳстермелли ултӑ уйӑхлӑх курса вӗренме янӑ. 1944 ҫулхи ҫурла уйӑхӗнчен пуҫласа — каллех фронтра. 1945 ҫулхи кӑрлач уйӑхӗнчен пуҫласа вӑрҫӑ вӗҫлениччен Бредихин полковник гварди танк бригадин командирӗн ҫумӗ пулнӑ. Вӑл ертсе пынӑ малти отряд Лодзь хулине ирӗке кӑларма хутшӑннӑ, чи малтисен ретӗнче Одер тата Балтика тинӗсӗн хӗррине тухнӑ, нимӗҫ хулисене тата Берлин ҫумӗнчи Шпандау хулине ярса илнӗ. Ҫӗнтерӳ кунне Бранденбургпа Потсдам хулисен хушшинчи вӑрманта кӗтсе илнӗ. 1945 ҫулхи ҫу уйӑхӗн 11-мӗшӗнче анӑҫалла кайма тӑрӑшакан нимӗҫ колоннине тытма хутшӑннӑ.[2]

Вӑрҫӑ вӗҫленсен Совет Ҫарӗнче хӗсмете малалла тӑснӑ. 1961 ҫулта отставкӑна тухнӑ. Горький (халӗ — Чулхула облаҫӗ) облаҫӗнчи Дзержинск хулинче пурӑннӑ, хулари тиев тиекен автотранспорт пӗрлешӗвӗн пуҫлӑхӗн ҫумӗ пулса ӗҫленӗ. 1991 ҫулхи раштав уйӑхӗн 17-мӗшӗнче вилнӗ, Дзержинскри хула масарӗнче пытарнӑ.[1]

Хисепӗсем

Паттӑра ҫакӑнпа чысланӑ:

  • Совет Союзӗн Паттӑрӗн «Ылтӑн Ҫӑлтӑр» медалӗ (1944 ҫулхи кӑрлачӑн 15-мӗшӗ);[1]
  • Ленин орденӗ (1944 ҫулхи кӑрлачӑн 15-мӗшӗ);[1]
  • Хӗрлӗ Ялавӑн тӑватӑ орденӗ (31.10.1943, 14.02.1945, 29.05.1945);[3]
  • 1-мӗш степенлӗ (06.04.1985) тата 2-мӗш степенлӗ (01.02.1943) Тӑван Ҫӗршыв вӑрҫин орденӗсем;[3]
  • Хӗрлӗ Ҫӑлтӑр орденӗ (26.10.1955);[3]
  • медальсем, ҫав шутра «Мускава хӳтӗленӗшӗн», «Сталинграда хӳтӗленӗшӗн», «Варшавӑна ирӗке кӑларнӑшӑн», «Берлина илнӗшӗн», «1941–1945 ҫҫ. Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫинче Германине ҫӗнтернӗшӗн».[1]

Астӑвӑм

Дзержинск хулинче Паттӑр пурӑннӑ ҫурт ҫинче (Ҫӗнтерӳ проспекчӗ, 56 ҫ.) асӑну хӑми вырнаҫтарнӑ.[2]

Ӑнлантарусем

  1. ^ 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 Бредихин Николай Фёдорович. Герои страны. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫӗртмен 26-мӗшӗ.
  2. ^ 1, 2, 3 Бредихин Николай Фёдорович. Тамбовская областная универсальная научная библиотека. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫӗртмен 26-мӗшӗ.
  3. ^ 1, 2, 3, 4 Бредихин Николай Фёдорович. Память народа. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫӗртмен 26-мӗшӗ.
  4. ^ Указ Президиума Верховного Совета СССР «О присвоении звания Героя Советского Союза генералам, офицерскому, сержантскому и рядовому составу Красной Армии» от 15 января 1944 года. Ведомости Верховного Совета Союза Советских Социалистических Республик (23 кӑрлачӑн 1944). Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫӗртмен 26-мӗшӗ. Архивланӑ 2021 ҫулхи авӑнӑн 24-мӗшӗ.

Вуламалли

  • Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — Воениздат, 1987. — Т. 1 /Абаев — Любичев/. — 100 000 экз. — ISBN отс., Рег. № в РКП 87-95382.
  • За Отчизну, свободу и честь! — Горький, 1975. — Кн. 4.
  • Тюльников Л. К., Басович Я. И. Герои Советского Союза — горьковчане. — Горький, 1981.

Каҫӑсем

Темӑпа ҫыхӑннисем

Категорисем