Воскресенский Виталий Григорьевич
Воскресенский Виталий Григорьевич (1909 ҫулхи акан 10-мӗшӗ, Елчӗк (Куславкка районӗ), Хусан кӗпӗрни — 1992 ҫулхи раштавӑн 6-мӗшӗ, Мускав) — совет ҫарпуҫӗ, генерал-лейтенант.
Пурнӑҫӗпе ӗҫӗ-хӗлӗ
1909 ҫулхи ака уйӑхӗн 10-мӗшӗнче Хусан кӗпӗрнинчи Шупашкар уесӗнчи Елчӗк ялӗнче (халӗ — Куславкка районне кӗрет) ҫуралнӑ.
Шупашкарти 1-мӗш номерлӗ шкулта вӗреннӗ.
1927 ҫулта комсомол чӗнӗвӗпе Хӗрлӗ Ҫара янӑ. 1931 ҫулта Томскри артиллери училищинчен вӗренсе тухнӑ, артиллерире командир должноҫӗсенче хӗсметре тӑнӑ, 1940 ҫулта М. В. Фрунзе ячӗллӗ Ҫар академине вӗренме кӗнӗ, унтан 1941 ҫулхи утӑ уйӑхӗнче фронта янӑ. Артиллери полкӗн командирӗ пулнӑ (аманнӑ), 124-мӗш стрелоксен дивизийӗн (1942 ҫулхи чӳк уйӑхӗнчен 50-мӗш гварди стрелоксен дивизийӗ пулса тӑнӑ) артиллери пуҫлӑхӗ, 3-мӗш гварди стрелоксен корпусӗн артиллерийӗн пуҫлӑхӗ пулнӑ[1].
Вӑрҫӑ вӑхӑтӗнче Воскресенский полковника Аслӑ Главнокомандующин Тавӗсенче виҫӗ хутчен асӑннӑ[2].
1946 ҫулхи раштав уйӑхӗнчен пуҫласа СССР Хӗҫпӑшаллӑ Вӑйӗсен артиллери штабӗн 1-мӗш пайӗн пуҫлӑхӗнче хӗсметре тӑнӑ, 1954 ҫулхи юпа уйӑхӗнчен – Совет Ҫарӗн Ракета ҫарӗсемпе артиллерин штабӗн пуҫлӑхӗн ҫумӗ. 1953—1954 ҫулсенче Тӗп штабӑн Академийӗн аслӑ академи курсӗсенче пулнӑ. 1963 ҫултанпа — Кӑнтӑр ҫар ушкӑнӗн Ракета ҫарӗсен тата артиллери пуҫлӑхӗ. 1970 ҫултанпа запасра.
1992 ҫулта вилнӗ. Мускаври Троекурово ҫӑвинче пытарнӑ[3] .
Ҫар хисепӗсем
- полковник (17.11.1942);
- артиллери генерал-майорӗ (11.07.1945);
- артиллери генерал-лейтенанчӗ (18.02.1958);
- генерал-лейтенант (26.04.1984).
Хисепӗсем
- икӗ Ленин орденӗ (25.09.1944[4], 20.04.1953[5]);
- икӗ Хӗрлӗ Ялав орденӗ (12.10.1942[6], 17.11.1942[7], 24.06.1948[5]);
- 2-мӗш степеньлӗ Суворов орденӗ (29.06.1945)[8];
- 2-мӗш степеньлӗ Кутузов орденӗ (22.12.1943)[9];
- 2-мӗш степеньлӗ Богдан Хмельницкий орденӗ (11.05.1944)[10];
- Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫин 1-мӗш степеньлӗ орденӗ (06.04.1985)[11];
- Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫин 2-мӗш степеньлӗ орденӗ (27.03.1943)[12];
- виҫӗ Хӗрлӗ Ҫӑлтӑр орденӗ (22.02.1943[13], 03.11.1944[14], 21.02.1969[15]);
- «Хисеп Палли» орден (1938)
- медальсем ҫав шутра:
- «Сталинграда хӳтӗленӗшӗн»[16] (22.12.1942);
- «1941—1945 ҫҫ. Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫинче Германие ҫӗнтернӗшӗн» (09.05.1945);
- «Кёнигсберга илнӗшӗн» (09.06.1945);
- «СССР Хӗҫпӑшаллӑ Вӑйӗсен ветеранӗ»;
- «КПСС ретӗнче 50 ҫул» паллӑ.
Аслӑ Главнокомандующин В. Г. Воскресенские палӑртнӑ хушӑвӗсем (тавӗсем)[2].
- Друть юханшывӗ урлӑ Рогачев хулинчен ҫурҫӗререх каҫнӑшӑн, фронтӑн тӑшман вӑйлӑ, тарӑн эшелонласа йӗркеленӗ хӳтӗлевне 30 ҫухрӑм тӑршшӗ татса кӗнӗшӗн тата 100 ытла ял-хулана туртса илнӗшӗн, вӗсен хушшинче Ректа, Озеране, Веричев, Заполье, Заболотье, Кнышевичи, Моисеевка, Мушичи, ҫавӑн пекех Мошна, Чёрные Броды станцисен районӗнче Бобруйск — Лунинец чукун ҫула пӳлсе лартнӑшӑн (1944 ҫулхи ҫӗртме уйӑхӗн 25-мӗшӗ, 118 №);
- Лунинец хулине — Полесьери чугун ҫул ҫыхӑнӑвӗн пӗлтерӗшлӗ станцине — алла илнӗшӗн (1944 ҫулхи утӑ уйӑхӗн 10-мӗшӗ, 134 №);
- Хайльсберг тата Фридланд хулисене — Тухӑҫ Пруссин тӗп районӗсенчи пӗлтерӗшлӗ коммуникацисен тӗввисене тата нимӗҫсен хӳтӗлевӗн вӑйлӑ тӗрев пункчӗсене — штурмласа илнӗшӗн (1945 ҫулхи кӑрлачӑн 31-мӗшӗ, 267 №).
Ӑнлантарусем
- ^ ЧУВАШСКАЯ ЭНЦИКЛОПЕДИЯ. Пӑхнӑ кун: 2016 ҫулхи кӑрлачӑн 4-мӗшӗ. Архивланӑ 2016 ҫулхи пушӑн 4-мӗшӗ.
- ^ 1, 2 Приказы Верховного Главнокомандующего в период Великой Отечественной войны Советского Союза. Сборник. М., Воениздат, 1975. Пӑхнӑ кун: 2020 ҫулхи пушӑн 12-мӗшӗ. Архивланӑ 2017 ҫулхи ҫӗртмен 5-мӗшӗ.
- ^ © 2015-2018 Элита Вооруженных сил. Пӑхнӑ кун: 2020 ҫулхи пушӑн 12-мӗшӗ. Архивланӑ 2020 ҫулхи авӑнӑн 29-мӗшӗ.
- ^ https://podvignaroda.ru/?#id=46442648&tab=navDetailDocument
- ^ 1, 2 |Награждён в соответствии с Указом Президиума Верховного Совета СССР от 04.06.1944 «О награждении орденами и медалями за выслугу лет в Красной Армии»]]
- ^ https://podvignaroda.ru/?#id=10846558&tab=navDetailManAward
- ^ https://podvignaroda.ru/?#id=1560567509&tab=navDetailDocument
- ^ https://podvignaroda.ru/?#id=46763855&tab=navDetailManAward
- ^ https://podvignaroda.ru/?#id=12096550&tab=navDetailManAward
- ^ https://podvignaroda.ru/?#id=19001905&tab=navDetailManAward
- ^ https://podvignaroda.ru/?#id=1511113166&tab=navDetailManUbil
- ^ https://podvignaroda.ru/?#id=17505764&tab=navDetailManAward
- ^ https://podvignaroda.ru/?#id=150560231&tab=navDetailManAward
- ^ https://podvignaroda.ru/?#id=1560865368&tab=navDetailDocument
- ^ https://podvignaroda.ru/?#id=1502093232&tab=navDetailManCard
- ^ https://podvignaroda.ru/?#id=1530081409&tab=navDetailManAward
Вуламалли
- Виталий Григорьевич Воскресенский : 1909-1992. Его стихией была артиллерия / подгот. В. И. Кудявнин // Военачальники. — Чебоксары, 2004. — С. 193-200.
- Винокуров Вячеслав Петрович Славные имена Земли чувашской : кн.-альбом. — Чебоксары, 2022. — С. 87.
- Егорушкина, Н. В. От курсанта до генерала-лейтенанта : к 150-летию со дня рождения В. Г. Воскресенского / Н. В. Егорушкина // Чувашский национальный музей: люди, события, факты. — Чебоксары, 2015. — Вып. 10: (2014). — С. 112-114 : фот.
- Изоркин, А. В. Воскресенский Виталий Григорьевич / А. В. Изоркин // Краткая чувашская энциклопедия. — Чебоксары, 2001. — С. 113-114.
- Изоркин, А. В. Воскресенский Виталий Григорьевич / А. В. Изоркин // Чувашская энциклопедия. — Чебоксары, 2006. — Т. 1 : А-Е. — С. 359.
- Капитонова, И. Равнение на героев / И. Капитонова // Чебоксарские новости. — 2006. — 22 февр. — С. 2.
- Ксенофонтов, Г. Н. Воскресенский Виталий Григорьевич / Г. Н. Ксенофонтов // Энциклопедия Козловского района. — Чебоксары, 2014. — С. 82.
- Кудявнин, В. Наш генерал / В. Кудявнин // Чебоксарские новости. — 1997. — 19 нояб.
- Чернов, Н. Гремел в седых лесах суровый бог войны… / Н. Чернов // Знамя (Козловский район). — 2010. — 7 мая. — С. 6.