Вырӑсла версиЯтарлӑ проектсем
Чӗлхе суйла
РУВИКИ ҪИНЧЕН

Илларионов Степан Илларионович

РУВИКИ-ре ҫак хушаматлӑ ытти ҫынсем пирки те статьясем пур: Илларионов.

Степан Илларионович Илларионов (1904 ҫулхи чӳкӗн 21-мӗшӗ [раштавӑн 4-мӗшӗ] , Кивçурт Енĕш, Етӗрне уесӗ, Хусан кӗпӗрни, Раҫҫей империйӗ — 1944 ҫулхи ҫӗртмен 27-мӗшӗ, Бешенковичский район[d], Витебск облаҫӗ[d]) — Рабочисемпе хресченсен Хӗрлӗ Ҫарӗн ефрейторӗ, Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫине хутшӑннӑскер, Совет Союзӗн Паттӑрӗ (1944).

Пурнӑҫӗ

1904 ҫулхи чӳкӗн 21-мӗшӗнче (кивӗ стильпе) Хусан кӗпӗрнинчи Етӗрне уесне кӗрекен (халӗ Чӑваш Енӗн Вӑрнар муниципаллӑ округӗ) Кивҫурт Енӗш ялӗнче хресчен ҫемйинче ҫуралнӑ[1].

1926–1928 ҫулсенче Рабочисемпе хресченсен Хӗрлӗ Ҫарӗнче хӗсметре тӑнӑ[2][1]. Коллективизаци вӑхӑтӗнче ял хуҫалӑх эртелне йӗркелеме хастар хутшӑннӑ[1]. 1938 ҫултанпа Чӑваш Енӗн Йӗпреҫ районӗнчи Бурсак поселокӗнче пурӑннӑ[2][1].

1941 ҫулта Хӗрлӗ Ҫара чӗнсе илнӗ[2][1]. 1942 ҫулхи пуш уйӑхӗнчен пуҫласа фронтра ҫапӑҫнӑ. Беловетчи ялӗшӗн пынӑ ҫапӑҫура палӑрнӑшӑн Хӗрлӗ Ҫӑлтӑр орденне тивӗҫнӗ[1]. Икӗ хут аманнӑ.

1944 ҫулхи ҫӗртме уйӑхӗ тӗлне Илларионов Степан гварди ефрейторӗ 1-мӗш Балтиҫум фрончӗн 6-мӗш гварди ҫарӗн 51-мӗш гварди стрелоксен дивизийӗн 158-мӗш гварди стрелоксен полкӗн стрелокӗ пулнӑ[3].

1944 ҫулхи ҫӗртмен 25-мӗшӗнче Илларионов гварди ефрейторӗ хӑйӗн ушкӑнӗпе (7 салтак) пӗрремӗшсенчен пӗри пулса Беларуҫ ССРӗнчи Витебск облаҫӗн Сиротино районӗнчи Болбечье ялӗ патӗнче Анӑҫ Двина урлӑ каҫнӑ[4][1]. Тӑшман траншейине кӗрсе кайса вӗсен пулемётне тата 15 нимӗҫ салтакне тӗп тунӑ[4]. Ҫавӑнпа 158-мӗш гварди стрелоксен полкне юханшыв урлӑ каҫма май туса панӑ[4]. Аманнӑ пулин те, ҫапӑҫу хирне пӑрахса кайман[4]. 1944 ҫулхи ҫӗртмен 27-мӗшӗнче сурансене пула вилнӗ[4]. Малтан Долуево ялӗнчи масарта пытарнӑ, кайран Бешенковичи районӗнчи Галыни ялӗнчи тӑванла вилтӑприне куҫарнӑ[4][3].

Хисепӗсем

СССР Аслӑ Канаш Президиумӗн 1944 ҫулхи утӑн 22-мӗшӗнчи Хушӑвӗпе «нимӗҫсен тапӑнса килекен ҫарӗсене хирӗҫле ҫапӑҫу фронтӗнче командованин ҫар заданийӗсене тӗслӗхлӗ пурнӑҫланӑшӑн» Илларионов Степан гварди ефрейторне вилнӗ хыҫҫӑн Совет Союзӗн Паттӑрӗ ятне панӑ[3][2].

Вӑл ҫавӑн пекех Ленин орденӗ, Хӗрлӗ Ҫӑлтӑр орденӗ тата 3-мӗш степеньлӗ Мухтав орденӗпе палӑрнӑ[3][2][1].

Астӑвӑм

  • Степан Илларионов ячӗпе Вӑрнар тата Йӗпреҫ поселокӗсенче, ҫавӑн пекех тӑван Кивҫурт Енӗш ялӗнче урамсене ят панӑ[2][5].
  • Вӑрнарта палӑк тата мемориал уҫнӑ (2021)[6]. Йӗпреҫпе Вӑрнарти Астӑвӑмпа Мухтав скверӗсенче паттӑрӑн барельефӗсене вырнаҫтарнӑ[5].
  • Кивҫерт Енӗшре Степан Илларионовӑн ҫурт-музейӗ ӗҫлет, кашни ҫулах унӑн ячӗпе авточупу иртет[5].
  • Паттӑра Беларуҫра та асӑнса хисеплеҫҫӗ: Бешенковичи районӗнчи Галыни ялӗнчи паттӑр вилтӑпри ҫине Чӑваш Республикинчи ҫынсем кайса ҫӳреҫҫӗ[7][8].

Ӑнлантарусем

  1. ^ 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 Отдал жизнь ради победы. Архивы Чувашской Республики (20 чӳкӗн 2014). Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫурлан 27-мӗшӗ.
  2. ^ 1, 2, 3, 4, 5, 6 Илларионов Степан Илларионович. Чувашская энциклопедия. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫурлан 27-мӗшӗ.
  3. ^ 1, 2, 3, 4 Золотая Звезда Героя Советского Союза.svg Илларионов Степан Илларионович «Ҫӗршыв Паттӑрӗсем» сайтра
  4. ^ 1, 2, 3, 4, 5, 6 О чувашском герое помнят в Беларуси. Советская Чувашия (28 чӳкӗн 2019). Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫурлан 27-мӗшӗ.
  5. ^ 1, 2, 3 Автопробег – в честь Героя Советского Союза Илларионова Степана Илларионовича. Путь Победы (26 ҫӗртмен 2019). Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫурлан 27-мӗшӗ.
  6. ^ Илларионов, Степан Илларионович (Герой Советского Союза). Наследие Чувашии. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫурлан 27-мӗшӗ.
  7. ^ Память нашего земляка – Героя Советского Союза Степана Илларионова чтут и в Белоруссии. Путь Победы (21 утӑн 2017). Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫурлан 27-мӗшӗ.
  8. ^ Земляки побывали на могиле Героя Советского Союза в Белоруссии. Путь Победы (8 чӳкӗн 2017). Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи ҫурлан 27-мӗшӗ.

Вуламалли

  • Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — Воениздат, 1987. — Т. 1 /Абаев — Любичев/. — 100 000 экз. — ISBN отс., Рег. № в РКП 87-95382.
  • Навечно в сердце народном / Редкол.: И. П. Шамякин (гл. ред.) и др. — 3-е изд., доп. и испр. — Белорусская советская энциклопедия, 1984. — 607 с. — 65 000 экз.
  • Наши земляки — Герои Советского Союза. — 3-е изд. — Чебоксары, 1980.

Каҫӑсем

Категорисем