Вырӑсла версиЯтарлӑ проектсем
Чӗлхе суйла
РУВИКИ ҪИНЧЕН

Рымбаева Роза Куанышевна

Рымба́ева Ро́за Куаны́шевна (ҫур. 1957 ҫулхи юпан 28-мӗшӗ, Жангизтобе[d], Семипалатинская область[d]) — совет саманин тата Казахстанӑн эстрада юрӑҫи, кино актриси, педагог, профессор. Казахстан Ӗҫӗн Паттӑрӗ (2019), Казах ССР халӑх артисчӗ (1986), Узбекистан Республикин тава тивӗҫлӗ артисчӗ (1994), Кӑркӑсстан Республикин тава тивӗҫлӗ культура ӗҫченӗ (1994), Кӑркӑс Республикин халӑх артисчӗ (2024). Икӗ хут Ленин комсомолӗн премийӗн лауреачӗ (1976, 1981), Казахстанӑн Патшалӑх премийӗн лауреачӗ (2004)[2][3].

Пурнӑҫӗ

1957 ҫулхи юпа уйӑхӗн 28-мӗшӗнче Семипалатинск облаҫӗнчи Джангизтобе станцийӗнче нумай ачаллӑ ҫемьере ҫуралнӑ. Унтах шкул-интернатран вӗренсе тухнӑ. Ашшӗ — чукун ҫул ӗҫченӗ, 2014 ҫулта вилнӗ. Амӑшӗ Айту — кил хуҫин арӑмӗ, 2013 ҫулта вилнӗ[4].

Пиччӗшӗ те музыкант пулса тӑнӑ. Ача чухне вӑл пулас юрӑҫ ҫине пысӑк витӗм кӳнӗ. Шкул хыҫҫӑн Рымбаева Алма-Атари театрпа ӳнер институтне музыкӑпа драма комедийӗн факультетне вӗренме кӗнӗ[4].

1975 ҫулта пӗрремӗш хут Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫинчи Ҫӗнтерӗвӗн 30 ҫуллӑхне халалланӑ юрӑ конкурсне хутшӑннӑ. Унта ӑна республикӑри ҫамрӑксен «Гульдер» эстрада ансамблӗн тӗп дирижёрӗ Таскын Окапов асӑрханӑ та ансамбле солистка вырӑнне чӗннӗ[4].

1976—1979 ҫулсенче — республикӑри ҫамрӑксен «Гульдер» эстрада ансамблӗн солистки, 1979 ҫултанпа — «Арай» эстрада ансамблӗн солистки, унта директор тата илемлӗх ертӳҫи унӑн упӑшки Таскын Окапов пулнӑ. Юрӑҫ 1977 ҫулхи ҫӗртме уйӑхӗнче «Ылтӑн Орфей» (Болгари) фестивальте палӑрнӑ, «Алия» юрра юрланӑшӑн унта вӑл Гран-Прие тивӗҫнӗ[4].

1977 ҫулта Роза Рымбаева Пӗтӗм Союзри «С песней по жизни» телекурав конкурсра Совет Союзӗн Паттӑрӗ ятне илнӗ Алия Молдагулова снайперӑн паттӑрлӑхне халалланӑ «Алия» композицие юрланӑ. Юрӑҫ уйрӑмах 1977—1979 ҫулсенче паллӑ пулнӑ, ун чухне вӑл «Ҫулталӑк юрри» фестивалӗн финалӗсене тухнӑ, 1978 ҫулта вара «Звуковая дорожка» хит-парадра СССР-ти чи лайӑх юрӑҫсем хушшинче Алла Пугачёвапа София Ротару хыҫҫӑн виҫҫӗмӗш вырӑн йышӑннӑ[4].

1979 ҫултанпа — «Казахконцерт» Республикӑри концерт пӗрлешӗвӗн солистки, 1995 ҫултанпа ҫаван пекех Т. Жургенов ячӗллӗ Казах ӳнер академийӗнче преподаватель ӗҫне пурнӑҫлать.

1984 ҫулта Алма-Атари Театрпа ӳнер институчӗн музыкӑпа драма комедийӗн факультетӗнчен вӗренсе тухнӑ. 1986 ҫулта Рымбаевана Казах ССР халӑх артисчӗ ятне панӑ[5].

2008 ҫулта Пекинри Олимпиадӑн факелне йӑтса пынӑ. 2011 ҫулта Казахстанра иртнӗ Хӗллехи VII Ази вӑййисен гимне юрланӑ, факелне ҫӗклесе пынӑ.

2012 ҫулта Япони, Раҫҫей, Турци тата Белорусси тӑрӑх концерт турне иртнӗ.

2014 ҫулта Санкт-Петербургра иртнӗ Казахстан кунӗсене хутшӑннӑ, Михайловски театрӗн сцени ҫинче юрланӑ. Ҫуркунне Волгоградра гастрольсем иртнӗ, унта юрӑҫ вырӑнти эстрада тата симфони оркестрӗпе пӗрле юрланӑ.

2015 ҫулта Роза Рымбаевапа Али Окапов Александр Шумскин «Наш бешбармак свеж» клипӗнче ӳкерӗнме хутшӑннӑ, ку вара халӑх хушшинче тӗрлӗ шухӑш ҫуратнӑ.

2017 ҫулта — Астанара юрӑҫӑн 60 ҫулхи юбилейне халалласа лартнӑ пысӑк сольнай концерт иртнӗ.

2021 ҫулхи юпа уйӑхӗнче «Раҫҫей-1» телеканалти «Дуэты» шоуна икӗ хут хутшӑннӑ[5].

2024 ҫулхи ҫу уйӑхӗнче юрӑҫа хваттер сутнӑ чухнехи ултав ӗҫӗпе шар курнӑ ҫын тесе йышӑннӑ: суд айӑплав йышӑнӑвӗ кӑларнӑ тата айӑплӑ ҫынна материаллӑ сиенне тавӑрма хушнӑ[6].

2024 ҫулхи утӑ уйӑхӗнче Рымбаева «Славян пуххи» фестивальти эстрада юррисене юрлакансен тӗнче шайӗнчи XXXIII «Витебск» конкурсӗн жюрине ертсе пынӑ[7].

2026 ҫулхи нарӑс уйӑхӗнче хӑйӗн пултарулӑх ӗҫӗн 50 ҫулне Алма-Атара ывӑлӗсем хутшӑннӑ концертсем ирттерсе паллӑ тунӑ. Ҫав уйӑхрах «Роза. Голос поколений» документаллӑ фильмӑн хӑтлавӗ иртнӗ[8][9].

Ҫемйи

Алма-Ата хулинче пурӑнать. Упӑшки — Таскын Окапов (1948—1999), ывӑлӗсем — Али Окапов, эстрада юрӑҫи, ташӑҫи, композитор, продюсер (1991 ҫ.ҫ.) тата Мади Рымбаев (2000 ҫ.ҫ.). Али Окапов «Асыл» ушкӑнӗн солисткипе Акерке Буркитбайпа мӑшӑрланнӑ[10].

2023 ҫулхи нарӑсӑн 17-мӗшӗнче Роза Рымбаеван Зейин ятлӑ мӑнукӗ (Алипе Акерке ывӑлӗ) ҫуралнӑ[5].

Упӑшки вилнӗренпе икӗ ҫул иртсен Роза Рымбаева унӑн тӑванӗн икӗ хӗрне — Алияпа Маншука (вӗсен ашшӗ-амӑшӗ вилнӗ пулнӑ) пӑхса ӳстерме илнӗ[5].

Роза Рымбаевана ятне Роза Багланова юрӑҫа хисеплесе панӑ. 2013 ҫулта Италири Мода ҫурчӗн сӑнӗ пулса тӑнӑ[11].

Сасси

Роза Рымбаеван сассине тӑп-тӑрӑ тӑватӑ октава диапазонлӑ лирикӑлла сопрано пек классификацилеҫҫӗ. Ӑна ҫавӑн пекех «Казахстанӑн ылтӑн сасси» тата «Вӑтам Азин юрлакан шӑпчӑкӗ» теҫҫӗ[12].

undefined

Дискографи

Юрӑ пуххисем

  • 1977 — 2LP «Всесоюзный телевизионный конкурс молодых исполнителей „С песней по жизни“» (сборник), СССР.
  • 1979 — EP «Роза Рымбаева/Джо Дассен», СССР.
  • 1984 — EP «Кругозор № 3/1984» (сборник), СССР.
  • 1986 — LP «Ласковый дождь» (сборник), СССР.
  • 1986 — LP «Soviet Superhits» (сборник), Финлянди.
  • 1986 — LP «С тобою, музыка» (сборник), СССР.
  • 1987 — LP «Т. Кажгалиев. „Мечта“» (сборник), СССР.
  • 1991 — LP «Фестиваль „Голос Азии“» (сборник), СССР.
  • 2007 — 5CD «Союз нерушимый (Песни и танцы народов СССР)» (сборник), Раҫҫей.

Соло ҫырнӑ альбомсем

  • 1977 — EP «Голямата Награда Златния Орфей 1977». Болгари.
  • 1978 — EP «Поёт Роза Рымбаева», СССР.
  • 1978 — EP «Поёт Роза Рымбаева», СССР.
  • 1978 — EP «Поёт Роза Рымбаева», СССР.
  • 1983 — LP «Výlet do zlaté stepi», Чехословаки.
  • 1985 — LP «Роза Рымбаева и ансамбль „Арай“», СССР.
  • 1987 — LP «Поёт Роза Рымбаева», СССР.
  • 1988 — LP «Роза Рымбаева Сейдолла Байтерековтың Әндерін Oрындайды», СССР.
  • 2003 — CD «Ademi-au» (Тандаулы андер — Избранные песни), Казахстан.
  • 2005 — CD «Роза Рымбаева» (серия «Имена на все времена»), Раҫҫей.
  • 2006 — CD «Сенімен біргемін» (С тобой вместе), Казахстан.
  • 2007 — DVD+CD «30 лет на сцене» (3 DVD диск — виҫӗ концерт (Мускав, СПб, Алма-Ата), «Роза» документаллӑ фильм тата пӗр CD «Ертеніме сенемін» (Верю в завтра), Казахстан).
  • 2007 — CD «Роза Рымбаева» (в серии «Золотая коллекция ретро»), Раҫҫей.
  • 2007 — MP3 «Любовь настала» (в серии «Имена на все времена»), Раҫҫей.
  • 2009 — МР3 «Роза Рымбаева» (в серии «Золотая коллекция ретро»), Раҫҫей.
  • 2009 — CD «Вечная весна» (песни советских и казахских композиторов), Казахстан[13].
  • 2010 — CD «Жерім жанаттым» (Песни Еркена Интыкбаева), Казахстан.
  • 2016 — DVD «40 лет на сцене. Ертеңiме сенемін» (LIVE), Казахстан.

Фильмографи

  • 1976 — «Первая песня» телекурав фильмӗ, «Казахтелефильм» студи.
  • 1982 — советсемпе чехословаксен «До свидания, Медео» фильмӗнчи тӗп роль («Revue na zakázku»)[14]
  • 1999 — «Женский взгляд» программӑна хутшӑнни. Роза Рымбаева, НТВ (Раҫҫей).
  • 2001 — «Роза» документаллӑ фильм, реж. Ж. Сабирова.
  • 2002 — «Хвост кометы» документаллӑ ярӑм. Роза Рымбаева, режиссёрӗ А. Бурыкин (Раҫҫей).
  • 2010 — «И снова здравствуйте!» программӑри сюжет, НТВ (Раҫҫей).
  • 2019 — «Келинка тоже человек-2», камео (реж. Аскар Узабаев)
  • 2026 — «Роза. Голос поколений» документаллӑ фильм (реж. Канат Бейсекеев)[9]

Фильмографи

  • 1976 — «Первая песня» телефильм, «Казахтелефильм» студийĕ.
  • 1982 — «До свидания, Медео» совет-чехословак фильмĕ\"Revue na zakázku"[15]
  • 1999 — «Женский взгляд». Роза Рымбаева", док. фильм, реж. Оксана Пушкина (Раççей).
  • 2001 — «Роза», реж. Ж. Сабирова.
  • 2002 — «Хвост кометы». Роза Рымбаева", док фильм, реж. А. Бурыкин (Раççей).
  • 2010 — «И снова здравствуйте!» док. фильм, (Раççей).

Ӑнлантарусем

  1. ^ Roza Rymbajeva // Česko-Slovenská filmová databáze (чеш.) — 2001.
  2. ^ Роза Рымбаева получила новое звание. Zakon.kz. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи нарӑсӑн 10-мӗшӗ.
  3. ^ Роза Рымбаева. Кино-Театр.Ру. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи нарӑсӑн 26-мӗшӗ.
  4. ^ 1, 2, 3, 4, 5 "Поющий соловей Средней Азии", покоривший "Интервидение": необычная история (20250919T0822). Тӗрӗсленӗ: 2026 ҫулхи нарӑсӑн 26-мӗшӗ.
  5. ^ 1, 2, 3, 4 Роза Рымбаева (выр.). 24SMI. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи нарӑсӑн 26-мӗшӗ.
  6. ^ Розу Рымбаеву и Даулета Турлыханова обманули на деньги. Tengrinews.kz (20 чӳкӗн 2024). Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи нарӑсӑн 10-мӗшӗ.
  7. ^ Рымбаева привезла на «Славянский базар» специально написанную для него песню. БелТА (11 утӑн 2024). Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи нарӑсӑн 10-мӗшӗ.
  8. ^ 50 лет на сцене: Димаш Кудайберген поклонился Розе Рымбаевой. Newtimes.kz (8 нарӑсӑн 2026). Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи нарӑсӑн 10-мӗшӗ.
  9. ^ 1, 2 Живая легенда и символ любви: Роза Рымбаева объявила дату премьеры документального фильма. Zakon.kz (2 нарӑсӑн 2026). Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи нарӑсӑн 10-мӗшӗ.
  10. ^ Дети Розы Рымбаевой: сыновья Али Окапов и Мади Рымбаев. wellnesso.ru. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи нарӑсӑн 10-мӗшӗ. Архивланӑ 2021 ҫулхи ҫурлан 5-мӗшӗ.
  11. ^ Выгодно продать. www.caravan.kz. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи нарӑсӑн 10-мӗшӗ. Архивланӑ 2018 ҫулхи ҫӗртмен 12-мӗшӗ.
  12. ^ Казахская примадонна отмечает день рождения. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи нарӑсӑн 10-мӗшӗ. Архивланӑ 2018 ҫулхи ҫӗртмен 14-мӗшӗ.
  13. ^ Новости компании / Meloman.kz( ӗҫлемен каҫӑ)
  14. ^ «Revue na zakázku» (1982) на IMDb.com. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи нарӑсӑн 10-мӗшӗ. Архивланӑ 2017 ҫулхи нарӑсӑн 9-мӗшӗ.
  15. ^ «Revue na zakázku» (1982) на IMDb.com

Каçăсем

Категорисем