Сачкова Людмила Николаевна
Сачкова Людмила Николаевна (ҫур. 1957 ҫулхи чӳкӗн 2-мӗшӗ, Çĕнĕ Ахпӳрт, Чăваш Автономиллĕ Социализмлă Совет Республики) — чӑваш ҫыравҫи, публицисчӗ, драматургӗ, Раҫҫей Федерацийӗн Писательсен союзӗн пайташӗ (1997), Раҫҫей Федерацийӗн театр ӗҫченӗсен союзӗн пайташӗ (2004), Чӑваш Республикин тава тивӗҫлӗ культура ӗҫченӗ (2022)[1].
Пурнăçĕ
1957 ҫулхи чӳк уйӑхӗн 28-мӗшӗнче Чӑваш АССРӗн Патӑрьел районӗнчи Ҫӗнӗ Ахпӳрт ялӗнче ҫуралнӑ.
И. Н. Ульянов ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх университетӗнчен вӗренсе тухнӑ. Телерадиожурналистсен квалификацине ӳстерекен институтри радиожурналистика курсӗсенче (Мускав) вӗреннӗ. Патӑрьел, Елчӗк районӗсенчи тата Шупашкар хулинчи шкулсенче, «Коммунизм ялавӗ» хаҫатӑн аслӑ ревизи корректорӗнче, «Пикепи» журналӑн социаллӑ проблемӑсен пайӗн заведующийӗнче ӗҫленӗ. 15 ҫул ытла Чӑваш радиовӗн литературӑпа драма пайӗн литература передачисен редакторӗнче вӑй хунӑ. Интереслӗ чылай передача ӑсталанӑ: «Шураппа», «Вопросы краеведения», «Литературный салонный», «Чун тӗкӗрӗ». 2005—2006 ҫулсенче — «Хыпар» хаҫатра хроника тата харпӑр корреспондентсен пайӗн редакторӗ. 2006—2008 ҫулсенче В. В. Маяковский ячӗллӗ Шупашкар тӗп хула библиотекин массӑллӑ ӗҫ пайӗн заведующийӗн ӗҫӗсене туса пынӑ. 2010—2013 ҫулсенче Шупашкар районӗн «Тӑван ен» хаҫат редакцийӗнче редакторта ӗҫленӗ. 2014—2023 ҫулсенче – Чӑваш патшалӑх гуманитари ӑслӑлӑхӗсен институтӗнче корректор, техника редакторӗ. 2025 ҫулхи кӑрлач уйӑхӗнчен пуҫласа – «Тӑван Атӑл» журнал редакторӗ.
Прозаик, публицист, драматург пек паллӑ. 1986 ҫултанпа «Тӑван Атӑл», «Ялав», «Ҫилҫунат» литература журналӗсенче, республика хаҫачӗсемпе коллективлӑ сборниксенче пичетленет. Унӑн пьесисем тӑрӑх республикӑри театрсен сценисем ҫинче спектакльсем лартнӑ: «Шӑнкӑр-шӑнкӑр», «Юрату турри», «Эсӗ кайрӑн та …», «Пӗртен-пӗрскерӗм» тата ыт. Унӑн пьесисемпе Чӑваш Республикинчи тата Самар облаҫӗнчи професси тата халӑх театрӗсен сценисем ҫинче 5 спектакль лартнӑ. Чӑваш литературин вӗренӳ кӗнекисенче унӑн хайлавӗсене кӗртнӗ.
Кӗнекисем
- Сачкова, Л. Н. Сиксе юхать Хула ҫырми : историлле роман. 1-мӗш кӗнеке. — Шупашкар : Ҫӗнӗ Вӑхӑт, 2019. — 367 с.;
- Сачкова, Л. Н. Ҫеҫенхирти ир : (прозӑлла сӑвӑсем, калавсем, пьеса) / Людмила Сачкова. — Шупашкар, 2012. — 103 с.;
- Сачкова, Л. Н. Ҫиҫӗмпе туслашни : калав / Л. Сачкова ; автор вулать. — Шупашкар, 2025. — 10 мин. 37 сек. — (Чӑваш Республикин наци библиотеки ирттернӗ «Тӑван сӑмах»конкурс);
- Сачкова, Л. Н. Чӗкеҫӗм, чӗкеҫ… : калавсемпе повеҫсем / Л. Н. Сачкова. — Шупашкар, 1996. — 158 с.;
- Сачкова, Л. Н. Шӑпӑрлан : Пьесӑсем : шкулти драма кружокӗсемпе халӑх театрӗсем валли / Л. Н. Сачкова. — Шупашкар, 2003. — 127 с.;
- Сачкова, Л. Н. Ытарайми куҫсем : прозӑллӑ сӑвӑсем, калавсем, очерксем / Людмила Сачкова. — Шупашкар, 2000. — 99 с.[2].
Хисепӗсем
- Раҫҫей Федерацийӗн Журналистсен союзӗн Хисеп хучӗ;
- Чӑваш Республикин тава тивӗҫлӗ культура ӗҫченӗ (2022);
- Республикӑри театр ӳнерӗн '«Чӗнтӗрлӗ чаршав» (2003, 2012) конкурсӗн лауреачӗ («Ҫулталӑкри чи лайӑх драматург» номинаци);
- «Литературӑллӑ Чӑваш Ен: ҫулталӑкри чи вуланакан кӗнеке» республика конкурсӗн ҫӗнтерӳҫи (1994, 2003).
Ӑнлантарусем
- ^ Г. И. Фёдоров. Сачкова Людмила Николаевна (выр.). Xedficrfz 'ywbrkjgtlbz. Чувашский государственный институт гуманитарных наук. Пӑхнӑ кун: 2025 ҫулхи юпан 23-мӗшӗ.
- ^ Сачкова, Людмила Николаевна (писатель; 28.11.1957) (выр.). Наследие Чувашии. Национальная библиотека Чувашской Республики. Пӑхнӑ кун: 2025 ҫулхи юпан 23-мӗшӗ.
Вуламалли
- Алексеева, Н. Ентеш пултарулӑхне хакларӗҫ / Н. Алексеева // Авангард (Патӑрьел районӗ). — 2019. — 3 раштав. — С. 2 : сӑн ӳкерчӗк;
- Eрмаркова, E. Илемлӗ ҫамрӑк ӗмӗр пурӑнма пӗлсен кӑна / E. Eрмаркова // Халӑх шкулӗ = Народная школа — 2000. — № 1. — С. 102-104;Куликова, О. Пӗрремӗш шур аппа — Людмила Сачкова / О. Куликова // Капкӑн. — 2003. — № 10. — С. 16;
- Людмила Сачкова // Чӑваш литературин антологийӗ. — Шупашкар, 2015. — [Т. 4] : Ача-пӑча валли ҫырнӑ хайлавсем. — С. 435;
- Мальцева, В. Ҫӗнӗ Ахпӳрт хӗрӗ — ҫулталӑкри чи лайӑх драматург / В. Мальцева // Авангард (Патӑрьел районӗ). — 2003. — 16 ака;
- Мальцева, В. Ҫулталӑкри чи лайӑх драматург / В. Мальцева // Паттӑр ен (Патӑрьел районӗ). — 2003. — 24 ҫу;
- Оленкина, И. Ӑста прозаик та, драматург та / И. Оленкина // Тантӑш. — 2007. — 6 раштав (№ 48). — С. 8. — (Юбилей);
- Оленкина, И. Чунра — «ытарайми куҫсем» / И. Оленкина // Чӑваш хӗрарӑмӗ. — 2001. — 31 март (№ 13). — С. 5;
- Сачкова, Л. Ҫӑлтӑр айӗн ҫар уран… / Л. Сачкова ; А. Любимова ҫырса илнӗ // Чӑваш хӗрарӑмӗ. — 1999. — 18 раштав (№ 47). — С. 1-2;
- Сачкова, Л. Хӗреслӗ ҫул : [тӗрленчӗксем] / Л. Сачкова // Чӑваш хӗрарӑмӗ. — 2000. — 24 ҫӗртме (№ 25). — С. 5;
- Семенова, И. Людмила Сачкова: «Йывӑрлӑхсене ҫӗнтерсе тунӑ ҫитӗнӳ сумлӑрах…» / И. Семенова // Чӑваш хӗрарӑмӗ. — 2002. — 18-24 ҫу (№ 19). — С. 1, 4;
- Силэм, Ю. [Людмила Сачкова] / Ю. Силэм // Ялав. — 2000. — № 2. — С. 14-15;
- Смирнова, Н. Людмила Сачкова: Унччен сӑнанӑ ҫынсем халӗ хайлавӑмсенче сӑнарланаҫҫӗ / Н. Смирнова // Хыпар. — 2017. — 12 раштав/декабрь. — С. 4 : сӑн ӳкерчӗк;
- «Тӑрӑшсан — ӗмӗт пурнӑҫланатех» : [Людмила Сачкова ҫыравҫӑн пултарулӑхӗ ҫинчен] // Хыпар. — 2020. — 27 чӳк/ноябрь. — С. 11 : сӑн ӳкерчӗк. — («Хыпар»: 115 ҫул / страницӑна А. Михайлов хатӗрленӗ);
- Уяр, Х. Лайӑх кӗнеке / Х. Уяр // Хыпар. — 2000. — 18 кӑрлач. — С. 3;
- Федорова, Е. С. Людмила Сачковӑн «Чӗкеҫӗм, чӗкеҫ…» повеҫӗ тӑрӑх пӗтӗмлетӳллӗ урок ирттересси / Е. С. Федорова // Чӑваш чӗлхипе литератури: теори тата методика : статьясен пуххи. — Шупашкар, 2015. — 22-мӗш кӑларӑм. — С. 225-227;
- Афанасьев, П. Сачкова Людмила Николаевна / П. Афанасьев // Писатели Чувашии / П. Афанасьев. — Чебоксары, 2006. — С. 359;
- Сачкова, Л. Под звездами… босиком / Л. Сачкова ; записала А. Любимова-Юрату // Чебоксарские новости. — 2000. — 17 июня. — С. 2;
- Сачкова Людмила Николаевна // Батыревская энциклопедия. — Чебоксары, 2005. — С. 201;
- Сачкова Людмила Николаевна // Энциклопедия чувашской журналистики и печати. — Чебоксары, 2014. — С. 386-387;
- Федоров, Г. И. Сачкова Людмила Николаевна / Г. И. Федоров // Чувашская энциклопедия. — Чебоксары, 2009. — Т. 3 : М-Се. — С. 633;
- Ялгир, П. Сачкова Людмила Николаевна / П. Ялгир // Литературный мир Чувашии / П. Ялгир. — Чебоксары, 2005. — С. 101.