Вырӑсла версиЯтарлӑ проектсем
Чӗлхе суйла
РУВИКИ ҪИНЧЕН

Чумакова Тамара Ивановна

Тамара Ивановна Чумакова (1932 ҫулхи ҫурлан 28-мӗшӗ, Вăрасăр, Куславкка районĕ, Чăваш Автономиллĕ Социализмлă Совет Республики, Раççей Федерациллĕ Социализмлă Совет Республики, СССР — 2016 ҫулхи кӑрлачӑн 17-мӗшӗ, Шупашкар, Чӑваш Республики — Чӑваш Ен, Раҫҫей Федерацийӗ) — совет тата раççей/чăваш оперă юрăçи (лира-колоратура сопрано). Чăваш АССР тава тивĕçлĕ артисчĕ (1959), Чăваш АССР халăх артисчĕ (1968), РСФСР тава тивĕçлĕ артисчĕ (1970), К. В. Иванов ячĕллĕ Чăваш патшалăх парнин лауреачĕ (1969), «Хисеп палли» орденĕн кавалерĕ[1].

Кун-çулĕ

Тамара Чумакова 1932 çулхи çурлан 28-мĕшĕнче Чăваш АССР кĕрекен Куславка районĕнчи Варасăр ялĕнче нумай ачаллă çĕр ĕçченӗ çемьинче çуралнă. Ашшĕ — Иван Павлович, амăшĕ — Серафима Ермолаевна[1].

Варасăрти 7 çул вĕренмелли шкулта пĕлӳ илнĕ хыççăн Шупашкарти Ф. П. Павлов ячĕллĕ мусăк училищине вĕренме кĕнĕ. Дирижёр-хор (1953) тата вокал (1955) уйрăмĕсенче ăсталăха туяннă[1].

1953–1959 çулсенче Чăваш патшалăх юрăпа ташă академи ансамблĕнче, 1959–1993 çулсенче Чăваш мусăк-драма театрĕнче, 1993–1998 çулсенче Чăваш патшалăх оперăпа балет театрĕнче ĕçленĕ[2].

Чумакован чи паллă партийĕ — «Нарспи» оперинчи Нарспи ролĕ. Çак рольпе вăл Чăваш АССР тулашĕнче те паллă пулнă. Юрăçăн репертуарĕнче 30 ытла парти пулнă, вĕсен хушшинче: Татьяна («Евгений Онегин» П. Чайковский), Марфа («Царская невеста» Н. Римский-Корсаков), Иоланта («Иоланта» П. Чайковский), Донна Анна («Каменный гость» А. Даргомыжский), Микаэла («Кармен» Ж. Бизе)[1].

1970 çулта РСФСР тава тивĕçлĕ артисчĕ ятне панă. Унăн ĕçне «Хисеп палли» орденĕпе чысланă. Вăл Мускаври Большой театрта, Ленинградра, Киевра, Тбилисира тата ытти хуласенче концертсемпе тухнă[1].

2016 çулхи кăрлачăн 17-мĕшĕнче Шупашкарта ĕмĕрлĕхех çут тĕнчерен уйрăлса кайнă[3].

Чыславсемпе парнесем

  • Чăваш АССР тава тивĕçлĕ артисчĕ (1959)[1];
  • К. В. Иванов ячĕллĕ Чăваш патшалăх премийӗ (1969)[1];
  • Чăваш АССР халăх артисчĕ (1968)[1];
  • РСФСР тава тивĕçлĕ артисчĕ (1970)[1];
  • «Хисеп палли» орден[1].

Астӑвӑм

Шупашкарта Президент бульварӗнчи вӑл пурӑннӑ ҫурт сине асӑну хӑми вырнаҫтарнӑ[1].

Ӑнлантарусем

  1. ^ 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11 Чумакова Тамара Ивановна. Чувашская энциклопедия. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 16-мӗшӗ.
  2. ^ Чумакова Тамара Ивановна. Культурное наследие Чувашии. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 16-мӗшӗ.
  3. ^ Скорбная весть. Ушла из жизни заслуженная артистка России, народная артистка Чувашии Тамара Ивановна Чумакова. Официальный портал органов власти Чувашской Республики (18 кӑрлачӑн 2016). Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 16-мӗшӗ.

Вуламалли

  • Илюхин, Ю. А. Чумакова Тамара Ивановна // Краткая чувашская энциклопедия. — Чебоксары, 2001. — С. 491-492.
  • Макарова, С. И. Чумакова Тамара Ивановна // Чувашская энциклопедия. — Чебоксары, 2011. — Т. 4 : Си-Я. — С. 598.
  • Заломнов, П. Д. Чумакова Тамара Ивановна // Заломнов, П. Д. Чувашский государственный театр оперы и балета и ведущие мастера его сцены. — Чебоксары, 2002. — С. 33-34.

Каçăсем

Категорисем