Вырӑсла версиЯтарлӑ проектсем
Сӑна ӗнерлеЧӗлхе суйлаИнформаци
РУВИКИ ҪИНЧЕН

Эрьзя, Степан

Степа́н Дми́триевич Э́рьзя (паспортри хушамачĕ — Нефёдов; 1876 çулхи юпан 27-мĕшĕнче (чӳк, 8) Баево ялĕ, Улатăр уесĕ Чӗмпӗр кӗпӗрни, (халĕ Мордва Республикине кĕрекен Ардат районĕ) — 1959 чӳкĕн 24-мĕшĕнче, Мускав, РСФСР) — раççей тата совет ӳкерçи, ирçĕ, скульптор, йывăç кӳлепи ăсти, модерн стилĕпе ĕçленĕ. Суя ячĕ ӳкерçĕ ирçĕ этнос йышне кĕнине палăртать. Вил тăпри Саранск çăвинче.

Кун-çулĕ

Степан Нефёдов 1876 çулхи юпан 27-мĕшĕнче (Чӳк, 8) Баево ирçĕ ялĕнче çĕрĕçтеш çемьинче çуралнă. Ӳнер хевтелĕх пĕрремĕш хăтланăвне Улатӑрпа Хусанти турăш çырав ăста лаçсенче туптанă.

1902 - 1906 çулсенче МУЖВЗ, С. М. Волнухинпа П. П. Трубецкой патĕнче ăсталăха туптанă.

1906 — 1914 çулсенче скульптор Италире тата Францире пурăннă.

1918 — 1920 çулсенче С.Д. Эрьзя Уралта, Мраморское ялĕнче тата Екатеринбургра пурăннă.

1920 — 1926 çулсенче ытларах Кавказра тата СССР-н урăх кăнтăр регионĕсенче ĕçленĕ. 1926 çулта вăл курава Францине каять те унтах чылай вăхата юлать.

1927 — 1950 çулсенче скульпторăн пурнăçĕ Аргентинăра иртет.

1950 çулта совет ертӳлĕхĕ ăна Совет Союзне таврăнма ирĕк панă. 1951 çулта хăйĕн ĕçĕсене (180 йывăç, гипс, бронза мрамор кӳлепине — пĕтĕмĕшле 175 тоннă йывăрăш) илсе тăван çĕр-шыва килет.

1956 çулта Эрьзяна Ӗҫлӗх Хӗрлӗ Ялав орденӗпе чысланă.

Ӗçĕсем

  • «Норвежская женщина» (1910)
  • Портрет балерины Федоровой (1915)
  • «Эрзянка» (1915)
  • «Калипсо» (1917)
  • «Иоанн Креститель» (1919)
  • «Мечта» (1919)
  • «Спокойствие» (1919)
  • «Ева» (1919, мрамор),
  • «Спокойствие» (1919, мрамор),
  • «Голова Карла Маркса» (1919, мрамор),
  • «Памятник уральским коммунарам» (1920; гипс, железо),
  • «Памятник великому кузнецу мира» (1920, гипс),
  • «Памятник освобожденному труду» (1920, мрамор).
  • «Мордовка» (1917)
  • «Народный трибун» (1920)
  • «Актриса» (1922)
  • «Шепот» (1922)
  • Людвиг ван Бетховен (1929)
  • Мать с ребенком (1929)
  • «Обнаженная» (1930)
  • «Ассирийка» (1931)
  • Женщина из Индокитая (1931)
  • Портрет секретаря Рабиндраната Тагора (1931)
  • «Моисей» (1932)
  • «Елена» (1934)
  • «Боливиец» (1933)
  • Аргентинец (1934)
  • Пламенный (1934)
  • Аргентинка (1935)
  • Спящая мать (1937)
  • Портрет мордовки (1938)
  • Француженка (1938)
  • Портрет матери (1940)
  • Монашенка (1941)
  • Казак (1942)
  • Парагвайка (1941)
  • Испанка (1942)
  • Чилийка (1943)
  • Старик-мордвин (1943)
  • Тоска (1944)
  • Боливиец (1945)
  • Портрет русской женщины (1948)
  • Женский портрет (1949)
  • Москвичка (1953)
  • Любовь (1955)
  • «Портрет студентки» (1954)

Асăнмалăх

Вуламалли

  • Сутеев Г. О. Биографические заметки и воспоминания. Саранск, 1968;
  • Баранова М. Н. Степан Дмитриевич Эрьзя (Нефедов). Саранск: Мордовское издательство, 1981;
  • С. Д. Эрьзя. Альбом. Автор-составитель М. Н. Баранова. Изд. 2-е. Саранск, 1989;
  • Блинов В. А. Недорисованный портрет. Саранск, 1991.
  • Скульптор Эрьзя. Биографические заметки и воспоминания. Саранск, 1995

Ӑнлантарусем

Каçăсем

Категорисем