Желтухин Герман Николаевич

Герман Николаевич Желтухин (1945 ҫулхи кӑрлачӑн 25-мӗшӗ, Туканаш, Чăваш Автономиллĕ Социализмлă Совет Республики — 2016 ҫулхи кӑрлачӑн 5-мӗшӗ, Шупашкар) — совет саманин тата Раҫҫейӗн чӑваш журналисчӗ, ҫыравҫи, публицисчӗ тата куҫаруҫи. СССР Журналистсен пӗрлӗхӗн пайташӗ (1977), СССР Ҫыравҫисен пӗрлӗхӗн пайташӗ (1989). Чӑваш Республикин тава тивӗҫлӗ культура ӗҫченӗ (2005), С. В. Эльгер ячӗллӗ республикӑри журналистсен премийӗн (1986, 2015) тата Л. И. Ильин ячӗллӗ журналистсен премийӗн лауреачӗ (2015)^[1]^[2].

Герман Николаевич Желтухин 1945 ҫулхи кӑрлачӑн 25-мӗшӗнче Чӑваш АССРти Куславкка районӗнчи Туканаш ялӗнче (хальхи — Чӑваш Республикин Куславкка районӗ) ҫуралнӑ^[1]^[2].

Куславкка районӗнчи Тӗрлемесри вӑтам шкулта вӗреннӗ, ӑна вӑл 1963 ҫулта вӗренсе пӗтернӗ^[3]^[4]. Хӑйӗн пӗрремӗш литература ӗҫӗсене — сӑввисемпе калавӗсене — шкулта вӗреннӗ ҫулсенчех Куславкка районӗнчи «Ленин ялавӗпе» хаҫатра пичетленӗ^[4].

1964—1967 ҫулсенче Совет Ҫарӗнче хӗсметре тӑнӑ^[5]. Демобилизаци хыҫҫӑн И. Н. Ульянов ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх университечӗн историпе филологи факультетне вӗренме кӗнӗ, ӑна 1971 ҫулта вӗренсе пӗтернӗ^[1]^[2].

Професси ӗҫ-хӗлӗ

Университет пӗтернӗ хыҫҫӑн Г. Н. Желтухин республикӑри «Коммунизм ялавӗ» (1991 ҫултанпа — «Хыпар») хаҫатра корреспондент пулса ӗҫленӗ^[1]^[2].

1978 ҫултанпа Чӑваш кӗнеке издательствинче редакторта, кайран тӗп редакторта ӗҫленӗ^[1]. 1981 ҫулта «Тӑван Атӑл» литература-илемлӗх журналӗн редакцине ӗҫлеме куҫнӑ, унта вӑл литература сотрудникӗнчен пуҫласа тӗп редактор таран ӳснӗ^[2].

1998—2005 ҫулсенче «Тӑван Атӑл» журналӑн тӗп редакторӗ пулнӑ; 2005—2006 ҫулсенче шеф-редакторта ӗҫленӗ; 2006 ҫултанпа — журналӑн проза пайӗн пуҫлӑхӗ^[1]^[2].

Ҫав вӑхӑтрах 1995 ҫултан пуҫласа 2010 ҫулччен И. Н. Ульянов ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх университечӗн журналистика факультетӗнче доцент пулса вӗрентнӗ^[1]^[2].

Герман Желтухинӑн пӗрремӗш сӑвви 1958 ҫулта Куславкка районӗнчи «Ленин ялавӗпе» хаҫатра кун ҫути курнӑ^[1]^[4]. Пӗрремӗш калавне ҫав хаҫатрах 1961 ҫулта пичетленӗ^[4].

Желтухин пултарулӑхӗн тӗп темисем чӑваш ялӗн пурнӑҫӗ, ял хуҫалӑх ӗҫченӗсем, Чӑваш Енӗн экологи тата ҫутҫанталӑка сыхлассин проблемисем пулнӑ. Ҫавӑн пекех вӑл чӑваш ҫыравҫисен илемлӗ портречӗсене тата литература тӗпчевӗн статйисене ҫырнӑ^[1]^[2].

Г. Н. Желтухин чӑвашла куҫарас ӗҫпе те аппаланнӑ. Вӑл тухтӑрсен — В. Н. Саперов профессорӑн, З. Н. Волков доцентӑн — брошюрисене, ҫавӑн пекех Г. Филипчук поляк авторӗн «Ачӑра пӗлетӗр-и?» кӗнекине куҫарнӑ^[1]^[4].

Тӗп кӑларӑмӗсем

«Ӑшӑ сывлӑм» (1984)^[1]^[2];
«Кашмаш ҫӑлтӑрӗсем» (1986)^[1]^[2];
«Юханшывӑн ик ҫыран» (1987)^[2];
«Салам, уй-хир» (1989)^[1]^[2];
«Юрататӑн пулсан…» (2006)^[1]^[2];
«Журналистика — моя жизнь» (2011)^[1];
«Пурнӑҫ иккӗ килмест»^[1].

Чӑваш Республикин тава тивӗҫлӗ культура ӗҫченӗ (2005)^[1]^[2];
С. В. Элкер ячӗллӗ республикӑри журналистсен премийӗн лауреачӗ (1986, 2015)^[1]^[2];
Л. И. Ильин ячӗллӗ журналистсен премийӗн лауреачӗ (2015)^[1];
«Чӗрӗлӳ» преми лауреачӗ^[3];
«Шывра путнисене ҫӑлнӑшӑн» медаль^[4];
«Ӗҫ ветеранӗ» медаль^[4];
СССР Журналистсен пӗрлӗхӗн правленийӗн Хисеп хучӗ^[4];
Чӑваш Республикин Патшалӑх Канашӗн Хисеп хучӗ^[4].

^ ¹^,²^,³^,⁴^,⁵^,⁶^,⁷^,⁸^,⁹^,¹⁰^,¹¹^,¹²^,¹³^,¹⁴^,¹⁵^,¹⁶^,¹⁷^,¹⁸^,¹⁹ Желтухин, Герман Николаевич (журналист, ҫыравҫӑ) (паллӑ мар). Чӑваш Ен еткерӗ. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 28-мӗшӗ.
^ ¹^,²^,³^,⁴^,⁵^,⁶^,⁷^,⁸^,⁹^,¹⁰^,¹¹^,¹²^,¹³^,¹⁴^,¹⁵ Желтухин Герман Николаевич (паллӑ мар). Чӑваш энциклопедийӗ. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 28-мӗшӗ.
^ ¹^,² Литературный час: «Писатель земли Козловской: Герман Желтухин» (паллӑ мар). Куславкка районӗн библиотекисем (28 кӑрлачӑн 2025). Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 28-мӗшӗ.
^ ¹^,²^,³^,⁴^,⁵^,⁶^,⁷^,⁸^,⁹ Журналист, писатель Желтухин Герман Николаевич (паллӑ мар). Чӑваш Республикин влаҫ органӗсен официаллӑ порталӗ (30 кӑрлачӑн 2015). Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 28-мӗшӗ.
^ Желтухин Герман Николаевич (паллӑ мар). Чӑваш Енӗн литература картти. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 28-мӗшӗ.

Афанасьев, П. Желтухин Герман Николаевич // Афанасьев, П. Писатели Чувашии. — Шупашкар, 2006. — С. 141—142.
Желтухин Герман Николаевич // Журналисты Чувашии. — Шупашкар, 2005. — С. 126—127.
Андреев, В. В. Желтухин Герман Николаевич // Чӑваш энциклопедийӗ. — Шупашкар, 2006. — Т. 2 : Ж—Л. — С. 10-11.
Желтухин Герман Николаевич // Энциклопедия Козловского района. — Шупашкар, 2014. — С. 136.
Желтухин Герман Николаевич // Энциклопедия чувашской журналистики и печати. — Шупашкар, 2014. — С. 141—142.

Желтухин Герман Николаевич Чӑваш энциклопедийӗнче
Желтухин Герман Николаевич «Чӑваш Ен еткерӗ» порталра
Герман Желтухин хайлавĕсем

[nasledie-1] ¹^,²^,³^,⁴^,⁵^,⁶^,⁷^,⁸^,⁹^,¹⁰^,¹¹^,¹²^,¹³^,¹⁴^,¹⁵^,¹⁶^,¹⁷^,¹⁸^,¹⁹ Желтухин, Герман Николаевич (журналист, ҫыравҫӑ) (паллӑ мар). Чӑваш Ен еткерӗ. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 28-мӗшӗ.

[chuvenc-2] ¹^,²^,³^,⁴^,⁵^,⁶^,⁷^,⁸^,⁹^,¹⁰^,¹¹^,¹²^,¹³^,¹⁴^,¹⁵ Желтухин Герман Николаевич (паллӑ мар). Чӑваш энциклопедийӗ. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 28-мӗшӗ.

[koz_biblio-3] ¹^,² Литературный час: «Писатель земли Козловской: Герман Желтухин» (паллӑ мар). Куславкка районӗн библиотекисем (28 кӑрлачӑн 2025). Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 28-мӗшӗ.

[koz_cap-4] ¹^,²^,³^,⁴^,⁵^,⁶^,⁷^,⁸^,⁹ Журналист, писатель Желтухин Герман Николаевич (паллӑ мар). Чӑваш Республикин влаҫ органӗсен официаллӑ порталӗ (30 кӑрлачӑн 2015). Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 28-мӗшӗ.

[litkarta-5] Желтухин Герман Николаевич (паллӑ мар). Чӑваш Енӗн литература картти. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 28-мӗшӗ.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

Желтухин Герман Николаевич

Пурнӑҫӗ

Професси ӗҫ-хӗлӗ

Пултарулӑхӗ

Тӗп кӑларӑмӗсем

Хисепӗсем тата ячӗсем

Ӑнлантарусем

Вуламалли

Каҫӑсем

Темӑпа ҫыхӑннисем

Категорисем