Вырӑсла версиЯтарлӑ проектсем
Чӗлхе суйла
РУВИКИ ҪИНЧЕН

Кузнецов Михаил Михайлович (Совет Союзӗн Паттӑрӗ)

Disambig gray.svg Кузнецов хушаматлă урăх çынсем çинчен РУВИКИ-ре статьясем пур.
Disambig gray.svg Кузнецов Михаил хушаматлă урăх çынсем çинчен РУВИКИ-ре статьясем пур.
Disambig gray.svg Кузнецов Михаил Михайлович хушаматлă урăх çынсем çинчен РУВИКИ-ре статьясем пур.

Кузнецов Михаил Михайлович (1923 ҫулхи утӑн 19-мӗшӗ, Иккӗмӗш Кузнецово, Яранск уесӗ, Вятка кӗпӗрни, РСФСР, СССР — 1997 ҫулхи акан 20-мӗшӗ, Шупашкар, Чӑваш Республики, Раҫҫей Федерацийӗ) — Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫине хутшӑннӑ, Совет Союзӗн Паттӑрӗ (1945). Ҫӗнӗ Шупашкарти кадет лицейӗ ун ячӗпе хисепленет[1].

Пурнӑҫӗпе ӗҫӗ-хӗлӗ

1923 ҫулта Вятка кӗпӗрнинчи Яранск уесӗн (халӗ Киров облаҫне кӗрет) Иккӗмӗш Кузнецово ялӗнче ҫуралнӑ. Наци енӗпе вырӑс. Ҫара кайиччен кӗтӳҫӗ пулнӑ, колхозра ӗҫленӗ.

Хӗрлӗ Ҫарта 1942 ҫултанпа, ӑна Чулхула облаҫӗн Шаранга район ҫар комиссариачӗ чӗнсе илнӗ[2]. 1942 ҫулхи ака уйӑхӗнчен пуҫласа 1943 ҫулхи пуш уйӑхӗччен — Кӑнтӑр фронтӗнче, 1943 ҫулхи юпа уйӑхӗнчен 1944 ҫулхи нарӑс уйӑхӗччен — Волхов фронтӗнче, 1944 ҫулхи ҫӗртме уйӑхӗнчен Ленинград фронтӗнче[3].

Пилӗк хутчен аманнӑ, вӗсенчен виҫӗ хутчен йывӑр: 1942 ҫулхи ҫурлан 8-мӗшӗнче, 1942 ҫулхи раштавӑн 16-мӗшӗнче, 1943 ҫулхи пушӑн 5-мӗшӗнче[3].

1944 ҫулхи ҫӗртме уйӑхӗнче Мухтав орденӗн III степенӗпе чыслама тӑратнӑ. Чыслав хутӗнче ҫапла ҫырса хунӑ: «1944 ҫулхи ҫӗртмен 12-мӗшӗнче Карели пымакӗнче тӑшманӑн ҫирӗплетнӗ хӳтӗлевне тапӑннӑ чухне тӑшман артминобстрелпа 1-мӗш батальонпа телефон ҫыхӑнӑвне татнӑ, батальон командирне васкавлӑ хушу памалла пулнӑ. Тӑшман вут-ҫулӑмне чарман, ҫирӗп те паттӑр боец, ҫирӗп боец кирлӗ пулнӑ. Кузнецов задание пурнӑҫлама хӑй ирӗкӗпе килӗшнӗ, хушӑва вӑхӑтлӑ ҫитернӗ, ҫапла майпа ҫар заданине пурнӑҫлама май туса панӑ»[3].

1945 ҫулхи нарӑс уйӑхӗнче 8 ҫынран тӑракан разведка ушкӑнӗн йышӗнче Одер юханшывӗ урлӑ каҫса полкӑн тӗп вӑйӗсем пыриччен плацдарма туртса илсе тытса тӑрас ӗҫе хутшӑннӑ. Ҫапӑҫура ялав йӑтакана вӗлернӗ, Кузнецов чаҫӑн ялавне сыхласа хӑварнӑ та аманнӑ командира ҫӑлнӑ[2].

Одер ҫинчи операцире хӑюлӑхпа паттӑрлӑх кӑтартнӑшӑн СССР Аслӑ Канашӗн Президиумӗн 1945 ҫулхи ака уйӑхӗн 10-мӗшӗнчи Указӗпе 1-мӗш Украина фрончӗн 59-мӗш ҫарӗн 286-мӗш стрелоксен дивизийӗн 996-мӗш стрелоксен полкӗн рядовойне Михаил Михайлович Кузнецова Совет Союзӗн Паттӑрӗ ят панӑ, хисеплӗ ятпа пӗрле Ленин орденне тата «Ылтӑн Ҫӑлтӑр» медальне тивӗҫнӗ[2].

1945 ҫулта демобилизаци хыҫҫӑн Чулхула облаҫӗнче ӗҫленӗ, 1954 ҫултанпа Шупашкарта пурӑннӑ. 1954—1979 ҫулсенче Шупашкарти 1-мӗш номерлӗ ТЭЦра (ТГК-5) электрослесарь-юсавҫӑ пулса ӗҫленӗ[4].

1966 ҫултанпа КПСС пайташӗ.

1997 ҫулхи ака уйӑхӗн 20-мӗшӗнче вилнӗ[2].

Хисепӗсем

Астӑвӑм

undefined
  • Киров облаҫӗнче ҫуралса ӳснӗ Совет Союзӗн Паттӑрӗсен ячӗсене Кироври Пионерсен керменӗн паркӗнче мемориалта гранит плитасем ҫине ҫырса хунӑ, М. М. Кузнецовӑн ячӗ те пур.
  • Паттӑр ятне Мускав хулин Ҫӗнтерӳ паркӗнчи Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫин Тӗп музейӗн Мухтав залӗнче ылтӑн сас паллисемпе касса кӑларнӑ.
  • Паттӑрӑн вилтӑпри ҫине палӑк вырнаҫтарнӑ.
  • Совет Союзӗн Паттӑрӗ М. М. Кузнецов ятне Ҫӗнӗ Шупашкарти кадет корпусне тата Сосновка (Шупашкар) посёлокӗнчи ача-пӑча паркне панӑ[8].
  • Чулхула облаҫӗнчи Шаранга посёлокӗнчи пӗр урам М. М. Кузнецов ячӗпе хисепленет.

Ӑнлантарусем

  1. ^ Новочебоксарской школе дали имя Героя Советского Союза // газета «Грани». — 2015. — 14 мая.
  2. ^ 1, 2, 3, 4 Михайлов В. М. Кузнецов Михаил Михайлович // Электронная Чувашская энциклопедия.
  3. ^ 1, 2, 3 Первая страница наградного листа // ОБД «Подвиг народа в Великой Отечественной войне 1941-1945 гг.».
  4. ^ Кузнецов М. М. // cap.ru.
  5. ^ https://podvignaroda.ru/?#id=46727999&tab=navDetailManAward
  6. ^ https://podvignaroda.ru/?#id=31526397&tab=navDetailManAward
  7. ^ Михаил Михайлович Кузнецов // cap.ru.
  8. ^ Детскому парку в пос. Сосновка присвоено имя Героя Советского Союза Михаила Михайловича Кузнецова. — Управление архитектуры и градостроительства администрации города Чебоксары, 2017. — 17 января.

Вуламалли

  • Кузнецов Михаил Михайлович : [некролог] // Коммунизм ялавӗ. — 1997. — 22 ака.
  • Царегородцев, А. Награда хуҫине тупрӗ / А. Царегородцев // Коммунизм ялавӗ. — 1991. — 8 май.
  • Бурмистров, В. Наш герой / В. Бурмистров // Вестник Заволжья. — 2008. — № 4 (май). — С. 3.
  • Бурмистров, В. Рядовой армии и труда / В. Бурмистров // Наши земляки — Герои Советского Союза. — Чебоксары, 1980. — С. 430-438.
  • В память о доблестном сыне земли Заволжской // Вестник Заволжья. — 2017. — Май (№ 1). — С. 1 : фот.
  • Григорьев, А. Память о герое вечна / А. Григорьев // Чебоксарские новости. — 2000. — 17 мая. — На снимке: М. М. Кузнецов.
  • Кузнецов Михаил Михайлович // Ими гордится Чувашия. — Чебоксары, 1987. — С. 216-217.
  • Михаил Кузнецов — наш земляк, Герой Советского Союза // Вестник Заволжья. — 2014. — Май (№ 2). — С. 2 : фот.
  • Михайлов, В. М. Кузнецов Михаил Михайлович / В. М. Михайлов // Краткая чувашская энциклопедия. — Чебоксары, 2001. — С. 236.
  • Михайлов, В. М. Кузнецов Михаил Михайлович / В. М. Михайлов // Чувашская энциклопедия. — Чебоксары, 2008. — Т. 2 : Ж-Л. — С. 386.
  • Николаев, Д. Карта военного подвига / Д. Николаев // Моя Империя. — 2010. — № 4. — С. 56-59.
  • Царегородцев, А. Сердце не знает покоя / А. Царегородцев // Блокнот агитатора. — 1988. — № 12. — С. 14-15.

Каҫӑсем

Категорисем