Лазарева Александра Назаровна
Лазарева Александра Назаровна (качча кайнă хыççӑнхи хушамат Агакова, 1917 ҫулхи ҫӑвӑн 5-мӗшӗ, Тури Тăмлай — 1978 ҫулхи чӳкӗн 24-мӗшӗ, Шупашкар) — чăваш ҫыравҫи, куҫаруҫи.
СССР Çыравҫӑсен пӗрлӗхӗн пайташĕ (1960).
Пурнăçĕ
1917 çулхи çу уйăхĕн 5-мĕшĕнче Муркаш районӗн Çĕнĕ Тăмлай ялĕнче çуралнă.
Анат Кĕнер колхоз çамрăкĕсен шкулĕнче, Балашоври авиаци техникумĕнче вĕреннĕ. Анчах сывлăх çитейменнипе пилот ĕçне хăварма тивнĕ. Ленин çулĕпе журналăн литература ĕçтешĕ вырăнĕнче вăй хунă. Вӑрҫӑ çулĕсенче Чăваш радиокомитĕнче литература кăларăмĕсен редакторĕ пулнă.
1978 çулхи чӳк уйăхĕн 24-мĕшĕнче Шупашкарта çĕре кĕнĕ.
Ҫемье
- Упӑшки — Агаков Леонид Яковлевич, Чӑваш АССР халах ҫыравҫи.
- * Хӗрӗ — Агакова Алиса Леонидовна, Чӑваш Республикин тава заслуженная артистки, Чӑваш патшалӑх культурӑпа ӳнер институчӗн доценчӗ[1].
Хисепӗсем
- Чӑваш АССР Аслӑ Канаш Президиумӗн Хисеп грамоти (1967);
- КПСС Чӑваш обкомӗпе Чӑваш АССР Министрсен Канашӗн Хисеп грамоти;
- «1941-1945 çулсенчи Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫи вăхăтĕнче хастар ĕçленĕшĕн» медаль.
Пултарулӑх
«Пурнăçланнă ĕмĕт» калавĕ «Сунталта» 1938 çулта пичетленнĕ.
Унăн кĕнекисем мари, мăкшă, удмурт, вырăс тата ытти чĕлхесемпе пичетрен тухнă.
Чӑвашла Карим Мустай, В. Осеева, В. Розов ĕçĕсене куçарнă.
Кӗнекисем
- Лазарева, А. Н. Пирӗн таврара : калавсем / Александра Лазарева. — Шупашкар, 1963. — 128, [2] с.
- Лазарева, А. Н. Кӗсле янӑрать : калавсем / А. Н. Лазарева. — Шупашкар, 1964. — 105, [2] с.
- Лазарева, А. Н. Савӑнӑҫ : калавсем / Александра Лазарева. — Шупашкар : Чӑваш АССР государство изд-ви, 1955. — 58, [1] с. — (Радость).
- Лазарева, А. Н. Савӑнтар ҫынсене : повесть / Александра Лазарева. — Шупашкар : Чӑваш кӗнеке изд-ви, 1978. — 254, [1] с. — (Приноси людям радость).
- Лазарева, А. Н. Санӑн ҫитмӗл ҫичӗ тус : калавсем / А. Н. Лазарева. — Шупашкар, 1987. — 158, [2] с.
- Лазарева, А. Н. Ҫурхи кӑмӑл : [повеҫпе калавсем] / Александра Лазарева. — Шупашкар , 1968. — 204, [2] с.
- Лазарева, А. Н. Ҫутӑ пӗве : калав / А. Н. Лазарева. — Шупашкар, 1960. — 31 с.
- Лазарева, А. Н. Телейлисем : повеҫсемпе калавсем / Александра Лазарева. — Шупашкар : Чӑваш кӗнеке изд-ви, 1977. — 349 с. — (Счастливые).
- Лазарева, А. Н. Хӗр чӗри : повеҫсемпе калавсем / А. Н. Лазарева. — Шупашкар, 1971. — 204, [2] с.
- Лазарева, Александра Назаровна. Чипер Анна : калавсем / А. Н. Лазарева. — Шупашкар, 1956 — 116 с.
- Лазарева, А. Н. Ырӑ ӗмӗт : калавсем / А. Н. Лазарева. — Шупашкар, 1960. — 150 с. с.
- Лазарева, А. Н. Когда пела Тоня : [Рассказы] / А. Н. Лазарева. — Чебоксары : Чувашгосиздат, 1960. — 51 с.
- Лазарева, А. Н. Светлый пруд : рассказы / А. Н. Лазарева. — Чебоксары : Чувашкнигоиздат, 1965]. — 110 с.
- Лазарева, А. H. Сердце девичье : повести / А. H. Лазарева ; пер. с чуваш. В. Захарова. — Чебоксары : Чувашкнигоиздат, 1983. — 176 с.
- Лазарева, А. Н. Снег идет : повесть и рассказы / А. Н. Лазарева. — Шупашкар, 1975. — 80 с.
Ӑнлантарусем
- ^ Литературно-музыкальный вечер памяти писателя Александры Лазаревой — Чувашский национальный музей(паллӑ мар). chnmuseum.ru. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи нарӑсӑн 12-мӗшӗ.
Вуламалли
- Малов А. Ăна вулакансем килĕштереççĕ // Тăван Атăл. 1967. 3№;
- Юрьев М. Çутă ĕмĕтпе // Коммунизм ялавĕ. 1967. Çӳ уйăхĕн 5-мĕшĕ.
- Иванова, И. Кĕнеке юратусăр çырăнмасть / И. Иванова // Çамрăксен хаçачĕ. – 1997. – 12 çу.
- Малов, А. Александра Лазарева / А. Малов // Чăваш календарĕ. – 1967. – С. 62.
- Сементер, Ю. Мăшăр çунат / Ю. Сементер // Хыпар. – 1997. – 7 çу.
- Силем, Ю. Пĕртен пĕр тĕлпулу / Ю. Силем // Ялав. – 1987. – № 5. – С. 26.
- Станьял, В. Çунатсем варкăшма пăрахмĕç / В. Станьял // Хресчен сасси. – 1997. – 13 çу.
- Тимофеев–Ыхра, А. Çутă сăнарсем хушшинче / А. Тимофеев–Ыхра // Тантăш. – 1997. – 16 çу (№ 20). – С. 8.
- Ялкир, П. Халăх юратакан çыравçă / П. Ялкир // Хыпар. – 2002. – 24 çу.
- Eрагин, E. E. Александра Лазарева // Eрагин, E. E. Моргаушский край / E. E. Eрагин. – Моргауши, 1994. – С. 35–36.
- Лазарева (по мужу Агакова) Александра Назаровна // Моргаушский район : краткая энцикл. – Чебоксары, 2002. – С. 79–80.
- Тимуков, А. Н. Лазарева (по мужу Агакова) Александра Назаровна / А. Н. Тимуков // Краткая чувашская энциклопедия. – Чебоксары, 2001. – С. 242.