Плутон

Плутон (символĕсем: ^[4] тата ^[5]) — Хĕвел системинчи Эрида хыççăн чи пысăк карлик планета^[6], ^[7]^[8]. Маларах планета шутне кĕртнĕ, халь Койпер таврашĕнчи карлик планета шутланать^[6].. 1930-мĕш çулхи нарăсăн 18-мĕшĕнче Флагстафф, США Клайд Томбо уçнă. Курăнакан çăлтăр виçи - 13,65 таран.

Ӳкерчĕк:Venetia phair.jpg

Венеция Берни — планетăна «Плутон» ятне панă хĕрача

Плутона тата 1978-мĕш çулта уçнă ун чи пысăк спутникне Харона, час-часах йĕкĕр планета тесе калаççĕ, мĕншен тесен их системин барицентрĕ икĕ объектан та тулашĕнче выртать^[9].

Ӳкерчĕк:Pluto’s four small moons-ru.tiff

Спутникĕсем

Харон^[10] ^[11].
2005-мĕш çулта уçнă Никта тата Гидра;
2011-мĕш çулта уçнă Кербер^[12]^[13];
2012-мĕш çулта уçнă Стикс^[14].

Плутона асăнса плутони хими элементне ят панă^[15].

Антони Уайт. = The planet Pluto. — М. каçă = http://12apr.su/books/item/f00/s00/z0000027/index.shtml: Мир. — 125 с. — 30 000 экз.
Гребенников Е. А., Рябов Ю. А. . — М.: Наука. — С. 153—164. — 224 с. — 100 000 экз.
K. Croswell. . — The Free Press. — ISBN 978-0684832524.
Георгий Бурба. Предводитель холодных миров // «Вокруг света». — 2006. — № 1 (2784). — .
Георгий Бурба. Ледяные сателлиты Солнца // «Вокруг света». — 2006. — № 2 (2785).

^ Stern, S. A., et al. (2015). «The Pluto system: Initial results from its exploration by New Horizons». Science 350 (6258): 249–352. DOI:10.1126/science.aad1815.
^ Оценка основана на ориентации орбиты Харона, которая предполагается равной ориентации оси вращения Плутона ввиду приливного взаимодействия
^ NASA - Solar System Exploration - Pluto: Facts & Figures 2015 ҫулхи пушӑн 19-мӗшӗнче архивланӑ.
^ JPL/NASA. What is a Dwarf Planet? (паллӑ мар) Jet Propulsion Laboratory (22 акан 2015). Пӑхнӑ кун: 2022 ҫулхи кӑрлачӑн 19-мӗшӗ.
^ . — Elsevier.
^ ¹^,² Pluto confirmed as largest object in Kuiper belt 2015 ҫулхи чӳкӗн 22-мӗшӗнче архивланӑ.
^ Редкое затмение поссорило Плутон с плутоидом (паллӑ мар). Мембрана (11 чӳкӗн 2010). Архивланӑ 2012 ҫулхи кӑрлачӑн 24-мӗшӗ.
^ Компьютерра: Недопланета
^ C. B. Olkin, L. H. Wasserman, O. G. Franz. The mass ratio of Charon to Pluto from Hubble Space Telescope astrometry with the fine guidance sensors // Icarus. — 2003. — Vol. 164, № 1. — P. 254—259. — DOI:10.1016/S0019-1035(03)00136-2. — Шаблон:Bibcode.
^ Pluto and the Developing Landscape of Our Solar System — МАС.
^ O. Gingerich. The Path to Defining Planets (паллӑ мар) (2006). — Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics and IAU EC "Planet Definition" Committee chair. Пӑхнӑ кун: 2015 ҫулхи раштавӑн 5-мӗшӗ. Архивланӑ 2011 ҫулхи ҫурлан 21-мӗшӗ.
^ NASA’s Hubble Discovers Another Moon Around Pluto (англ.). NASA (20 утӑн 2011). Пӑхнӑ кун: 2015 ҫулхи раштавӑн 5-мӗшӗ. Архивланӑ 2011 ҫулхи ҫурлан 21-мӗшӗ.
^ «Хаббл» случайно нашел новый спутник Плутона (паллӑ мар). Lenta.ru (20 утӑн 2011). Пӑхнӑ кун: 2015 ҫулхи раштавӑн 5-мӗшӗ. Архивланӑ 2011 ҫулхи ҫурлан 21-мӗшӗ.
^ Hubble Discovers a Fifth Moon Orbiting Pluto (News Release STScI-2012-32) (паллӑ мар). HubbleSite NewsCenter (11 утӑн 2012). Пӑхнӑ кун: 2015 ҫулхи раштавӑн 5-мӗшӗ. Архивланӑ 2015 ҫулхи пушӑн 16-мӗшӗ.
^ . — М.: Наука. — Т. 2. — 570 с. — 50 000 экз.

Текущие данные о положении Плутона2021 ҫулхи акан 23-мӗшӗнче архивланӑ. The sky live.
Статьи о Плутоне на сайте Astronet
Обзор Плутона2008 ҫулхи авӑнӑн 17-мӗшӗнче архивланӑ. на сайте Astrolab
Pluto: Overview (англ.)(недоступная ссылка — история). NASA Official. Пӑхнӑ кун: 2015 ҫулхи ҫӑвӑн 7-мӗшӗ. Архивланӑ 2012 ҫулхи ҫурлан 8-мӗшӗ.
(134340) Pluto, Charon, Nix, Hydra, Kerberos, and Styx (англ.). Johnstonsarchive.net. Пӑхнӑ кун: 2015 ҫулхи утӑн 14-мӗшӗ. Архивланӑ 2019 ҫулхи ҫурлан 3-мӗшӗ.
Southwest Research Institute (англ.)(недоступная ссылка — история). — сообщение о теории происхождения Харона в результате столкновения. Пӑхнӑ кун: 2012 ҫулхи чӳкӗн 11-мӗшӗ. Архивланӑ 2012 ҫулхи чӳкӗн 11-мӗшӗ.
За гранью карты космоса: что ожидает зонд New Horizons после Плутона2017 ҫулхи кӑрлачӑн 25-мӗшӗнче архивланӑ. // РИА Новости, 21.01.2017

[1] Stern, S. A., et al. (2015). «The Pluto system: Initial results from its exploration by New Horizons». Science 350 (6258): 249–352. DOI:10.1126/science.aad1815.

[2] Оценка основана на ориентации орбиты Харона, которая предполагается равной ориентации оси вращения Плутона ввиду приливного взаимодействия

[3] NASA - Solar System Exploration - Pluto: Facts & Figures 2015 ҫулхи пушӑн 19-мӗшӗнче архивланӑ.

[4] JPL/NASA. What is a Dwarf Planet? (паллӑ мар) Jet Propulsion Laboratory (22 акан 2015). Пӑхнӑ кун: 2022 ҫулхи кӑрлачӑн 19-мӗшӗ.

[5] . — Elsevier.

[Hand_2015-6] ¹^,² Pluto confirmed as largest object in Kuiper belt 2015 ҫулхи чӳкӗн 22-мӗшӗнче архивланӑ.

[membrana_2010-7] Редкое затмение поссорило Плутон с плутоидом (паллӑ мар). Мембрана (11 чӳкӗн 2010). Архивланӑ 2012 ҫулхи кӑрлачӑн 24-мӗшӗ.

[8] Компьютерра: Недопланета

[9] C. B. Olkin, L. H. Wasserman, O. G. Franz. The mass ratio of Charon to Pluto from Hubble Space Telescope astrometry with the fine guidance sensors // Icarus. — 2003. — Vol. 164, № 1. — P. 254—259. — DOI:10.1016/S0019-1035(03)00136-2. — Шаблон:Bibcode.

[10] Pluto and the Developing Landscape of Our Solar System — МАС.

[11] O. Gingerich. The Path to Defining Planets (паллӑ мар) (2006). — Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics and IAU EC "Planet Definition" Committee chair. Пӑхнӑ кун: 2015 ҫулхи раштавӑн 5-мӗшӗ. Архивланӑ 2011 ҫулхи ҫурлан 21-мӗшӗ.

[12] NASA’s Hubble Discovers Another Moon Around Pluto (англ.). NASA (20 утӑн 2011). Пӑхнӑ кун: 2015 ҫулхи раштавӑн 5-мӗшӗ. Архивланӑ 2011 ҫулхи ҫурлан 21-мӗшӗ.

[13] «Хаббл» случайно нашел новый спутник Плутона (паллӑ мар). Lenta.ru (20 утӑн 2011). Пӑхнӑ кун: 2015 ҫулхи раштавӑн 5-мӗшӗ. Архивланӑ 2011 ҫулхи ҫурлан 21-мӗшӗ.

[14] Hubble Discovers a Fifth Moon Orbiting Pluto (News Release STScI-2012-32) (паллӑ мар). HubbleSite NewsCenter (11 утӑн 2012). Пӑхнӑ кун: 2015 ҫулхи раштавӑн 5-мӗшӗ. Архивланӑ 2015 ҫулхи пушӑн 16-мӗшӗ.

[15] . — М.: Наука. — Т. 2. — 570 с. — 50 000 экз.

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]

[14]

[15]

п • с • т Хĕвел системи
Ошибка: неверное или отсутствующее изображение

Хӗвел

Планетăсем: Меркури • Венера • Çĕр • Марс • Юпитер • Сатурн • Уран • Нептун •

карлик планетăсем:Церера • Плутон • Хаумеа • Макемаке • Эрида тата Карлик планетăсен кандидачĕсем Седна • Орк • Квавар • Кункун • 2002 MS₄

Мăн планета спутникĕсем: Уйăх • Каллисто • Ганимед • Европа • Ио • Титан • Энцелад • Мимас • Япет • Тефия • Диона • Рея • Оберон • Титания • Ариэль • Умбриэль • Миранда • Тритон • Протей • Харон

Спутниксем/ункăсем: Çĕрĕн • Марсăн • Юпитерăн/∅ • Сатурнăн/∅ • Уранăн/∅ • Нептунăн/∅ • Плутонăн • Хаумеа • Эридăн

Кĕçĕн кĕлеткесем: метеороидсем • астероидсем/вĕсен спутникĕсем (çĕр çумне килекен • тĕп тăрăхĕнчи • троянсем • кентаврсем) • транснептун (КТ (плутино • кьюбивано) • РД) • дамоклоидсем • кометăсем (ОО)
Астрономи объекчĕсем • Портал:Астрономи • Проект:Астероидсем

Плутон

Спутникĕсем

Орбита тата çаврăнавĕ

Çав. пекех

Литература

Асăрхавсем

Каçăсем

Темӑпа ҫыхӑннисем

Категорисем