Романов Вячеслав Петрович

Вячеслав Романов 1949 ҫулхи ҫурла уйӑхӗн 20-мӗшӗнче Чӑваш АССРӗнчи Етӗрне районӗнчи Янӑм ялӗнче ҫуралнӑ.

Етӗрне районӗнчи Янӑмри сакӑр ҫул вӗренмелли шкултан (1964), Чулхула облаҫӗнчи юханшыв училищинчен (1967) вӗренсе тухнӑ. Совет Ҫарӗнче хӗсметре тӑнӑ (1968—1970 ҫҫ.). Хӗсмет ҫулӗсенче часть штабӗнче фотограф пулса ӗҫленӗ — ку унӑн пӗтӗм пурнӑҫне тӗпрен улӑштарнӑ^[1].

Хӗсмет хыҫҫӑн Етӗрне район «Ӗҫ ялавӗ» хаҫачӗн фотокорреспонденчӗ пулса 11 ҫул ӗҫленӗ (1970—1981 ҫҫ.)^[2]. Район хаҫатӗнче ӗҫленӗ чухне унӑн сӑнӳкерчӗкӗсем «Правда», «Известия», «Советская Россия» тата ытти тӗп кӑларӑмсенче те пичетленнӗ^[1]. Пултарулӑхӗ ӳснӗрен, «Советская Чувашия» республика хаҫачӗ ӑна хӑйӗн патне ӗҫлеме чӗннӗ^[1]. «Советская Чувашия» хаҫатӗн фотокорреспонденчӗ пулса 20 ҫул ытла ӗҫленӗ (1981—2010 ҫҫ.)^[2].

1970—1990 ҫулсенче «Известия», «Правда», «Советская Россия», «Труд» тата ытти пысӑк кӑларӑмсем йӗркелекен конкурссене хутшӑннӑ. 1986 ҫулта унӑн «Тӗлпулу» сӑнӳкерчӗкӗ «Огонёк» журналта кун ҫути курнӑ.

2020 ҫулхи чӳк уйӑхӗн 12-мӗшӗнче Чӑваш Республикинчи Шупашкарта вилнӗ. Етӗрне районӗнчи Янӑм ялӗнче, тӑван тӑрӑхӗнче, пытарнӑ^[3][4].

Романов Пӗтӗм тӗнчери, Пӗтӗм Союзри, Пӗтӗм Раҫҫейри тата республикӑри фотокуравсен тата фотоконкурссен лауреачӗ пулнӑ.

• 1986 ҫулта КПСС XXVII съездне халалланӑ сӑнӳкерчӗксен куравне хутшӑннӑ.
• 1987 ҫулта Чӑваш патшалӑх ӳнер музейӗнче журналистӑн Чӑваш Енри фотографи ӳнерӗн II фестивалӗ шутӗнче харпӑр куравӗ иртнӗ.
• 1990 ҫулта Пӗтӗм тӗнчери фотоконкурста виҫҫӗмӗш премине ҫӗнтернӗ («Пурнӑҫ пуҫламӑшӗ» тата «Матрёна карти» сӑнӳкерчӗксемшӗн).

Фотоӑстахлӑхпа пӗрле Романов живопиҫпе те кӑсӑкланнӑ. Специалистсем унӑн художник-живописец, художник-портретист ӑсталӑхне палӑртаҫҫӗ^[1]. 90-мӗш ҫулсенче Николай Карачарсков художникпа паллашса, пастель графикипе те кӑсӑкланса кайнӑ, паха ӳкерчӗксем ӑсталанӑ.

2003 ҫулта Чӑваш патшалӑх гуманитари ӑслӑлӑхӗсен институтӗнче унӑн ӗҫӗсен пайӑр куравӗ иртнӗ. Ӳнерҫӗ унта 50 ытла ӳкерчӗк тӑратнӑ.

Вячеслав Романова ӗҫтешӗсем хисепленӗ. Унӑн ӗҫӗсене «ҫӳллӗ шайри профессионал» тесе хакланӑ^[1]. Район хаҫачӗнче яваплӑ секретарь номере кӑна нумай сӑнӳкерчӗк лартма тӑрӑшнӑ — хаҫата вӗсем кӑсӑклӑрах тата илемлӗрех тунӑ^[1]. Уйрӑмах асра юлнӑ ӗҫӗсенчен — 1973 ҫулта паллӑ яппун режиссёрӗ Акира Куросавӑпа тӗлпулни тата «Дерсу Узала» фильм ӳкернӗ чухне темиҫе кадр туни^[1].

• Чӑваш Республикин тава тивӗҫлӗ культура ӗҫченӗ (1995)^[1];
• Чӑваш Республикинчи Журналистсен союзӗн Хисеп хучӗ (2009);
• Пӗтӗм тӗнчери фотоконкурсӑн виҫҫӗмӗш премийӗн лауреачӗ (1990).

• 2023 ҫулта Етӗрне хулинче район хаҫачӗн редакцийӗ вырнаҫнӑ пулнӑ ҫурт ҫине фотожурналистӑн асӑну хӑмине ҫакнӑ^[5]. Ку ӗлӗк Мордвинов купсасен ҫурчӗ пулнӑ ҫуртра Вячеслав Романов 10 ҫул ытла ӗҫленӗ^[6]. Асӑну хӑмине паллӑ скульптор, Чӑваш Республикин тава тивӗҫлӗ художникӗ Пётр Пупин ӑсталанӑ^[6].
• Чӑваш Енри фотокорреспондентсен музейӗнче В. Романова халалланӑ кӗтес пур, музейра унӑн япалисем, ӗҫӗсем упранаҫҫӗ^[7].

• Славӑна 6-мӗш класра ашшӗ «Смена-2» фотоаппарат парнеленӗ^[1].
• Сӑн ӳкерме, фотоӗҫӗн ӑсталӑхне ҫамрӑк ачана хӑйсен ялӗнчи Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫин ветеранӗ Иван Махов вӗрентнӗ^[1].
• Шкулта вӗреннӗ чухне вӑл карап капитанӗ пулма ӗмӗтленнӗ, ҫавӑнпа та юханшыв училищине вӗренме кӗнӗ^[1].
• Салтака кайнӑ чухне пӗрле фотоальбом та илнӗ. Пӗррехинче ун фотоальбомне сержант курнӑ, офицера каланӑ — Вячеслава часть штабӗнче фотограф пулма сӗннӗ^[1].
• Штабра фотограф пулма сӗнсен, салтак килне фотоаппаратне ярса пама ыйтса ҫырса янӑ. Анчах та ялтан ӑна «Смена-2» мар, «ФЭД-2» фотоаппарат ярса панӑ. Амӑшӗ пасара кайса какай сутнӑ та ывӑлӗ валли ҫӗнӗ фотоаппарат туяннӑ^[1].