Энтузиастсен урамӗ (Шупашкар)
Энтузиастсен урамӗ (выр. Улица Энтузиастов) — Чӑваш Республикин Шупашкар хулинчи Мускав районӗнчи кӑнтӑр-хӗвеланӑҫ микрорайонӗнчи урам. Урам Чернышевский урамӗпе хӗресленнӗ вырӑнтан пуҫласа Грасис урамӗпе хӗресленнӗ таран иртет, Граждан урамӗпе паралельлӗ тӑсӑлать.
Историйӗ
1958 ҫулта Энтузиастсен урамӗ тесе хула варринчи ҫӗнӗ ҫурма ункӑллӑ магистрале каланӑ, вӑл Сталин проспектне (халӗ — Ленин проспекчӗ) хута каякан трактор запчаҫӗсен завочӗпе (халӗ — Шупашкарти агрегат завочӗ) ҫыхӑнтарнӑ. Ятне завод тӑвакансен хастарлӑхне халалласа панӑ[1].
1962 ҫулхи ҫурла уйӑхӗнче Андриян Григорьевич Николаев космоса вӗҫнине халалласа Энтузиастсен урамне Николаев космонавт ячӗллӗ урам тесе ят панӑ[2]. Кӑнтӑр-анӑҫ районӗнче вырнаҫнӑ хальхи Энтузиастсен урамӗ хӑйӗн ятне каярахпа, ҫак микрорайона хута янӑ чухне, илнӗ.
2001 ҫулта прессӑра ҫак урама Чӑваш халӑх ӳнерҫин Элли Юрьевӑн ятне парас шухӑш ҫуралнӑ. Анчах та кайран ӳнерҫе халалласа Шупашкарти Мускав районӗнчи тепӗр урама ят панӑ[3].
2025 ҫулта хулана хӑтлӑх кӗртнӗ май Энтузиастсен урамӗнче тротуарсене юсанӑ: 1-мӗш, 3-мӗш тата 21-мӗш ҫуртсем патӗнче.
Ҫуртсем туни
Энтузиастсен урамӗнче ытларах нумай хутлӑ пурӑнмалли ҫуртсем туса лартнӑ. Ытларах — 1960—1970-мӗш ҫулсен вӗҫӗнче хӑпартнӑ 5 хутлӑ ҫуртсем («хрущёвкӑсем»), ҫавӑн пекех 1980—1990-мӗш ҫулсенче хӑпартнӑ 9 хутлӑ панель тата кирпӗч ҫуртсем. Ҫавӑн пекех 10 хутлӑ пурӑнмалли комплекссем тӗл пулаҫҫӗ, тӗслӗхрен, 2006 ҫулта туса лартнӑ 34-мӗш ҫурт[4].
Урамри чи ҫӳллӗ ҫурт 27-мӗш ҫурт шутланать — 1988 ҫулта хута янӑ 18 хутлӑ ҫурт.
Ҫуртсем тата сооруженисем
- 18-мӗш — «ХСН» тулли мар яваплӑ общество (сунарҫӑсем, пулӑҫсем тата вӑй структурисен представителӗсем валли тум тата экипировка туса кӑлараҫҫӗ);
- 20-мӗш — 18-мӗш шкул;
- 26-мӗш — Чӑваш патшалӑх культурӑпа искусствӑсен институчӗ;
- 26-мӗш — Республикӑри культура училищи;
- 36/9-мӗш — «Салют» культура керменӗ (1986 ҫулта уҫнӑ);
- 40-мӗш — 1-мӗш ҫӑкӑр завочӗ («Ҫӑкӑр» УАО);
- 42-мӗш — «Чӑваш стандартизаци, метрологи тата сертификаци центрӗ» ФПУ.
Транспорт
2025 ҫул тӗлне урамра общество транспорчӗн ҫак маршручӗсем ӗҫлеҫҫӗ:
- Автобуссем: 5-мӗш, 22-мӗш, 26-мӗш, 45-мӗш, 46-мӗш
- Троллейбуссем: 15-мӗш, 19-мӗш, 20-мӗш, 22-мӗш
Юнашар урамсем
- Граждан урамӗ;
- Эльмен урамӗ;
- Мате Залка урамӗ;
- Чернышевский урамӗ;
- Олег Кошевой урамӗ;
- Грасис урамӗ.
Сӑнсен пуххи
Ӑнлантарусем
- ^ Белков К. Улица Энтузиастов:[фотографии, город Чебоксары, 1960 год. Советская Чувашия (29 ҫӗртмен 2021). Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи пушӑн 22-мӗшӗ.
- ^ Из истории: 11-15 августа 1962 г. Андриян Николаев осуществил полёт в космос на корабле «Восток-3». Администрация Ленинского района города Чебоксары (13 ҫурлан 2013). Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи пушӑн 22-мӗшӗ.
- ^ Улица желает увековечить имя мастера: Энтузиастсен урамӗн ятне улӑштарасси тата ӑна Чӑваш халӑх ӳнерҫин Элли Юрьевӑн ятне парасси ҫинчен идея // Советская Чувашия : газета. — 2001. — 14 нарӑсӑн. — .
- ^ Публичная кадастровая карта. Росреестр. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи пушӑн 22-мӗшӗ.