Карел чĕлхи
Шаблон:Карелсем Каре́л чĕлхи (karjalan kieli) — карел халăхĕн чĕлхи, балти-финн чĕлхисенчен пĕрри. Калаçакансен йышĕ — 80 пине яхăн çын, çав шутра Раççейре — 53 пин çын (2002 çулхи çыравĕпе), çав шутра Карел Енре — 35 пин çын. Виççĕ диалект пур:
- хăй карел чĕлхи — финн чĕлхине çывăх
- Ливвики — хăй карел диалекчĕн тĕп пахалăхĕсене тата вепс чĕлхин хăшпĕр уйрăмлăхĕсене пĕрлештерет, вырăс чĕлхи сĕмĕ хытă тивнĕ.
- Людики — вепс чĕлхи пекех
Диалектсем тата субдиалектсем
† — çухалнă диалектсемпе пуплевсем
- хăй карел чĕлхи
- çурçĕр карел диалекчĕ
- оланга пуплевĕ
- кестеньга пуплевĕ
- кереть пуплевĕ
- вица-тайпал пуплевĕ †
- пистоярва пуплевĕ
- ухта (калевала) пуплевĕ
- вуоккиниема пуплевĕ †
- суомуссалма пуплевĕ
- контокин пуплевĕ †
- юксюярва пуплевĕ
- панаярва пуплевĕ
- усман пуплевĕ †
- кăнтăр карел диалекчĕ
- рукаярва пуплевĕ
- тункин пуплевĕ †
- реболь пуплевĕ
- падан пуплевĕ †
- пораярва пуплевĕ †
- мянтиселька пуплевĕ †
- иломанца пуплевĕ †
- корписелька пуплевĕ †
- суоярва пуплевĕ
- суйстама пуплевĕ
- импилахта пуплевĕ
- тихвин диалекчĕ
- валдай диалекчĕ †
- çурçĕр карел диалекчĕ
- тĕвер чĕлхи
- зубцов (дорожай) диалекчĕ †
- максатиха диалекчĕ
- рамешка диалекчĕ
- лихославль (толмачев) диалекчĕ
- весьегонь диалекчĕ
- талдом диалекчĕ
- ливвиков чĕлхи
- сямозер диалекчĕ †
- тулемаярва диалекчĕ
- ведлозер диалекчĕ †
- витель диалекчĕ †
- салмин (видлица) диалекчĕ
- коткаярва диалекчĕ
- рыпушкаль диалекчĕ
- неккуль диалекчĕ
- людиков чĕлхи
- кондопожа диалекчĕ
- пряжино диалекчĕ
- михайлов (кууярва) диалекчĕ †
Анăç европа тĕпчевçисен чылайрахăшĕ тихвин тата валдай диалектчĕсене кăнтăр карел диалектчĕн пуплевĕсем теççĕ.
Çырулăх
Карел чĕлхин пĕрлехи алфавитне Карели Республики Правительствин 16.03.2007 37-П № йышăнăвĕпе 2014 ҫулхи чӳкӗн 4-мӗшӗнче архивланӑ. çирĕплетнĕ
| A a | B b | Č č | D d | E e | F f | G g |
| H h | I i | J j | K k | L l | M m | N n |
| O o | P p | R r | S s | Š š | Z z | Ž ž |
| T t | U u | V v | Y y | Ä ä | Ö ö | ' |
Тӗпчев историйӗ
Карел чӗлхипе Karielan Šana, Oma Mua тата Vienan Karjala хаҫатсем тухаҫҫӗ.
2025 ҫулхи ака уйӑхӗнче РАН ӑстисем искусствӑллӑ интеллекта карел чӗлхипе транскриблама «вӗрентнӗ». Вӗрентнӗ чухне вырӑнти МИХсен материалӗсемпе тата чӗлхесен уҫӑ корпусӗсенчи даннӑйӗсемпе усӑ курнӑ[1].
Ӑнлантарусем
- ^ Искусственный интеллект «выучил» карельский язык. otr-online.ru (28 акан 2025). Пӑхнӑ кун: 2025 ҫулхи акан 30-мӗшӗ.
Каçăсем
- Карел чĕлхин грамматики (карел.)
- Карел-вырăс-финн сăмахсарĕ (карел.) (выр.) (фин.)
- Закон Республики Карелия о государственной поддержке карельского, вепсского и финского языков в Республике Карелия 2016 ҫулхи пушӑн 14-мӗшӗнче архивланӑ. (çаплах кунта) 2017 ҫулхи акан 23-мӗшӗнче архивланӑ. (выр.)
- Постановление Конституционного Суда России о строении алфавита государственных языков республик на графической основе кириллицы
- Финн-укăр электронлă вулавăшĕ
- Электронная коллекция изданий на карельском языке
- Карел чĕлхи ПараТайп.ру çинче — чĕлхе паллисем; Карел чĕлхин шрифчĕсем
|
Ку тĕнче чĕлхисен пĕрри пирки вĕçлемен статья. Эсир статьяна тӳрлетсе тата хушса проекта пулăшма пултаратăр. |
Темӑпа ҫыхӑннисем
 РФ чĕлхисем |
|
|---|---|
| Федераци чĕлхи | |
| Федераци субъекчĕсен чĕлхисем | |
| Официаллă статусри чĕлхесем | |