Макаçкасси
Макаҫкасси (выр. Малое Маклашкино) — Чӑваш Республикинчи Сӗнтӗрвӑрри районӗ шутӗнчи Кукашни ял тӑрӑхне кӗрекен ял.
Географи
Вӑл Чӑваш Республикин ҫурҫӗр-тухӑҫ пайӗнче вырнаҫнӑ. Шупашкара ҫитме 48 ҫухрӑм, район центрне — Сӗнтӗрвӑрри хулине — 4 ҫухрӑм. Чи ҫывӑх чукун ҫул станцийӗ 48 ҫухрӑмра вырнаҫнӑ.
Историйӗ
Ку яла XIX ӗмӗрӗн пӗрремӗш пайӗнче Маклашки ялӗнчен тухнӑ ҫынсем никӗсленӗ. Кунта чӑвашсем пурӑннӑ. 1866 ҫулччен вӗсем патшалӑх хресченӗсем шутланнӑ; тӗп ӗҫӗсем — тыр-пул ӳстересси тата выльӑх-чӗрлӗх ӗрчетесси. 1920-мӗш ҫулсенче кунта карҫинкка ҫыхнӑ, пир тӗртнӗ.
Администраци енчен ял Шупашкар уесӗн Сӗнтӗрвӑрри-Турханкасси вулӑсӗнче (XIX ӗмӗр — 1927), Сӗнтӗрвӑрри районӗнче (1927—1962, 1965 ҫултанпа), Шупашкар районӗнче (1962—1965) шутланнӑ.
1858 ҫулта 162 ҫын (75 арҫын, 87 хӗрарӑм), 1897 ҫулта — 192 (98 арҫын, 94 хӗрарӑм), 1926 ҫулта — 48 хуҫалӑхра 252 ҫын (115 арҫын, 137 хӗрарӑм), 1939 ҫулта — 284 (131 арҫын, 153 хӗрарӑм), 1979 ҫулта — 188 (82 арҫын, 106 хӗрарӑм) пулнине ҫырса илнӗ. 2002 ҫулта 58 хуҫалӑх, 2010 ҫулта 50 харпӑр хуҫалӑх шутланнӑ. 1931 ҫулта «Хӗрлӗ ҫар» колхоз йӗркеленӗ[2][3].
Халӑх йышӗ
Культура
Ялта хӑй тӗллӗн юрлакан хор ӗҫленӗ, вӑл Сӗнтӗрвӑрри районӗнче паллӑ пулнӑ[10].
Ялта Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫинче пуҫ хунӑ салтаксене асӑнса обелиск лартнӑ[11].
Инфраструктура тата транспорт
Ял район центрӗ — Сӗнтӗрвӑрри хули — ҫывӑхӗнче вырнаҫнӑ, ҫакна пула унти халӑх хулари социаллӑ инфраструктура объекчӗсемпе усӑ курма пултарать. Ҫыхӑну вырӑнти автомобиль ҫулӗсемпе пурнӑҫланать. 2024 ҫулхи юпа уйӑхӗнче ялта инфраструктура объекчӗсене юсав ӗҫӗсем ирттернӗ[12].
Пӑтӑрмахсем
Ялта ҫынна вӗлерне пулнӑ: Ҫӗнӗ Шупашкар ҫыннине ку киревсӗр ӗҫе тунӑшӑн айӑплӑ тесе йышӑннӑ, тӗрмене хупнӑ[13].
Ҫавӑн пекех ялта ҫул ҫитмен ачана мотоциклпа тытса чарнӑ[14].
Паллӑ ҫыннисем
- Григорьева Анна Васильевна (1923—1996) — вӗрентекен.
- Данилов Борис Владимирович (1937—2002) — театр актёрӗ, Чӑваш Республикин тава тивӗҫлӗ артисчӗ.
- Кузнецов Александр Максимович (1903—1974) — тухтӑр, Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫине вӑрҫине хутшӑннӑскер.
- Фёдорова Елена Фёдоровна (1925) — Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫине вӑрҫине хутшӑннӑскер.
Асӑрхавсем
- ^ Численность населения районов Чувашской Республики (выр.). Пӑхнӑ кун: 2015 ҫулхи пушӑн 23-мӗшӗ. Архивланӑ 2015 ҫулхи авӑнӑн 9-мӗшӗ.
- ^ Р. В. Любимова, З. А. Трифонова. Малое Маклашкино. Чувашская энциклопедия. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи нарӑсӑн 20-мӗшӗ.
- ^ Энциклопедия Мариинско-Посадского района / Р. В. Любимова, З. А. Трифонова. — С. 266.
- ^ Коряков Ю. Б. База данных «Этно-языковой состав населённых пунктов России». lingvarium.org. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи нарӑсӑн 20-мӗшӗ. Архивланӑ 2014 ҫулхи утӑн 13-мӗшӗ.
- ^ Численность населения городских округов, муниципальных районов, городских и сельских поселений, населённых пунктов Чувашской Республики по итогам Всероссийской переписи населения 2010 года. — Чувашстат, 2012. — 82 с.
- ^ http://www.perepis2002.ru/content.html?id=11&docid=10715289081460.
- ^ https://rosstat.gov.ru/free_doc/new_site/perepis2010/croc/perepis_itogi1612.htm.
- ^ https://web.archive.org/web/20150909142112/http://gov.cap.ru/HOME/158/smo/msu-317.doc.
- ^ https://rosstat.gov.ru/vpn/2020/Tom1_Chislennost_i_razmeshchenie_naseleniya.
- ^ Тогаев Анатолий Николаевич. Чувашская энциклопедия. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи нарӑсӑн 20-мӗшӗ.
- ^ Энциклопедия Мариинско-Посадского района / Р. В. Любимова, З. А. Трифонова. — С. 347.
- ^ Ремонт инфраструктуры в Малом Маклашкино. cheb-news.net. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи нарӑсӑн 20-мӗшӗ.
- ^ Житель Новочебоксарска признан виновным в убийстве, совершённом в деревне Малое Маклашкино. cheboksary.ru. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи нарӑсӑн 20-мӗшӗ.
- ^ В Чувашии задержали пьяного несовершеннолетнего мотоциклиста. cheb-live.ru. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи нарӑсӑн 20-мӗшӗ.
Каҫӑсем
- Малое Маклашкино // Чӑваш энциклопедийӗ