Вырӑсла версиЯтарлӑ проектсем
Чӗлхе суйла
РУВИКИ ҪИНЧЕН

Шемекеев Виталий Дмитриевич

Шемекеев Виталий Дмитриевич (1937 ҫулхи нарӑсӑн 27-мӗшӗ, Комсомольски, Комсомольски районӗ, Чăваш Автономиллĕ Социализмлă Совет Республики, Раççей Федерациллĕ Социализмлă Совет Республики, СССР — 2003 ҫулхи ҫӗртмен 15-мӗшӗ, Шупашкар, Чӑваш Республики — Чӑваш Ен, Раҫҫей Федерацийӗ) — чӑваш сӑвӑҫи, ҫыравҫи, публицисчӗ тата журналисчӗ.

СССР Ҫыравҫисен пӗрлешӗвӗн пайташӗ (1986). Унн сӑввисемпе чӑваш композиторӗсем нумай юрӑ ҫырнӑ.

Пурнӑҫӗпе ӗҫӗ-хӗлӗ

Виталий Дмитриевич Шемекеев 1937 ҫулхи нарӑс уйӑхӗн 27-мӗшӗнче Чӑваш Автономлӑ Совет Социаллӑ Республикин (хальхи Чӑваш Республикин) Комсомольски районӗнчи Комсомольски (Аслӑ Каҫал) ялӗнче ҫуралнӑ[1][2]. Вӑтам шкултан вӗренсе тухнӑ хыҫҫӑн тӑван колхозра строительте ӗҫленӗ[1]. 1957 ҫулта Пермь облаҫӗнчи Лысьва хулинчи 6-мӗш профессипе техника училищине вӗренме кӗнӗ, кайран Лысьва металлурги заводӗнче ӗҫленӗ (1957—1965)[2].

Чӑваш Ене таврӑнсан комсомол ӗҫӗнче тӑрӑшнӑ, Комсомольски районӗнчи «Октябрь ялавӗ» хаҫатӑн литература сотрудникӗ пулнӑ[1][3]. 1972 ҫулта Хусан патшалӑх университечӗн историпе филологи факультечӗн журналистика уйрӑмӗнчен 4 курс вӗренсе тухнӑ[2].

1974—1975 ҫулсенче Муркаш районӗнчи «Ҫӗнтерӳ ялавӗ» хаҫат редакторӗ пулса ӗҫленӗ[1][3]. Каярах районти ДОСААФ райкомӗн председателӗ, Муркаш районӗнчи Хачӑк ял клубӗн заведующийӗ пулнӑ[1]. 1986 ҫултанпа Чӑваш АССР Ҫыравҫисен пӗрлешӗвӗн илемлӗ литература пропаганда бюровӗн уполномоченнӑйӗ пулса ӗҫленӗ[1][2].

2003 ҫулхи ҫӗртме уйӑхӗн 15-мӗшӗнче Шупашкарта йывӑр чирлесе вилнӗ[1][2].

Пултарулӑх

Виталий Шемекеевӑн пӗрремӗш сӑвви 1957 ҫулта «Тӑван Атӑл» журналта пичетленнӗ[1][3]. Унӑн поэзийӗ лирикӑллӑ тата философиллӗ шухӑшсемпе тулнӑ. Сӑвӑҫ пурнӑҫ пулӑмӗсене тарӑннӑн тишкернӗ, чӑваш ялӗн авалхи тата хальхи кун-ҫулӗнчен илхам илнӗ[2].

Унӑн сӑввисемпе чӑваш композиторӗсем (Михаил Луков, Иван Христофоров, Юрий Жуков, Юрий Кудаков тата ыттисем) нумай юрӑ хунӑ. Паллӑ юрӑсем хушшинче: «Юратнӑ, кӑмӑллӑ аннем», «Эс чупту мана», «Хӗрарӑм куҫҫулӗ», «Тавах сире, атте-аннем», «Кӗрхи ҫуркунне», «Ан хурлан»[1][3].

2008 ҫулта унӑн «Ай, тӑварлӑ-ҫке кӗвӗҫӳ куҫҫулӗ» романӗ республикӑри «Литература Чӑвашӗн: ҫулталӑкри чи нумай вуланӑ кӗнеке» конкурсра ҫӗнтернӗ[1].

Кӗнекисем

  • «Пурнӑҫпа ӗмӗт» (1981);
  • «Ҫӑлтӑрсен ҫӑлкуҫӗ» (1985);
  • «Ҫӗр ҫинчех ман кил» (1988);
  • «Тунсӑхласа, юратса» (1991);
  • «Ҫурхи юр» (1997);
  • «Юрату эрехне эп ӗҫсе пӗтермен» (2003);
  • «Витрери ҫӑлтӑрсем» (ача-пӑча валли);
  • «Ай, тӑварлӑ-ҫке кӗвӗҫӳ куҫҫулӗ» (роман, 2008)[1].

Чыславсемпе парнесем

  • СССР Ҫыравҫисен пӗрлешӗвӗн пайташӗ (1986)[1][2];
  • Чӑваш Республикин универсаллӑ ӑслӑх библиотекин «Чи лайӑх кӗнеке» конкурсӗн дипломанчӗ (2008)[1];
  • М. Сеспель фончӗн «Сеспель-100» конкурсӗн Хисеп грамоти[1];
  • Раҫҫей Федерацийӗн Культура министерствин Хисеп грамоти[1];
  • Чӑваш Республикин Ҫыравҫисен пӗрлешӗвӗн 60 ҫул тултарнӑ май Хисеп грамоти[1].

Ӑнлантарусем

  1. ^ 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16 Шемекеев, Виталий Дмитриевич (писатель; 27.02.1937-15.06.2003) (выр.). Наследие Чувашии.рф. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 9-мӗшӗ.
  2. ^ 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 Шемекеев Виталий Дмитриевич (выр.). Чувашская энциклопедия. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 9-мӗшӗ.
  3. ^ 1, 2, 3, 4 Юбиляры 2007 г. (27 февраля) (выр.). cap.ru. Пӑхнӑ кун: 2026 ҫулхи утӑн 9-мӗшӗ.

Вуламалли

  • Агивер, Ф. Г. Кун ҫути. Каҫ сасси. Юрату... : [Виталий Шемекеев сӑввисем ҫинчен] / Х. Агивер // Тӑван Атӑл. – 2007. – № 2. – С. 112-116.
  • Виталий Шемекеев // Канаш (Ульяновская обл.). – 1997. – 1 нарăс.
  • Моисеев, Р. Талантлисем йышланса пыччăр / Р. Моисеев // Каçал ен (Комсомольски р–нĕ). – 2004. – 3 утă.
  • Прокопьева, Р. "Çеçпĕл–100" лауреачĕсем / Р. Прокопьева // Хыпар. – 2000. – 16 пуш.
  • Сидоров, В. Ĕçпе ĕнентер çынсене / В. Сидоров // Ялав. – 1985. – № 8. – С. 31.
  • Тимаков, В. «Ман юратнă çынсем нумай» / В. Тимаков // Тăван Атăл. – 1985. – № 10. – С. 70.
  • Уткин, Г. Унăн килĕ çĕр çинчех / Г. Уткин // Хыпар. – 1997. – 28 нарăс.
  • Шемекеев, В. «Çырла пахчи евĕр пуян чĕлхене юратăр, чăваш ачисем, ĕмĕрне!» / В. Шемекеев ; П. Çăлкуç калаçнă // Тантăш. – 1996. – 5 кăрлач.
  • Шемекеев Виталий Дмитриевич // Люди нашего района : (защитники Родины и общественного порядка, спортсмены, научные работники, работники редакции, писатели, поэты, журналисты). – Шупашкар, 2004. – С. 98–99.
  • Шемекеева, Г. Мăшăрăм çинчен / Г. Шемекеева // Каçал ен (Комсомольски р–нĕ). – 2004. – 16 çĕртме.
  • Ялгир, П. Шемекеев Виталий Дмитриевич // Ялгир, П. Литературный мир Чувашии / П. Ялгир. – Шупашкар, 2005. – С. 142.

Ӑнлантарусем

Каҫӑсем

Категорисем