Ио (çулташ)

Ио (ав.гр. Ἰώ) — Хĕвел системинчи спутник Галигей уçнă 4 Юпитер спутникĕнчен Юпитера чи çывăххи. Галилео Галилей уçнă. Курăнакан çăлтăр виçи - 5,02 (хирĕç тăни)^[4]. Ятне мифологири Герăн Ио ятлă апăсне тата Зевсăн савнине асăнса панă.

Ку спутник Хĕвел системинче геологи енчен чи хастарри, ун çинче 400 ытла ĕçлекен вулкан ^[5]^[6]. Хăшпĕр вулканĕсем кӳкĕртпе кӳкĕрт оксидне 500 км ытла çӳлелле ывăтаççĕ. Ио çинче 100 ытла ту, вĕсем спутникăн силикатлă хуппи хĕсĕннипе пулнă. Хăшпĕр ту вĕçлексем çĕр çинчи Джомолунгмăран çӳллĕрех ^[7] — например, гора Южная Боосавла выше Джомолунгмы в два раза.

«Пионер»

Ио патне чи малтан йĕкĕреш аппратсем «Пионер-10» тата «Пионер-11» пулнă, вĕсем спутник патĕнче 1973-мĕш çулхи раштавăн 3-мĕшĕнче тата 1974-мĕш çулхи раштавăн 4-мĕшĕнче вĕçсе иртнĕ^[8]. Аппаратсем вĕçнине радиопа сăнаса Ион массине тата тачăлăхне тĕрĕслетме сай пулнă. Ио пăртан мар, силикат породисенчен тăнине палăртнă^[9]. Ку аппаратсем Ио çинче атмосферăн çӳхе сийне тата орбити патĕнче интенсивлă радиаци пиçихине курма май пулнă. «Пионер-11» çинчи камера çурçĕр поляр облаçне лайăх пахалахпа ӳкерме пултарнă^[10]. «Пионер-10» та ӳкермелле пулнă, анчах радиаци шайĕ пысăк пулнипе сăнавсем ăнăçла пулманн^[8].

«Вояджер»

«Вояджер-1» тата «Вояджер-2» космос аппарачĕсем Ио патĕнче 1979 -мĕш çулта ĕçсе кайнă, вĕсен фотоаппаратури спутника лайăхрах пахалăхпа ӳкерме май панă. «Вояджер-1» Ио патенчен 20 600 километрта 1979-мĕш çулхи пушăн 5-мешĕнче иртсе кайнă ^[11]. Спутник çинчен тунă ӳкерчĕсем спутник çинче темĕскерле тĕрлĕ тĕслĕ кратерсем çук пейзаж кăтартнă^[12]. Пысăх пахалăхпа тунă фото çинче нумай тĕлĕнселле формăлла шăтăклă, Джомолунгмăран çӳлĕрех тулă çăмрăк си курăннă.

«Галилео»

«Галилео» космос аппарачĕ Ио патне 1995-мĕш çулта вĕçсе çитнĕ

Атмосфера

Ио питĕ çӳхе тĕпрен илсен кӳкĕрт диоксчĕнчен (SO₂) тăракан Атмосфера пур, унта тата кăштах кӳкĕрт моноиоксчĕ (SO), натри хлоричĕ (NaCl) тата кӳкĕрт кислород атомĕсем^[13].

Бурба Г. А. [1] / Отв. ред. К. П. Флоренский и Ю. И. Ефремов. — Наука, 1984. — 84 с.
Силкин Б. И. . — Наука, 1982. — 208 с. — 150 000 экз.

^ Силкин Б. И. В мире множества лун. — М.: Наука, 1982, с. 208. — Стр. 38.
^ Yeomans, Donald K. Planetary Satellite Physical Parameters (паллӑ мар). JPL Solar System Dynamics (13 утӑн 2006). Пӑхнӑ кун: 2007 ҫулхи чӳкӗн 5-мӗшӗ. Архивланӑ 2010 ҫулхи кӑрлачӑн 18-мӗшӗ.
^ Rathbun, J. A. (2004). «Mapping of Io's thermal radiation by the Galileo photopolarimeter-radiometer (PPR) instrument». Icarus 169 (1): 127–139. DOI:10.1016/j.icarus.2003.12.021.
^ Classic Satellites of the Solar System (паллӑ мар). Observatorio ARVAL. Пӑхнӑ кун: 2007 ҫулхи авӑнӑн 28-мӗшӗ. Архивланӑ 2011 ҫулхи ҫурлан 25-мӗшӗ.
^ . — Academic Press. — ISBN 978-0-12-088589-3.
^ Lopes, R. M. C.; et al. (2004). «Lava lakes on Io: Observations of Io’s volcanic activity from Galileo NIMS during the 2001 fly-bys». Icarus 169 (1): 140–174. DOI:10.1016/j.icarus.2003.11.013.
^ Schenk, P.; et al. (2001). «The Mountains of Io: Global and Geological Perspectives from Voyager and Galileo». Journal of Geophysical Research 106 (E12): 33201–33222. DOI:10.1029/2000JE001408.
^ ¹^,² Fimmel, R. O.; et al.: First into the Outer Solar System (паллӑ мар). Pioneer Odyssey. NASA (1977). Пӑхнӑ кун: 2007 ҫулхи ҫӗртмен 5-мӗшӗ. Архивланӑ 2011 ҫулхи ҫурлан 25-мӗшӗ.
^ Anderson, J. D.; et al. (1974). «Gravitational parameters of the Jupiter system from the Doppler tracking of Pioneer 10». Science 183 (4122): 322–323. DOI:10.1126/science.183.4122.322. PMID 17821098.
^ Pioneer 11 Images of Io (паллӑ мар). Galileo Home Page. Пӑхнӑ кун: 2007 ҫулхи акан 21-мӗшӗ. Архивланӑ 2011 ҫулхи ҫурлан 25-мӗшӗ.
^ Voyager Mission Description (англ.). The Planetary Rings Node — Planetary Data System (НАСА). Институт SETI (19 нарӑсӑн 1997). Пӑхнӑ кун: 2014 ҫулхи акан 19-мӗшӗ. Архивланӑ 2011 ҫулхи ҫурлан 25-мӗшӗ.
^ Smith, B. A.; et al. (1979). «The Jupiter system through the eyes of Voyager 1». Science 204 (4396): 951–972. DOI:10.1126/science.204.4396.951. PMID 17800430.
^ E.; et al. Lellouch. . — Springer-Praxis. — ISBN 3-540-34681-3.

Профиль спутника 2014 ҫулхи пушӑн 28-мӗшӗнче архивланӑ. на сайте НАСА об исследовании Солнечной системы (акăлч.)
Профиль спутника на веб-сайте Билла Арнетта «Девять планет»(акăлч.)
Описание Ио 2010 ҫулхи акан 13-мӗшӗнче архивланӑ. в проекте Мичиганского университета «́Окна во Вселенную 2010 ҫулхи акан 13-мӗшӗнче архивланӑ.»(акăлч.)
Страница Ио на сайте Кальвина Хамильтона «Виды Солнечной системы» (акăлч.)

Видео о вращении Ио от Национального управления океанических и атмосферных исследований (акăлч.)

3D-изображения и видео со спутников Солнечной системы, включая и Ио (акăлч.)

Ӳкерчĕксем

Каталог НАСА изображений Ио (акăлч.)
Изображения со спутника «Галилео» (акăлч.)

|style="width:50%; "|

Карттăсем

Глобальная карта Ио на сайте планетной геологии USGS, основанная на снимках с «Вояджеров» и «Галилео» (акăлч.)
Список наименованных деталей поверхности Ио и карта с их названиями на сайте планетной номенклатуры USGS (акăлч.)

The Conundrum Posed by Io’s Minimum Surface Temperatures (акăлч.)
Список гор Ио (акăлч.)
Снимки полярных сияний на Ио, сделанные «Кассини» (акăлч.)
Сайт об Ио 2010 ҫулхи акан 7-мӗшӗнче архивланӑ. (выр.)
Популярная статья о вулканизме планет 2008 ҫулхи нарӑсӑн 27-мӗшӗнче архивланӑ. (выр.)

[[Категори:Ио (спутник)]

[1] Силкин Б. И. В мире множества лун. — М.: Наука, 1982, с. 208. — Стр. 38.

[jplfact-2] Yeomans, Donald K. Planetary Satellite Physical Parameters (паллӑ мар). JPL Solar System Dynamics (13 утӑн 2006). Пӑхнӑ кун: 2007 ҫулхи чӳкӗн 5-мӗшӗ. Архивланӑ 2010 ҫулхи кӑрлачӑн 18-мӗшӗ.

[Rathbun2004-3] Rathbun, J. A. (2004). «Mapping of Io's thermal radiation by the Galileo photopolarimeter-radiometer (PPR) instrument». Icarus 169 (1): 127–139. DOI:10.1016/j.icarus.2003.12.021.

[magnitude-4] Classic Satellites of the Solar System (паллӑ мар). Observatorio ARVAL. Пӑхнӑ кун: 2007 ҫулхи авӑнӑн 28-мӗшӗ. Архивланӑ 2011 ҫулхи ҫурлан 25-мӗшӗ.

[book-5] . — Academic Press. — ISBN 978-0-12-088589-3.

[Lopes2004-6] Lopes, R. M. C.; et al. (2004). «Lava lakes on Io: Observations of Io’s volcanic activity from Galileo NIMS during the 2001 fly-bys». Icarus 169 (1): 140–174. DOI:10.1016/j.icarus.2003.11.013.

[Schenk2001-7] Schenk, P.; et al. (2001). «The Mountains of Io: Global and Geological Perspectives from Voyager and Galileo». Journal of Geophysical Research 106 (E12): 33201–33222. DOI:10.1029/2000JE001408.

[PioneerChap5-8] ¹^,² Fimmel, R. O.; et al.: First into the Outer Solar System (паллӑ мар). Pioneer Odyssey. NASA (1977). Пӑхнӑ кун: 2007 ҫулхи ҫӗртмен 5-мӗшӗ. Архивланӑ 2011 ҫулхи ҫурлан 25-мӗшӗ.

[Anderson1974-9] Anderson, J. D.; et al. (1974). «Gravitational parameters of the Jupiter system from the Doppler tracking of Pioneer 10». Science 183 (4122): 322–323. DOI:10.1126/science.183.4122.322. PMID 17821098.

[Pioneer11image-10] Pioneer 11 Images of Io (паллӑ мар). Galileo Home Page. Пӑхнӑ кун: 2007 ҫулхи акан 21-мӗшӗ. Архивланӑ 2011 ҫулхи ҫурлан 25-мӗшӗ.

[VoyagerDesc-11] Voyager Mission Description (англ.). The Planetary Rings Node — Planetary Data System (НАСА). Институт SETI (19 нарӑсӑн 1997). Пӑхнӑ кун: 2014 ҫулхи акан 19-мӗшӗ. Архивланӑ 2011 ҫулхи ҫурлан 25-мӗшӗ.

[Smith1979-12] Smith, B. A.; et al. (1979). «The Jupiter system through the eyes of Voyager 1». Science 204 (4396): 951–972. DOI:10.1126/science.204.4396.951. PMID 17800430.

[IobookChap10-13] E.; et al. Lellouch. . — Springer-Praxis. — ISBN 3-540-34681-3.

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]

п • с • т Атмосферăсем
Çалтăрсен атмосферисем	Хĕвел

Планетăсен атмосфери	Меркурий • Венера • Земля • Марс • Юпитер • Сатурн • Уран • Нептун

Спутниксен атмосферисем	Уйăх • Диона • Ио • Европа • Ганимед • Каллисто • Энцелад • Титан • Рея • Тритон

Карлик планетăсем	Церера • Плутон • Макемаке

Экзопланетăсем	Осирис • Kepler-7 b

Çав. пекех	Хĕвел системи • Планетологи • Кометăсем

п • с • т Хĕвел системи
Ошибка: неверное или отсутствующее изображение

Хӗвел

Планетăсем: Меркури • Венера • Çĕр • Марс • Юпитер • Сатурн • Уран • Нептун •

карлик планетăсем:Церера • Плутон • Хаумеа • Макемаке • Эрида тата Карлик планетăсен кандидачĕсем Седна • Орк • Квавар • Кункун • 2002 MS₄

Мăн планета спутникĕсем: Уйăх • Каллисто • Ганимед • Европа • Ио • Титан • Энцелад • Мимас • Япет • Тефия • Диона • Рея • Оберон • Титания • Ариэль • Умбриэль • Миранда • Тритон • Протей • Харон

Спутниксем/ункăсем: Çĕрĕн • Марсăн • Юпитерăн/∅ • Сатурнăн/∅ • Уранăн/∅ • Нептунăн/∅ • Плутонăн • Хаумеа • Эридăн

Кĕçĕн кĕлеткесем: метеороидсем • астероидсем/вĕсен спутникĕсем (çĕр çумне килекен • тĕп тăрăхĕнчи • троянсем • кентаврсем) • транснептун (КТ (плутино • кьюбивано) • РД) • дамоклоидсем • кометăсем (ОО)
Астрономи объекчĕсем • Портал:Астрономи • Проект:Астероидсем

Ио (çулташ)

Космос аппарачĕсемпе сăнани

«Пионер»

«Вояджер»

«Галилео»

Атмосфера

Çавăн пекех пăхăр

Литература

Асăрхавсем

Каçăсем

Ӳкерчĕксем

Карттăсем

Темӑпа ҫыхӑннисем

Категорисем