Вырӑсла версиЯтарлӑ проектсем
Чӗлхе суйла
РУВИКИ ҪИНЧЕН

Абхази уявӗсем

Кунта 1995 ҫулхи кӑрлачӑн 5-мӗшӗнче йышӑннӑ тата юлашки хут 2014 ҫулхи ҫӑвӑн 15-мӗшӗнче хушса улӑштарнӑ «Абхази Республикин уявӗсемпе астӑвӑм кунӗсем ҫинчен» саккунпа килӗшӳллӗн Абхазире палӑртакан уявсемпе астӑвӑм кунӗсен списокне илсе кӑтартнӑ[1].

Таблицӑра      сарӑ тӗспе канмалли кун шутланакан уяв кунӗсене,      симӗс тӗспе — канмалли кун мар шутланакансене,      шурӑ тӗспе — ӗҫ кунӗ шутланакан астӑвӑм кунӗсене палӑртнӑ.

Кун Ячӗ Ӑнлантарса пани
Кӑрлач, 1-2 Ҫӗнӗ ҫул
Кӑрлач, 7 Раштав (абх. Қьырса, Лымдныҳəа[2]) Христиансен уявӗ, Абхазире вырӑнти йӑла-йӗркепе уявлаҫҫӗ[2][3].
Кӑрлач, 14 Ажьырныхуа Кивӗ Ҫӗнӗ ҫул уявӗпе пӗр кун килекен йӑлана кӗнӗ тӗп Абхази уявӗсенчен пери; кӑрлачӑн 13-мӗшпе 14-мӗшӗнчи ҫӗрле паллӑ тӑваҫҫӗ[4][5][6]. Тимӗрҫӗ ӑсталӑхне хӳтӗлекен Шашвӑ турӑпа ҫыхӑннӑ[7][8].
Пуш, 4 Совет влаҫне йӗркеленин кунӗ РСФСР-па Кавказхыҫ комиссариачӗ хушшинчи хирӗҫу вӑхӑтӗнче РККА ҫарӗсем Сухумине ярса илнӗ ятпа уявланать, ку ӗҫ-пуҫ хыҫҫӑн, 2921 ҫулхи пушӑн 21-мӗшӗнчен, Абхазири влаҫ советсен аллине лекнӗ[9].
Пуш, 8 Пӗтӗм тӗнчери хӗрарӑмсен кунӗ
Ака, 14 Абхази Республикин Налук органӗсен ӗҫченӗн кунӗ 1994 ҫулхи акан 14-мӗшӗнче Абхази Республикин Патшалӑх налук службине йӗркеленӗ ятпа уявланать[10].
— Мӑнкун (абх. Кәырбан-баирам, Кәырбаныҳәа) Христиансен уявӗ, Абхазире вырӑнти йӑла-йӗркепе уявлаҫҫӗ[11][12][13][14].
Ака, 25 Радоница (абх. Уараза-байрам ныҳәа, Арадоница, Аԥсцәа рныҳәа) Вилнисене асӑнмалли христиансен уявӗ, Абхазире вырӑнти йӑла-йӗркепе уявлаҫҫӗ, 2022 ҫултанпа официаллӑ майпа канмалли кун тесе йышӑннӑ
Ҫу, 1 Ӗҫ уявӗ
Ҫу, 9 Ҫӗнтерӳ кунӗ
Ҫу, 21 Кавказ вӑрҫине пула тата Кавказри сӑрт-ту халӑхӗсене вӑйпа урӑх ҫӗре куҫарнине пула шар курнисене асӑнмалли кун Кавказ вӑрҫи хыҫҫӑн Раҫҫей империйӗ ҫӗнӗ ҫӗрсене ярса илнӗ хыҫҫӑн абхазсен мухаджирлӑхне (вӑйпа тепӗр ҫӗре куҫарни) асра тытса уявлаҫҫӗ[15][16].
Ҫу, 23 Симон Кананит Сӑваплӑ Апостол кунӗ Христан сӑваплӑ ҫыннине асӑнмалли кун. 2014 ҫултанпа канмалли кун шутланать[17].

Симон Кананита Абхазире уйрӑмах хисеплеҫҫӗ, ку тӑрӑхра христиансен тӗнне вӑл чи малтан саракансенчен пӗри пулнӑ[17][18].

зульхиджа, 10 Курбан-байрам / Курбанныхуа (абх. Кәырбан-баирам, Кәырбаныҳәа) Мӑсӑльмансен уявӗ; Абхазии 1994 ҫултанпа канмалли кун шутланать[19].
Ҫӗртмен виҫҫӗмӗш вырсарникунӗ Медицина ӗҫченӗн кунӗ
Утӑ, 23 Абхази Республикин ялавӗн кунӗ 1992 ҫулхи утӑн 23-мӗшӗнче Абхази Республикин хальхи ялавне йышӑннин ячӗпе уявлаҫҫӗ[20].
Ҫурлан иккӗмӗш вырсарникунӗ Строитель кунӗ
Ҫурла, 14 Тӑван ҫӗре хӳтӗлекенсене асра тытмалли кун 1992 ҫулхи ҫурлан 14-мӗшӗнче Абхазире пуҫланнӑ вӑрҫӑна асра тытмалли кун[21].
Ҫурла, 15 Хӑй ирӗкӗпе алла пӑшал тытнӑ ҫыннӑн кунӗ 1992 ҫулхи ҫурлан 15-мӗшӗнче Абхази вӑрҫине Ҫурҫӗр Кавказран хӑй ирӗкӗпе алла пӑшал тытнӑ ҫынсен пӗрремӗш ушкӑнӗ ҫитнӗ ятпа уявлаҫҫӗ[22].
Ҫурла, 26 Абхази Республики никама пӑхӑнманнине тӗнче шайӗнче йышӑннин кунӗ 2008 ҫулхи ҫурлан 26-мӗшӗнче Раҫҫей Федерацийӗ Абхази никама пӑхӑнман патшалӑх пулса тӑнине йышӑннӑ ятпа уявлаҫҫӗ[23].
Ҫурла, 28 Сӑваплӑ Турамӑш ыйха путнин кунӗ / Нанхуа (абх. Нанҳәа) Христиансен уявӗ, Абхазире вырӑнти йӑла-йӗркепе уявлаҫҫӗ[24][25]. 2014 ҫултанпа канмалли кун шутланать[26].
Авӑн, 30 Абхази Республикин никама пӑхӑнманлӑх кунӗ 1993 ҫулхи авӑнӑн 30-мӗшӗнче Абхази вӑрҫи вӑхӑтӗнче грузинсен ҫарне Абхази ҫӗрӗнчен хӑваласа янӑ ятпа уявлаҫҫӗ[27][28][29].
Юпа, 11 Абхази Республикин Хӗҫпӑшаллӑ вӑйӗсен кунӗ 1992 ҫулхи юпан 11-мӗшӗнче Абхазин Хӳтӗлев министерствипе Тӗп штаба йӗркеленӗ ятпа уявлаҫҫӗ[30].
Юпа, 30 Абхази Республикин ӑслӑлӑх кунӗ 1997 ҫулхи юпан 30-мӗшӗнче Абхазин ӑслӑлӑх академине йӗркеленӗ ятпа уявлаҫҫӗ[31].
Политикӑллӑ репрессисене пула шар курнисене асра тытмалли кун 1930–1940-мӗш ҫулсенче Абхази АССРӗнче Сталин ирттернӗ репрессисенче шар курнисене асӑнмалли кун[32].
Чӳк, 26 Абхази Республикин Конституцийӗн кунӗ 1994 ҫулхи чӳкӗн 26-мӗшӗнче Абхази Конституцине йышӑннӑ ятпа уявлаҫҫӗ[33][34].
Раштав, 13 Андрей Первозванный Сӑваплӑ Апостолӑн кунӗ Христиансен сӑваплӑ ҫыннине асра тытмалли кун.

Андрей Первозванные Абхазире уйрӑмах хисеплеҫҫӗ, ку тӑрӑхра христиансен тӗнне вӑл чи малтан саракансенчен пӗри пулнӑ[35].

Раштав, 14 Абхазири Тӑван Ҫӗршыв вӑрҫинче вилнӗ ачасене асӑнмалли кун Абхазири вӑрҫӑ вӑхӑтӗнче Лата ялӗ патӗнче 1992 çулхи раштавӑн 14-мӗшӗнче авиапӑтӑрмаха пула вилнисене асӑнмалли кун[36][37].

Ӑнлантарусем

  1. ^ Закон Республики Абхазия «О праздничных и памятных днях в Республике Абхазия» (выр.). Официальный сайт президента Республики Абхазия (31 пушӑн 2015). Пӑхнӑ кун: 2022 ҫулхи акан 8-мӗшӗ. Архивланӑ 2019 ҫулхи нарӑсӑн 14-мӗшӗ.
  2. ^ 1, 2 Бигуаа, 2018, с. 180—198.
  3. ^ Рождество по-абхазски: божественная литургия и свечка для усопших (выр.). Sputnik Абхази (6 кӑрлачӑн 2020). Пӑхнӑ кун: 2020 ҫулхи авӑнӑн 29-мӗшӗ.
  4. ^ Бигуаа, 2018, с. 198—228.
  5. ^ Индира Барциц. День сотворения мира отмечается в Абхазии в ночь на пятницу (выр.). РИА Новости (14 кӑрлачӑн 2011). Пӑхнӑ кун: 2020 ҫулхи авӑнӑн 29-мӗшӗ. Архивланӑ 2021 ҫулхи утӑн 14-мӗшӗ.
  6. ^ Дарья Папба. «Ажьырныхуа» – традиционный праздник, который удалось сохранить (выр.). Эхо Кавказа (10 кӑрлачӑн 2017). Пӑхнӑ кун: 2020 ҫулхи авӑнӑн 29-мӗшӗ. Архивланӑ 2020 ҫулхи юпан 24-мӗшӗ.
  7. ^ Сария Кварацхелия. Сотворение мира, или Ажьырныхуа: традиции празднования и верования абхазов (выр.). Sputnik Абхазия (13 кӑрлачӑн 2018). Пӑхнӑ кун: 2020 ҫулхи авӑнӑн 29-мӗшӗ. Архивланӑ 2021 ҫулхи кӑрлачӑн 3-мӗшӗ.
  8. ^ Бадрак Авидзба. Ажьира и ахьира: Новый год по-абхазски (выр.). Sputnik Абхазия (14 кӑрлачӑн 2017). Пӑхнӑ кун: 2020 ҫулхи авӑнӑн 29-мӗшӗ. Архивланӑ 2018 ҫулхи кӑрлачӑн 14-мӗшӗ.
  9. ^ 4 марта 1921 года: через советизацию к восстановлению государственности Абхазии (выр.). Sputnik Абхазия (4 пушӑн 2018). Пӑхнӑ кун: 2020 ҫулхи авӑнӑн 29-мӗшӗ.
  10. ^ День работника налоговых органов Республики Абхазия. Министерство по налогам и сборам Республики Абхазия (13 акан 2018). Пӑхнӑ кун: 2020 ҫулхи авӑнӑн 29-мӗшӗ. Архивланӑ 2020 ҫулхи ҫурлан 8-мӗшӗ.
  11. ^ В. Бигуаа. АМШАԤЫ / AMŠ૪APӘ – «АБХАЗСКАЯ ПАСХА» // АБХАЗОВЕДЕНИЕ: АРХЕОЛОГИЯ. ИСТОРИЯ. ЭТНОЛОГИЯ : сборник. — Сухум: Дом печати, 2013. — Вып. 8—9. — .
  12. ^ Бигуаа, 2018, с. 88—113.
  13. ^ Бадрак Авидзба. Жертвенное животное и моление: как в Абхазии празднуют Пасху (выр.). Sputnik Абхазия (27 акан 2019). Пӑхнӑ кун: 2020 ҫулхи авӑнӑн 29-мӗшӗ.
  14. ^ Виталий Шария. Пасхальные традиции в Абхазии (выр.). Эхо Кавказа (17 акан 2017). Пӑхнӑ кун: 2020 ҫулхи авӑнӑн 29-мӗшӗ. Архивланӑ 2021 ҫулхи ҫӑвӑн 18-мӗшӗ.
  15. ^ Виталий Шария. Абхазская память о махаджирах (выр.). Эхо Кавказа (22 ҫӑвӑн 2018). Пӑхнӑ кун: 2020 ҫулхи авӑнӑн 29-мӗшӗ. Архивланӑ 2018 ҫулхи ҫӑвӑн 22-мӗшӗ.
  16. ^ Амра Амичба. Историк о 21 мая: трагическая страница в истории кавказских народов (выр.). Sputnik Абхазия (21 ҫӑвӑн 2017). Пӑхнӑ кун: 2020 ҫулхи авӑнӑн 29-мӗшӗ. Архивланӑ 2018 ҫулхи кӑрлачӑн 30-мӗшӗ.
  17. ^ 1, 2 Виталий Шария. Жизнь и смерть Симона Кананита (выр.). Эхо Кавказа (23 ҫӑвӑн 2018). Пӑхнӑ кун: 2020 ҫулхи авӑнӑн 29-мӗшӗ. Архивланӑ 2018 ҫулхи ҫӑвӑн 23-мӗшӗ.
  18. ^ Наала Авиздба. День святого апостола Симона Кананита проходит в Абхазии (выр.). Sputnik Абхазия (23 ҫӑвӑн 2015). Пӑхнӑ кун: 2020 ҫулхи авӑнӑн 29-мӗшӗ. Архивланӑ 2020 ҫулхи раштавӑн 1-мӗшӗ.
  19. ^ Виталий Шария. Курбанныхуа в год пандемии (выр.). Эхо Кавказа (31 утӑн 2020). Пӑхнӑ кун: 2020 ҫулхи авӑнӑн 29-мӗшӗ. Архивланӑ 2020 ҫулхи авӑнӑн 18-мӗшӗ.
  20. ^ 23 ИЮЛЯ В АБХАЗИИ ОТМЕЧАЮТ ДЕНЬ ГОСУДАРСТВЕННОГО ФЛАГА (выр.). Абхазия-Информ (22 утӑн 2020). Пӑхнӑ кун: 2020 ҫулхи авӑнӑн 29-мӗшӗ.
  21. ^ Тамара Ачба. 14 августа - День памяти защитников Отечества (2020-08-14).
  22. ^ Анжела Кучуберия. Жители Абхазии отметили День добровольца. Кавказский Узел (16 ҫурлан 2013). Пӑхнӑ кун: 2020 ҫулхи авӑнӑн 29-мӗшӗ. Архивланӑ 2018 ҫулхи юпан 9-мӗшӗ.
  23. ^ Мечта народа: 12 лет международному признанию независимости Абхазии (выр.). Sputnik Абхазия (26 ҫурлан 2020). Пӑхнӑ кун: 2020 ҫулхи авӑнӑн 28-мӗшӗ. Архивланӑ 2020 ҫулхи авӑнӑн 21-мӗшӗ.
  24. ^ Бигуаа, 2018, с. 163—180.
  25. ^ Ашуба: у абхазов особое отношение к христианским праздникам (выр.). Sputnik Абхазия (28 ҫурлан 2018). Пӑхнӑ кун: 2020 ҫулхи авӑнӑн 29-мӗшӗ. Архивланӑ 2020 ҫулхи ҫурлан 11-мӗшӗ.
  26. ^ Виталий Шария. Праздник Нанхуа в Абхазии (выр.). Эхо Кавказа (28 ҫурлан 2017). Пӑхнӑ кун: 2020 ҫулхи авӑнӑн 27-мӗшӗ.
  27. ^ День независимости в Абхазии (выр.). РИА Новости (30 авӑнӑн 2014). Пӑхнӑ кун: 2020 ҫулхи авӑнӑн 28-мӗшӗ.
  28. ^ Абхазия между двумя Победами (2019-09-29). 2020 ҫулхи юпан 27-мӗшӗнче архивланӑ. Тӗрӗсленӗ: 2020 ҫулхи авӑнӑн 28-мӗшӗ.
  29. ^ За свободу и справедливость: День Победы отмечают в Абхазии (выр.). Sputnik Абхазия (30 авӑнӑн 2019). Пӑхнӑ кун: 2020 ҫулхи авӑнӑн 29-мӗшӗ. Архивланӑ 2020 ҫулхи ҫурлан 13-мӗшӗ.
  30. ^ На страже Родины: 27-летие создания Абхазской армии отметили в Сухуме (выр.). Sputnik Абхазия (11 юпан 2019). Пӑхнӑ кун: 2020 ҫулхи авӑнӑн 28-мӗшӗ. Архивланӑ 2020 ҫулхи чӳкӗн 24-мӗшӗ.
  31. ^ Дамей Касландзия. Научное сообщество Абхазии отмечает День науки (выр.). Аиааира (30 юпан 2018). Пӑхнӑ кун: 2020 ҫулхи авӑнӑн 28-мӗшӗ.
  32. ^ Память жертв политических репрессий почтили в Абхазии (выр.). Sputnik Абхазия (30 юпан 2018). Пӑхнӑ кун: 2020 ҫулхи авӑнӑн 28-мӗшӗ. Архивланӑ 2020 ҫулхи юпан 26-мӗшӗ.
  33. ^ Основной закон: из истории Конституции Абхазии (выр.). Sputnik Абхазия (26 чӳкӗн 2019). Пӑхнӑ кун: 2020 ҫулхи авӑнӑн 27-мӗшӗ.
  34. ^ День Конституции в Абхазии (выр.). РИА Новости (26 чӳкӗн 2014). Пӑхнӑ кун: 2020 ҫулхи авӑнӑн 27-мӗшӗ.
  35. ^ День памяти Апостола Андрея Первозванного отметили в Сухуме (выр.). Sputnik Абхазия (13 раштавӑн 2016). Пӑхнӑ кун: 2020 ҫулхи авӑнӑн 28-мӗшӗ. Архивланӑ 2016 ҫулхи раштавӑн 14-мӗшӗ.
  36. ^ В Абхазии — День памяти детей, погибших в Отечественной войне 1992−93 годов (выр.). EADaily (14 раштавӑн 2015). Пӑхнӑ кун: 2020 ҫулхи авӑнӑн 27-мӗшӗ. Архивланӑ 2020 ҫулхи юпан 29-мӗшӗ.
  37. ^ Посольство Республики Абхазия в Российской Федерации - Сегодня в Абхазии день скорби и памяти. Посольство Республики Абхазия в Российской Федерации (14 раштавӑн 2012). Пӑхнӑ кун: 2020 ҫулхи авӑнӑн 27-мӗшӗ. Архивланӑ 2020 ҫулхи авӑнӑн 26-мӗшӗ.

Вуламалли

Категорисем