Вырӑсла версиЯтарлӑ проектсем
Чӗлхе суйла
РУВИКИ ҪИНЧЕН

Сенкер ҫулӑм

«Сенкер ҫулӑм» (выр. Голубой огонёк) — СССР Тӗп телекуравӗн пӗрремӗш программи ҫинче 1962 ҫулхи акан 6-мӗшӗнчен пуҫласа 1987 ҫулччен эфира тухнӑ музыкӑпа кану телепрограмми[5][6].

1998 ҫултанпа Ҫӗнӗ ҫул каҫӗнче кашни ҫул «Россия-1» телеканалпа «Шабаловкӑри Сенкер ҫулӑм» ятпа тухать. Ытларах чухне Кивӗ Ҫӗнӗ ҫулта тепӗр хут кӑтартаҫҫӗ[7], анчах та трансляци вӑхӑчӗ улшӑнма пултарать (сӑмахран, Сурхури уявӗнче е кӑрлач уйӑхӗнчи эрнекунсенче).

Чи малтанах программӑна кашни эрнере канмалли кунсенче, унтан — уявсенче тата кану кунӗсенче ҫеҫ кӑтартнӑ. «Ҫулӑм» кӑларӑмсене совет саманин оперӑра, балетра, опереттӑра, циркра, халӑх тата эстрада юррисене юрлакансем, ҫавӑн пекех хисеплӗ хӑнасем — космонавтсем, Совет Союзӗн Паттӑрӗсем, Социализмла Ӗҫ Паттӑрӗсем, паллӑ ҫар ӗҫченӗсем, производствӑра малта тухнисем тата ытти нумай-нумай ӑслӑлӑхпа ӳнер ҫыннисем хутшӑннӑ. 1962 ҫулхи пӗрремӗш кӑларӑмӑн хисеплӗ хӑни — Юрий Гагарин космонавт.

Историйӗ

Шухӑш ҫурални

Телекӑларӑма хатӗрлес шухӑш 1960 ҫулта Мускаври Горький урамӗнче ҫамрӑксен кафене уҫнӑ хыҫҫӑн ҫуралнӑ. Унта тӗрлӗ тавлашусем иртнӗ, артистсем тухса калаҫнӑ, поэтсем хӑйсен сӑввисене вуланӑ. Тӗп телекуравӑн музыка редакцийӗнче пултарулӑх ушкӑнне йӗркеленӗ, унӑн йышне эстрада пайӗн заведующийӗ Виктор Черкасов, Юрий Богатырёв тата Алексей Габрилович режиссёрсем, Валентина Шатрова редактор кӗнӗ. Чи малтан ҫамрӑксен кафен ертӳҫисемпе калаҫса татӑлнӑ хыҫҫӑн залран тӳрӗ трансляцисем ертсе пыма планланӑ, анчах ку шухӑша пӑрахӑҫласа уйрӑм телекӑларӑм йӗркелеме шутланӑ. Ҫав вӑхӑтрах кафе атмосферине упраса хӑварнӑ, ҫакӑн валли сӗтелсем вырнаҫтарнӑ, тата ятарлӑ фабула шутласа тупнӑ: кафене имӗш пӗр чашӑк кофе ӗҫме паллӑ культура, театр тата кино ӗҫченӗсем, производствӑра малта тухнӑ ҫынсем пынӑ[5].

Чи малтанах программа «Телекураври кафе» ятлӑ пулнӑ, унтан ӑна «Ҫулӑм патне» ят панӑ, кайрантарах — «Сенкер ҫулӑм патне» (ун чухне чи анлӑ сарӑлнӑ хура-шурӑ телевизорсен экранӗсенчен сенкертерех ҫутӑ тухнине шута илнӗ), юлашкинчен вара — «Кӑвак ҫулӑм». Ӑна ертсе пыракансенчен пӗри Алексей Полевой актёр пулнӑ.

Эфирта

1962 ҫулхи ака уйӑхӗн 6-мӗшӗнче программа пӗрремӗш хут эфира тухнӑ. Ертсе пыракансем пӗр сӗтел патӗнчен тепӗр сӗтел патне куҫса, пӗр-пӗринпе ӑшшӑн та туслӑ калаҫу йӗркелеме тӑрӑшнӑ[5][8].

1962 ҫулхи пӗрремӗш кӑларӑмӑн директорӗ Аркадий Евгеньевич Алексеев планета ҫинчи 1962 ҫулталӑкӑн чи паллӑ ҫыннине Юрий Гагарина кӑларӑмра ытти паллӑ хӑнасемпе, ҫар ҫыннисемпе, культурӑпа совет ӑслӑлӑхӗн ӗҫченӗсемпе пӗр танах паллаштарма сӗннӗ — вӑл вӑхӑтри телекуравҫӑсем 1961-мӗш ҫулхи чапа тухнӑ ҫынна тери вӑйлӑ тимлӗх уйӑрнӑ, ҫавна май телекӑларӑмӑн ытти материалне асӑрхамасӑр юлма пултарнӑ: кашниех этемлӗх историйӗнчи пӗрремӗш космонавта курасшӑн пулнӑ.

Чи малтанах «Сенкер ҫулӑм» шӑматкунсерен 23:00 сехетрен пуҫласа 0:00 сехетчен тухнӑ, унтан вара ӑна уявсенче кӑна кӑларнӑ: пуш уйӑхӗн 8-мӗшӗнче, ҫу уйӑхӗн 1-мӗшӗнче, Ҫӗнӗ ҫулта. 1964 ҫулхи нарӑсӑн 15-мӗшӗнче юбилейлӑ 100-мӗш кӑларӑм тухнӑ[9]. 1960-мӗш ҫулсенче телекӑларӑма «Телевидени театрӗнче» (халӗ «Яуза ҫинчи кермен») ӳкернӗ, кайран — Останкинӑра. Пысӑк студие (600 м²) уҫнӑ хыҫҫӑн майсем анлӑланнӑ: эстрада оркестрӗсене, хореографи ушкӑнӗӗсене, Пысӑк театрӑн оперӑпа балет солисчӗсене, Станиславскипе Немирович-Данченко ячӗллӗ музыка театрне, оперетта театрӗн артисчӗсене чӗнме пуҫланӑ. Пӗр кӑларӑма Цветной бульварти циркра ӳкернӗ, ертӳҫисем паллӑ клоунсем пулнӑ, хӑнисем — цирк артисчӗсемпе эстрада юрӑҫисем. Хӑнасем манежра вырнаҫтарнӑ сӗтелсем хушшинче ларнӑ[5].

1964 ҫулӑн ҫӗнӗ ҫулхи «Ҫулӑма» 1963 ҫулталӑкӑн вӗҫӗнче икӗ пайпа, икӗ расна ушкӑнпа ӳкернӗ пулнӑ: пӗрремӗш, Ҫӗнӗ ҫул умӗнхи (режиссерӗ Эдуард Абалов) вылявлӑ фильм-концерт евӗр пулнӑ, унта комбинациллӗ ӳкернипе анлӑ усӑ курнӑ; иккӗмӗш пайне Е. Ситникова режиссёр «тӳрӗ эфирти» евӗр пек формӑна пӑхӑнмасӑр, ахаль пурнӑҫри пек хатӗрленӗ.

«Ҫулӑмра» культурӑпа ӳнерти ертсе пыракан ӗҫченсен тухса калаҫнӑ, хӑнасем вара производствӑра малта тухнисем, космонавтсем, паллӑ ҫар ҫыннисем, ӑслӑлӑхпа ӳнер ӗҫченӗсем, ҫавӑн пекех социализмла ҫӗршывсенчен ҫитнисем пулнӑ. Ҫӗнӗ ҫулхи «Сенкер ҫулӑмӑн» лару-тӑрӑвӗ чылай ирӗксӗр атмосферӑра иртнӗ, ӑна студи тӑрӑх ирӗклӗ вӗҫекен серпантин, сӗтелсем ҫинчи шампански тата апат-ҫимӗҫ йӗркеленӗ[8]. 1960-мӗш тата 1970-мӗш ҫулсенчи кӑларӑмсенче студири пур ҫын та — тухса калаҫакан артистсем те, чӗннӗ хӑнасем те — сӗтел хушшинче ларнӑ. Программӑна хутшӑнакансем телекуравҫӑсене вӑл е ку пулӑм ячӗпе саламланӑ, ун хыҫҫӑн артистсем сцена ҫине юрлама тухнӑ. Каярахпа «Сенкер ҫулӑм» театрализациленӗ представлени формине куҫнӑ.

1987 ҫултанпа, перестройка вӑхӑтӗнче, Ҫӗнӗ ҫул телеконцерчӗсене «Сенкер ҫулӑм» теме пӑрахнӑ[6]. Ҫак ҫулах эфира яланхи пек мар «Сенкер ҫулӑм» тухнӑ. Ӑна Мускавӑн тӗрлӗ кӗтесӗсенче ӳкернӗ: «Арбат» ресторанта, «Коломенски» музей-заповедникра, «Останкино» концерт студинче тата «Останкино» телецентрта. Марина Капуро ABBA швед ушкӑнӗн «Ҫӗнӗ ҫулпа» паллӑ хитне юрланӑ, ҫавӑн пекех Индири СССР фестивалӗ шайӗнче унта концерт ирттерме кайнӑ Алла Пугачёвӑпа Валерий Леонтьев хутшӑннӑ. Финалта «Замыкая круги» юрра юрланӑ.

Хальхи вӑхӑтра

1994 ҫултанпа «РТР» телеканалпа Ҫӗнӗ ҫулхи музыкӑпа кану программи тухнӑ. 1990-мӗш ҫулсен вӗҫӗнче телеканал Ҫӗнӗ ҫулхи «Сенкер ҫулӑма» ирттерес йӑлана ҫӗнӗрен чӗртме шут тытнӑ. Ҫӗнӗрен йӗркеленӗ передачӑн пӗрремӗш кӑларӑмӗ 1999 ҫулхи Ҫӗнӗ ҫул каҫӗнче тухнӑ[2].

Шоура нумай вӑхӑт хушши паллӑ юрӑсене кӑна мар, иртнӗ е килес ҫулхи пулӑмсемпе ҫыхӑннӑ улшӑннӑ текстсемпе те юрланӑ (сӑмахран, «Ҫулӑм-2005» пуҫласа «Пилӗк минутлӑх» юрӑна унта пухӑннисемпе пӗрле юрланӑ[3]). Вӗсене Алексей Карановичпа Светослав Пелишенко ҫыраҫҫӗ[10]. Мӗн виличченех телекӑларӑмӑн сценарине ҫавӑн пекех «Одесские джентльмены» КВН командин илемлӗх ертӳҫи пулнӑ Ян Гельман хатӗрленӗ[11], «Ҫулӑм-2014» таран — «КВН ДГУ» театрӑн ертсе пыракан авторӗсем Григорий Гельфер тата Евгений Гендин[12], «Ҫулӑм-2022» таран — Игорь Осипов тата Олег Россиин.

2008 ҫулхи раштав уйӑхӗнчен пуҫласа 2021 ҫулхи раштав уйӑхӗччен урӑх декорацисемпе, анчах ҫав павильонрах тата ҫав пултарулӑх ушкӑнӗн вӑйӗпех пӗрешкелех йӗркеленӗ «Ҫӗнӗ ҫулхи ҫӑлтӑрсен парачӗ» проекта ӳкернӗ, эфира вӑл раштавӑн 31-мӗшӗнче тухнӑ, Раҫҫей президенчӗ тухса калас умӗн вӗҫленнӗ[13]. «Кӑвак ҫулӑм» ят Ҫӗнӗ ҫул эфирӗн ҫурҫӗр хыҫҫӑнхи вӑхӑтра тухакан пайра упранса юлнӑ.

Ертсе пыракансем

1962—1989 ҫулхи ҫӗнӗ ҫулхи кӑларӑмсем (СССР)

undefined

1998 ҫултанпа (Раҫҫей Федерацийӗ)

undefined

Ӳкерӳ саманчӗ

Йӑлана кӗнӗ тӑрӑх телекӑларӑма кашни ҫулах чӳк уйӑхӗн вӗҫӗнче — раштавӑн пуҫламӑшӗнче «Мосфильм» киностудин павильонӗнче ӳкереҫҫӗ, передачӑра Шаболовкӑран юлни — декорацисенчи Шухов башни (ӑна программа заставкинче курма пулать). Йыхравланӑ артистсемпе VIP-хӑнасемсӗр пуҫне телекӑларӑмра куракансем те ӳкерӗнеҫҫӗ. Вӗсем пурте ӳкерни мӗнле иртни ҫинчен информацие сарманни ҫинчен килӗшӳ алӑ пусаҫҫӗ, ӳкернӗ вӑхӑтра тунӑ сӑнсене те вырнаҫтарма чараҫҫӗ[15][16].

«Ҫулӑм — 2025» телекӑларӑма 2024 ҫулхи чӳк уйӑхӗн 10-мӗшӗнчен пуҫласа раштавӑн 1-мӗшӗччен ӳкернӗ, куракансене кастинг агентствисемпе телеканал сайтӗнчи пӗлтерӳсем урлӑ чӗннӗ[17]. Хутшӑнакан артистсен шутӗнче — Григорий Лепс, Shaman, Полина Гагарина, Николай Басков, Сергей Лазарев, Николай Расторгуев, Лариса Долина, Владимир Пресняков, Олег Газманов тата ыттисем те[18]. Ҫав вӑхӑтрах МИХсем маларах проектра ӳкерӗннӗ, анчах 2024 ҫулта хутшӑнма чӗнмен артистсен «хура списокӗ» пулнӑ пирки хыпарлаҫҫӗ. Вӗсен шутӗнче: Наталья Чистякова-Ионова, Slava Marlow, Кристина Орбакайте[19][16][20].

Ӑнлантарусем

  1. ^ Голубой огонёк (РТР, 01.01.1999)
  2. ^ 1, 2 Красно-бело-голубой огонёк. Огонёк (26 раштавӑн 2005). Пӑхнӑ кун: 2018 ҫулхи ҫӑвӑн 7-мӗшӗ. Архивланӑ 2017 ҫулхи раштавӑн 26-мӗшӗ.
  3. ^ 1, 2, 3 Десять секретов "Голубого огонька". Vesti.ru (26 раштавӑн 2008). Пӑхнӑ кун: 2021 ҫулхи акан 15-мӗшӗ. Архивланӑ 2018 ҫулхи пушӑн 14-мӗшӗ.
  4. ^ Warner Music и ВГТРК закончили миром спор о песне "Малыш" Димы Билана. РАПСИ-ньюс (14 утӑн 2014). Пӑхнӑ кун: 2022 ҫулхи кӑрлачӑн 4-мӗшӗ. Архивланӑ 2022 ҫулхи кӑрлачӑн 4-мӗшӗ.
  5. ^ 1, 2, 3, 4 Рождение «Голубого Огонька». Музей ТВ и радио в Интернете. — Очерк В. Шатровой. Пӑхнӑ кун: 2019 ҫулхи чӳкӗн 30-мӗшӗ.
  6. ^ 1, 2 История «Голубого огонька»: когда зажегся, как сиял и почему потух? (выр.). Правила жизни. Пӑхнӑ кун: 2023 ҫулхи кӑрлачӑн 18-мӗшӗ.
  7. ^ Телелидеры с Ариной Ъ-Бородиной. Коммерсантъ (19 кӑрлачӑн 2006). Пӑхнӑ кун: 2021 ҫулхи акан 15-мӗшӗ. Архивланӑ 2021 ҫулхи акан 15-мӗшӗ.
  8. ^ 1, 2 Секрет бессмертия: как изменился «Голубой огонек»
  9. ^ Газета «Программы Центрального телевидения», 1964—№ 6, от 6 февраля. Пӑхнӑ кун: 2012 ҫулхи утӑн 2-мӗшӗ. Архивланӑ 2016 ҫулхи пушӑн 4-мӗшӗ.
  10. ^ Зритель предпочел "Голубой огонёк". СМИ.Ru (13 кӑрлачӑн 2005). Пӑхнӑ кун: 2018 ҫулхи ҫӗртмен 9-мӗшӗ. оригиналтан архивланӑ 2018 ҫулхи ҫӗртмен 12-мӗшӗ.
  11. ^ Сергей Осташко. Человек из отдела спецпроектов. Вечерний город (6 нарӑсӑн 2010).
  12. ^ Григорий Гельфер: «Ресурс ещё не исчерпан!» Хайвей (26 ҫӑвӑн 2009). Пӑхнӑ кун: 2021 ҫулхи акан 15-мӗшӗ. Архивланӑ 2018 ҫулхи ҫӗртмен 12-мӗшӗ.
  13. ^ Новогодняя неделя на канале «Россия». Примадонна зажжёт "Огонек". Комсомольская правда (29 раштавӑн 2008). Пӑхнӑ кун: 2021 ҫулхи акан 15-мӗшӗ. Архивланӑ 2021 ҫулхи акан 15-мӗшӗ.
  14. ^ Сайт «Ностальгия Pro». Пӑхнӑ кун: 2012 ҫулхи утӑн 1-мӗшӗ. Архивланӑ 2016 ҫулхи пушӑн 4-мӗшӗ.
  15. ^ Елизавета Терешкова. «Голубой огонёк — 2024»: Как проходят съёмки новогоднего шоу и что известно о программе сегодня. Life.ru (14 чӳкӗн 2023). Пӑхнӑ кун: 2024 ҫулхи чӳкӗн 14-мӗшӗ.
  16. ^ 1, 2 Мария Баранова. Составлен список артистов, которых покажут на ТВ в новогоднюю ночь. News.ru (8 чӳкӗн 2024). Пӑхнӑ кун: 2024 ҫулхи чӳкӗн 14-мӗшӗ.
  17. ^ Ирина Викторова. В «Огоньках» на ТВ появятся новые лица: Татьяна Куртукова, Миа Бойка и SHAMAN споют на Новый год. Комсомольская правда (26 юпан 2024). Пӑхнӑ кун: 2024 ҫулхи чӳкӗн 14-мӗшӗ.
  18. ^ Определены звезды, которые появятся в новогодних телепередачах. Росбалт (26 юпан 2024). Пӑхнӑ кун: 2024 ҫулхи чӳкӗн 14-мӗшӗ.
  19. ^ Анастасия Николаева. Глюкозу после штрафа за наркотики вычеркнули из «Голубого огонька». Российская газета (22 юпан 2024). Пӑхнӑ кун: 2024 ҫулхи чӳкӗн 14-мӗшӗ.
  20. ^ «Голубой огонёк» без Киркорова, Реввы и Орбакайте: В России вновь пытаются составить чёрные списки. Царьград ТВ (5 чӳкӗн 2024). Пӑхнӑ кун: 2024 ҫулхи чӳкӗн 14-мӗшӗ.

Каҫӑсем

Категорисем